Δεν είναι λίγες οι φορές που στο καταστατικό μίας ομόρρυθμης εταιρείας προβλέπεται πως, σε περίπτωση θανάτου ενός εκ των ομόρρυθμων εταίρων, η εταιρεία θα συνεχίζεται μεταξύ των λοιπών εταίρων και των κληρονόμων του. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η περίπτωση όπου έχουμε ανήλικο κληρονόμο, ιδίως ενόψει της ιδιότητας υπό την οποία θα συμμετέχει στην εταιρεία, καθώς και του βαθμού στον οποίο θα ευθύνεται για τα χρέη της.

          Με την αποδοχή της κληρονομίας του θανόντος, είτε αυτή γίνει ρητά είτε σιωπηρά μέσω της μη έγκαιρης αποποίησής της, οι κληρονόμοι υπεισέρχονται στη θέση του κληρονομούμενου. Κάτι τέτοιο θα συνεπαγόταν πως και ο ανήλικος κληρονόμος θα έπρεπε να λαμβάνει θέση ομόρρυθμου εταίρου, κάτι που όμως προσκρούει στα εξής προβλήματα:

1) Αποκτά ο ανήλικος ως ομόρρυθμος εταίρος υποχρεωτικά και την εμπορική ιδιότητα, παρόλο που κάτι τέτοιο απαγορεύεται σε μη έχοντες πλήρη δικαιοπρακτική ικανότητα;

Όχι. Συγκεκριμένα, προκειμένου να επιλυθεί το ζήτημα αυτό, ο ανήλικος κληρονόμος κατά την κρατούσα άποψη λαμβάνει θέση ετερόρρυθμου εταίρου στην εταιρεία έως ότου ενηλικιωθεί, εφόσον ως τότε δεν έχει την ικανότητα απόκτησης της εμπορικής ιδιότητας. Ως εκ τούτου, επιλύεται με τον τρόπο αυτό το ανωτέρω πρόβλημα, καθώς ο ετερόρρυθμος εταίρος δεν είναι υποχρεωμένος να φέρει την εμπορική ιδιότητα.

Φυσικά, μέχρι την ενηλικίωσή του, τα απορρέοντα από την εταιρική του συμμετοχή δικαιώματα και η εν γένει διαχείριση των εταιρικών υποθέσεων ασκούνται από επίτροπο ή το πρόσωπο που έχει την επιμέλεια του ανηλίκου.

2) Ευθύνεται ο ανήλικος ως ομόρρυθμος εταίρος προσωπικά και απεριόριστα για τα χρέη της εταιρείας;

Όχι. Εδώ θα πρέπει να γίνει διάκριση μεταξύ των εταιρικών χρεών που προέκυψαν πριν και μετά τον θάνατο του κληρονομούμενου. Για τα προϋπάρχοντα του θανάτου χρέη, για τα οποία φυσικά ο κληρονομούμενος ευθυνόταν όσο ζούσε προσωπικά και απεριόριστα, γίνεται δεκτό ότι πράγματι ο ανήλικος θα ευθύνεται μόνο μέχρι το ενεργητικό της κληρονομίας για τυχόν χρέη της εταιρείας πριν τον θάνατο του κληρονόμου, καθώς τα χρέη αυτά θεωρούνται βάρη της κληρονομίας, την οποία ο ανήλικος αποδέχεται με το ευεργέτημα της απογραφής. Ισχύει, δηλαδή, για τα βάρη αυτά ό,τι και για κάθε άλλο χρέος της κληρονομιαίας περιουσίας του θανόντος.

Από την άλλη, για τα ανακύπτοντα μετά την κληρονομική διαδοχή χρέη, αν γίνει δεκτό ότι ο κληρονόμος λαμβάνει θέση ετερόρρυθμου εταίρου, η συνακόλουθη ευθύνη του θα είναι περιορισμένη και σε καμία περίπτωση προσωπική, δεδομένου ότι δεν θα επέχει πλέον θέση ομόρρυθμου εταίρου στην εταιρεία.

ΑΣΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ

Η αστική εταιρεία διέπεται από τις διατάξεις των άρθρων 741-783 του ΑΚ, ενώ αναλογικά εφαρμόζονται και οι διατάξεις του ν. 4072/2012 περί ομόρρυθμων εταιρειών, εφόσον πρόκειται για αστική εταιρεία με νομική προσωπικότητα (άρθρο 784 ΑΚ σε συνδυασμό με άρθρο 270 παρ.1 ν. 4072/2012). Πρόκειται για συμβατική ένωση δύο ή περισσότερων προσώπων (φυσικών ή νομικών) με ιδιότυπη αμφοτεροβαρή εταιρική σύμβαση διαρκείας, που προβλέπεται από τον ΑΚ ως εταιρεία με ή χωρίς νομική προσωπικότητα. Οι εταίροι επιδιώκουν σκοπό κοινό, ιδίως οικονομικό, με κοινή συμβολή μέσω της καταβολής εισφορών.

1. I) Σύσταση

Εφόσον η εταιρεία επιδιώκει οικονομικό σκοπό, τότε για την κτήση νομικής προσωπικότητας απαιτείται η τήρηση του νομικού πλαισίου που διέπει τις ομόρρυθμες εταιρείες.

Α. Σύναψη (κατ’ αρχήν άτυπης) σύμβασης (άρθρο 741 ΑΚ) μεταξύ των εταίρων (τουλάχιστον δύο). Επί της ουσίας πρόκειται για το καταστατικό της υπό ίδρυση εταιρείας, το οποίο συντάσσεται με έγγραφο ιδιωτικό ή δημόσιο και υπογράφεται από τους ιδρυτές εταίρους. Στο περιεχόμενο της εν λόγω εταιρικής σύμβασης αναγράφονται μεταξύ άλλων, τα στοιχεία των εταίρων, η έδρα και η επωνυμία της εταιρείας, ο επιδιωκόμενος σκοπός (δύναται να είναι και εμπορικός), το εταιρικό κεφάλαιο και η συμμετοχή σε αυτό μέσω των εισφορών, η διάρκεια και ο εκπρόσωπος της εταιρείας.

Β. Καταχώριση (άρθρο 251 ν.4072/2012) της ιδρυτικής πράξης (εταιρικής σύμβασης) με τη σύμπραξη όλων των εταίρων ή κατ’ εξουσιοδότηση στο Γ.Ε.ΜΗ. Η πράξη αυτή έχει συστατικό χαρακτήρα για τη δημιουργία του νομικού προσώπου.

1. II) Διαχείριση- Εκπροσώπηση

Η διαχείριση αναφέρεται στον διακανονισμό των εσωτερικών υποθέσεων της εταιρείας, ενώ ή εκπροσώπηση αφορά στη ρύθμιση των εξωτερικών της σχέσεων.

Διαχειριστής-εκπρόσωπος είναι υποχρεωτικά εταίρος, όχι τρίτος (άρθρο 254 παρ.1 ν. 4072/2012). Στην αστική εταιρεία χωρίς νομική προσωπικότητα υπάρχει εσωτερική διαχείριση και αντιπροσώπευση (όχι εκπροσώπηση) των εταίρων στις σχέσεις με τρίτους (διατάξεις περί εντολής, άρθρα 754, 714 επ. 229 ΑΚ). Αν η αστική εταιρεία έχει νομική προσωπικότητα υπάρχει εταίρος διαχειριστής- εκπρόσωπος.

Εκ του νόμου η διαχείριση εκπροσώπηση στις αστικές εταιρείες χωρίς νομική προσωπικότητα είναι συλλογική (άρθρο 748 ΑΚ) και οι εταίροι αποφασίζουν ομόφωνα και όλοι μαζί συναλλάσσονται με τρίτους δεσμεύοντας την εταιρεία. Αντίθετα είναι ατομική (άρθρο 270 παρ. 1 συνδ. 254 παρ. 2, ν. 4072/2012) στην έχουσα νομική προσωπικότητα εταιρεία, δηλαδή κάθε εταίρος αποφασίζει μόνος του μια πράξη και την εκτελεί δεσμεύοντας την εταιρεία.

Δυνατόν είναι το θέμα της διαχείρισης-εκπροσώπησης να ρυθμίζεται καταστατικά. Υπάρχει το μοντέλο της ατομικής (άρθρο 750 ΑΚ), της κατά πλειοψηφίας (άρθρο 748 παρ. 2 ΑΚ) και της κατ’ εξουσιοδότησης διαχείρισης-εκπροσώπησης (άρθρο 749 ΑΚ).

Δικαίωμα εναντίωσης του εταίρου (άρθρο 750 ΑΚ), είναι το από το καταστατικό προβλεπόμενο δικαίωμα να περιορίσει τη διαχειριστική εξουσία άλλου διαχειριστή εταίρου πριν την επιχείρηση πράξης με τρίτο (αρ. 254 παρ. 2 συνδ. αρ. 257 παρ.3). Στην χωρίς νομική προσωπικότητα εταιρεία η κοινοποίηση της εναντίωσης στον τρίτο καθιστά μη δεσμευτική την επιχειρούμενη από τρίτο εταίρο πράξη (άρθρο 750 παρ. 2 ΑΚ)

III) Κέρδη και ζημίες

Οι εταίροι της αστικής εταιρείας χωρίς νομική προσωπικότητα ευθύνονται ευθέως και προσωπικά έναντι των τρίτων δανειστών για εταιρικά χρέη κατά την αναλογία του εταιρικού τους μεριδίου (αρ. 759 ΑΚ). Αντίθετα αν υπάρχει νομική προσωπικότητα, ευθύνεται το  νομικό πρόσωπο (άρθρα 70-71) και παράλληλα οι εταίροι συνευθύνονται ατομικά και απεριόριστα εις ολόκληρον (270 παρ. 1, 249 παρ. 1 ν. 4072/2012).

Στο τέλος κάθε εταιρικής χρήσης συντάσσεται ισολογισμός στον οποίο εμφαίνονται τα κέρδη και οι ζημιές της εταιρείας. Τα κέρδη διανέμονται βάσει του ποσοστού εισφοράς των εταίρων. Οι εισφορές δεν είναι απαραίτητο να είναι χρηματικές αλλά μπορεί να συνίσταται και σε εισφορές είδους όπως παροχή χώρου στέγασης της έδρας ή και προσωπική εργασία για την εύρυθμη λειτουργία της εταιρείας.

1. IV) Συμμετοχή στην Αστική Εταιρεία

Απαγορεύεται η αλλαγή του αριθμού των εταίρων ή των προσώπων των εταίρων, διότι διαφορετικά επέρχεται ουσιώδης αλλοίωση της αρχικής εταιρικής σύμβασης. Για το λόγο αυτό για να γίνουν δεκτές οι αλλαγές αυτές πρέπει να επιτρέπονται ρητά από την εταιρική σύμβαση ή αυτή να τροποποιείται ομόφωνα (άρθρο 253 παρ. 1 ν. 4072/2012).

Η είσοδος νέου εταίρου μπορεί να γίνει επομένως αν το προβλέπει η εταιρική σύμβαση ή κατόπιν ομόφωνης τροποποίησης του καταστατικού της, με σύμβαση των παλαιών και του νέου και ταυτόχρονη καταβολή (741 ΑΚ) εισφοράς από το νέο εταίρο.

Στην χωρίς νομική προσωπικότητα αστική εταιρεία δεν προβλέπεται δικαίωμα εξόδου. Αντίθετα στην έχουσα η έξοδος είναι δυνατή για προσωπικούς λόγους σύμφωνα με το άρθρο 260 παρ. 1 ν. 4072/2012 (θάνατος, πτώχευση, δικαστική συμπαράσταση, συνταξιοδότηση). Έξοδος επιτρέπεται και διαμέσου δηλώσεως (άρθρο 261 παρ. 2 ν. 4072/2012), με επιστροφή της αξίας της εταιρικής συμμετοχής.

Η εταιρική ιδιότητα μεταβιβάζεται αν προβλέπεται στο καταστατικό με σύμβαση εν ζωή ή αιτία θανάτου.

ΣΩΜΑΤΕΙΟ

Σωματείο είναι η ένωση πολλών (τουλάχιστον 20, άρθρο 78 ΑΚ) φυσικών είτε νομικών προσώπων που επιδιώκουν σκοπό ιδανικό και πάντως σε καμία περίπτωση κερδοσκοπικό, έχει δε νομική προσωπικότητα. Το ότι το σωματείο κατά βάση έχει ιδεολογικό σκοπό δεν σημαίνει ότι δεν μπορεί να έχει οικονομική δραστηριότητα. Δυνατόν λοιπόν να υπάρχει και σωματείο με οικονομικό σκοπό.

1. I) Σύσταση

Α. Για την σύσταση του σωματείου απαιτείται η σύνταξη πρακτικού ιδρύσεως (πρόκειται για το καταστατικό του σωματείου, άρθρο 80 ΑΚ). Η συστατική αυτή πράξη πρέπει να είναι έγγραφη και να φέρει ιδιόχειρη την υπογραφή του εκδότη. Περιεχόμενο απαραίτητο του πρακτικού είναι η αναγραφή του τόπου που έγινε η σύσκεψη για τη σύνταξή του, της απόφασης που έλαβαν τα μέλη για την ίδρυσή του σωματείου, των βασικών όρων αυτού (όπως έδρα, επωνυμία, νομική μορφή).

Β. Έκδοση δικαστικής διαταγής (άρθρο 81 ΑΚ) κατόπιν υποβολής αιτήσεως (άρθρο 79 ΑΚ) εγγραφής του σωματείου στο ειδικό βιβλίο, η οποία και εγκρίνει την ίδρυση του σωματείου μετά από έλεγχο νομιμότητας της μέχρι τούδε διαδικασίας και κυρίως του κατατεθέντος καταστατικού.

Γ. Εγγραφή στο βιβλίο σωματείων του Πρωτοδικείου της έδρας του οπότε το σωματείο αποκτά προσωπικότητα (άρθρο 83 ΑΚ).

ΙΙ) Διαχείριση- Διοίκηση

Το σωματείο διοικείται (άρθρο 92 ΑΚ) από τα μέλη του (τα οποία έχουν ίσα δικαιώματα, άρθρο 89 ΑΚ), μέσω της συμμετοχής τους στο Διοικητικό Συμβούλιο υπό τους όρους που θέτει το καταστατικό. Για την ανάδειξη μελών του ΔΣ είναι δυνατή η διενέργεια εκλογών στη Γενική Συνέλευση (άρθρο 93 ΑΚ). Η ιδιότητα του μέλους δεν είναι προαπαιτούμενο για την υποβολή υποψηφιότητας. Το ΔΣ εκπροσωπεί το σωματείο από τη στιγμή που συγκροτηθεί σε σώμα, ενώ την ίδια στιγμή γίνεται και η κατανομή αξιωμάτων (κυρίως προέδρου, γενικού γραμματέα, ταμία).

Ανώτερο όργανο από το ΔΣ είναι η Γενική Συνέλευση (άρθρο 94 ΑΚ) στην οποία έχουν δικαίωμα συμμετοχής όλα τα μέλη του σωματείου. Έχει το τεκμήριο αρμοδιότητας για τις πράξεις που δεν είναι υπεύθυνο το ΔΣ, ενώ διατηρεί αποκλειστικότητα σε μια σειρά από αρμοδιότητες, οι κυριότερες εκ των οποίων είναι η εκλογή του ΔΣ μέσω ψηφοφορίας, η αποβολή μέλους, η έκκριση ισολογισμού κλπ.

Το νομικό πρόσωπο του σωματείου ευθύνεται για τις πράξεις ή τις παραλείψεις των οργάνων που το αντιπροσωπεύουν (άρθρο 70 και 71 ΑΚ).

III) Ζητήματα εισόδου-εξόδου μελών

Εκ του νόμου η είσοδος νέων μελών στο σωματείο είναι ελεύθερη (άρθρο 86 ΑΚ), υπό τις προϋποθέσεις που θέτει το καταστατικό, δίχως όμως να είναι παράνομη η θέσπιση ανώτατου ορίου μελών (ενδοτικό δίκαιο). Αντίθετα το δικαίωμα εξόδου από το σωματείο ασκείται ελεύθερα και μάλιστα περιβάλλεται με ισχύ αναγκαστικού δικαίου (άρθρο 87 ΑΚ) συνεπώς δεν νοείται στην περίπτωση αυτή οποιοσδήποτε περιορισμός του που θα ανάγκαζε σε παραμονή μέλη σωματείου που επιθυμούν να αποχωρήσουν. Προβλέπεται υποχρέωση γνωστοποίησης 3 μηνών τουλάχιστον πριν την έξοδο.

Οι MΚΟ ορίζονται από την Παγκόσμια Τράπεζα ως «ιδιωτικοί οργανισμοί που ασκούν δραστηριότητα για να απαλύνουν τον πόνο, να προωθήσουν τα συμφέροντα των φτωχών, την προστασία του περιβάλλοντος, την παροχή βασικών κοινωνικών υπηρεσιών, ή αναλαμβάνουν την ανάπτυξη της κοινότητας»

Στην πράξη η ΜΚΟ, είναι μια μη κερδοσκοπική (από την φύση της), μη κυβερνητική οργάνωση. Οι εισφορές των εταίρων μπορούν να συνίστανται στην εργασία τους, σε χρήματα, μόνον όμως για την επίτευξη των σκοπών της εταιρίας και τη λειτουργία αυτής, όχι για κερδοσκοπικούς σκοπούς, άλλα αντικείμενα ή σε κάθε άλλη παροχή. Τυχόν κέρδη που επιφέρει, δεν μοιράζονται στους ιδρυτές ή στα μέλη της, αλλά χρησιμοποιούνται για την επίτευξη των στόχων της.

1. ΠΡΟΥΠΟΘΕΣΕΙΣ ΙΔΡΥΣΗΣ ΜΚΟ

Για την ίδρυση ΜΚΟ, πρέπει να συμπράξουν τουλάχιστον δύο συμβαλλόμενοι, αναλαμβάνοντας την υποχρέωση να επιδιώκουν αμοιβαία κοινό σκοπό. Τα ιδρυτικά μέλη της αστικής μη κερδοσκοπικής εταιρίας μπορεί να είναι φυσικά ή νομικά πρόσωπα. Τα φυσικά πρόσωπα πρέπει να έχουν συμπληρώσει το 18ο έτος ηλικίας τους σύμφωνα με το άρθρο 127 του ΑΚ. Συμμετοχή ανηλίκου στην ίδρυση αστικής εταιρίας επιτρέπεται μόνο κατόπιν δικαστικής άδειας.

Η διοίκηση της εταιρίας ανήκει σε όλους μαζί τους εταίρους, εκτός αν συμφωνηθεί η ύπαρξη διοίκησης (Πρόεδρος, Γραμματέας, Ταμίας) για την ευκολότερη εκπροσώπησή της και την ευελιξία της λειτουργίας της.

Αν η διαχείριση των εταιρικών υποθέσεων ανατέθηκε σε έναν ή σε μερικούς εταίρους, οι υπόλοιποι αποκλείονται από τη διαχείριση, αλλά έχουν δικαίωμα να λαμβάνουν γνώση επί των πεπραγμένων και των αποφάσεων, ανάλογα και των δικαιωμάτων τους, κατά το καταστατικό τους.

Το καταστατικό αποτελεί το έγγραφο σύστασης της εταιρίας και προδιαγράφει όλα τα βασικά θέματα που αφορούν στην έδρα, στις σχέσεις των εταίρων, στον ορισμό του διαχειριστή στη διάρκεια ζωής της εταιρίας και στη διάλυσή της. Το καταστατικό υπογράφεται από όλους τους εταίρους στο πίσω φύλλο κάθε σελίδας. Δε χρειάζεται να συνταχθεί από συμβολαιογράφο ή να υπογραφεί από αυτόν.

Στη συνέχεια απευθυνόμαστε σε ένα λογιστή για περαιτέρω ενέργειες που απαιτούνται στη Δ.Ο.Υ. της έδρας της εταιρίας και για μία σειρά ενεργειών για την τελική διαδικασία σύστασης αυτής (δημοσιεύσεις της ίδρυσής της – ιδιωτικού συμφωνητικού), την λειτουργία της, έναρξη εργασιών στη Δ.Ο.Υ. έδρας της, με τις απαραίτητες ενέργειες που κάθε φορά θα ισχύουν και απαιτούνται.

1. ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΓΓΡΑΦΗΣ «ΜΗΤΡΩΟ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΞΕΝΩΝ ΜΚΟ»

Απαραίτητη προυπόθεση για την ίδρυση ΜΚΟ, είναι η εγγραφή της στο μητρώο ελληνικών και ξένων ΜΚΟ. Η υλοποίηση της παραπάνω διαδικασίας γίνεται ως εξής:

1. Οι φορείς που επιθυμούν να προχωρήσουν στην ίδρυση ΜΚΟ και να εγγραφούν στο «Μητρώο Ελληνικών και Ξένων Μη Κυβερνητικών Οργανώσεων (ΜΚΟ)», οφείλουν να υποβάλουν ηλεκτρονικά αίτηση εγγραφής μέσω της σχετικής διαδικτυακής εφαρμογής του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου “ngo.migration.gov.gr”, συμπληρώνοντας υποχρεωτικά όλα τα πεδία της εφαρμογής και υποβάλλοντας ηλεκτρονικά τα στοιχεία και δικαιολογητικά που αναφέρονται στο άρθρο 2 της παρούσας. Όλα τα αλλοδαπά έγγραφα απαιτείται να είναι επικυρωμένα και μεταφρασμένα σύμφωνα με την κείμενη ελληνική, ισχύουσα, νομοθεσία.
2. Εντός χρονικού διαστήματος τριάντα (30) ημερών από την υποβολή της σχετικής αίτησης και πλήρους φακέλου για την ίδρυση ΜΚΟ, εξετάζονται τα δικαιολογητικά που προβλέπονται στο άρθρο 2 της παρούσας. Σε περίπτωση που διαπιστωθούν ελλείψεις στα απαιτούμενα δικαιολογητικά, ο αιτών φορέας ενημερώνεται εγγράφως, ώστε να προβεί εντός διαστήματος δεκαπέντε (15) ημερών στην κατάθεση των συμπληρωματικών εγγράφων, ενώ σε περίπτωση μη συμμόρφωσης εντός της ταχθείσας προθεσμίας, απορρίπτεται η αίτηση εγγραφής του φορέα στο Μητρώο.
3. Εφόσον πληρούνται οι προβλεπόμενες προϋποθέσεις εγγραφής και κατόπιν σχετικής εισήγησης της αρμόδιας υπηρεσίας, ο αιτών φορέας δύναται να εγγραφεί στο Μητρώο, με απόφαση του Ειδικού Γραμματέα Συντονισμού Εμπλεκομένων Φορέων του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου.
4. Ο Ειδικός Γραμματέας Συντονισμού Εμπλεκομένων Φορέων διατηρεί σε κάθε περίπτωση το δικαίωμα επαλήθευσης των υποβληθέντων στοιχείων με όλες τις αρμόδιες κρατικές αρχές καθώς και το δικαίωμα, κατά τη συνεκτίμηση όλων των ανωτέρω σε συνδυασμό με στοιχεία που αφορούν τη δράση των υπό ένταξη φορέων και κατά την διακριτική του ευχέρεια, να απορρίψει την αίτηση εγγραφής του φορέα.

Ο νέος αναπτυξιακός νόμος (ν. 4887/2022), που πρόκειται να ισχύσει από τον Ιανουάριο του 2023, αποτελεί σημαντικό εργαλείο για την ίδρυση, την επέκταση και την διαφοροποίηση της παραγωγής των επιχειρήσεων. Θα επιτρέψει στην ουσία στους επιχειρηματίες να αναπτύξουν την δραστηριότητά τους μέσω σύγχρονων μορφών επενδύσεων.

Στο πρόγραμμα του αναπτυξιακού νόμου δικαιούνται να υπαχθούν καταρχάς, πολλές διαφορετικές επιχειρήσεις και συγκεκριμένα οι εμπορικές εταιρείες, εταιρείες υπό συγχώνευση ή  υπό ίδρυση, οι συνεταιρισμοί, οι Κοινοπραξίες (εφόσον είναι καταχωρημένες στο Γ.Ε.ΜΗ.) και υπό κάποιες προϋποθέσεις οι δημόσιες και δημοτικές επιχειρήσεις μαζί με τις θυγατρικές τους.

Περαιτέρω, οι αιτήσεις για την υπαγωγή μίας επιχείρησης στο καθεστώς του νέου αναπτυξιακού νόμου, οι οποίες οφείλουν να υποβληθούν έως τις 31 Οκτωβρίου 2022, πρέπει να αφορούν οπωσδήποτε σε ένα από τα παρακάτω:

• Δημιουργία νέας μονάδας (προφανώς με σκοπό ενίσχυσης των νέων επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται σε κλάδους της πρωτογενούς παραγωγής, στον ψηφιακό μετασχηματισμό κ.α., ενώ περιλαμβάνεται και η κάλυψη δαπανών για τις τυχόν απαιτούμενες ερευνητικές δραστηριότητες)
• Επέκταση της δυναμικότητας υφιστάμενης μονάδας-επιχείρησης (αυτό θα πρέπει να πιστοποιείται από ειδικότερα επίσημα στοιχεία). 
• Διαφοροποίηση παραγωγής μονάδας σε προϊόντα ή υπηρεσίες που δεν έχουν παραχθεί προηγουμένως από την ίδια μονάδα. 
• Θεμελιώδη αλλαγή του συνόλου της παραγωγικής διαδικασίας υφιστάμενης μονάδας-επιχείρησης (λ.χ. με σκοπό την ενίσχυση επενδυτικών σχεδίων που αφορούν δραστηριότητες κυκλικής οικονομίας και βιώσιμης ανάπτυξης).
• Απόκτηση του συνόλου των στοιχείων ενεργητικού από επιχειρηματική εγκατάσταση που έχει κλείσει και η αγορά γίνεται από επενδυτή που δε συσχετίζεται με τον πωλητή. 

Για να ενταχθεί μια εταιρεία στο θεσμικό πλαισίου του νέου νόμου, επιπλέον, είναι απαραίτητο να μην έχει ξεκινήσει πριν υποβάλει την σχετική Αίτηση, το επιδοτούμενο έργο (αγορά μηχανημάτων, πληρωμή προκαταβολών κλπ).

Τα ποσοστά επιδότησης που πρόκειται να δοθούν δυνάμει του νέου νόμου (ενίσχυση με επιχορήγηση χρημάτων, φορολογική απαλλαγή), κυμαίνονται αναλόγως το μέγεθος της επιχείρησης και αναλόγως την Περιφέρεια στην οποία θα υλοποιηθεί το επενδυτικό σχέδιο. Τα επενδυτικά έργα ξεκινάνε από ελάχιστο ποσό των 100.000 € (εκτός από Συνεταιρισμούς, Κοινωνικές Συνεταιριστικές επιχειρήσεις κ.α. όπου το ελάχιστο είναι 50.000€).

ΛΗΨΗ ΧΡΗΜΑΤΙΚΗΣ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ

Τα ποσοστά επιχορήγησης που θα χορηγηθούν δυνάμει του νέου νόμου, ακολουθούν τον «Νέο Χάρτη Ενισχύσεων» (με διάρκεια ισχύος από το 2022 ως το 2027), ο οποίος επικεντρώνεται στην παροχή τεσσάρων κινήτρων τα οποία είναι: η φορολογική απαλλαγή, η επιχορήγηση, η επιδότηση χρηματοδοτικής μίσθωσης (leasing) και η επιδότηση κόστους της δημιουργούμενης απασχόλησης.

Στις μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις παρέχονται όλα τα είδη των ενισχύσεων, περιλαμβανομένης και της επιχορήγησης, ενώ στις μεσαίες και μεγάλες επιχειρήσεις παρέχονται τα κίνητρα της φορολογικής απαλλαγής, της επιδότησης χρηματοδοτικής μίσθωσης και της επιδότησης του μισθολογικού κόστους (πλην επιχορήγησης). Οι μικρές επιχειρήσεις λαμβάνουν το 80% της ενίσχυσης όταν πρόκειται για επιχορήγηση, πλην ορισμένων "ειδικών κατηγοριών" όπου λαμβάνουν το 100% της ενίσχυσης του παραπάνω χάρτη. Σε περίπτωση που αντί για επιχορήγηση, ζητηθεί φορολογική απαλλαγή, τότε λαμβάνουν το 100% της ενίσχυσης.

Οι μεσαίες και μεγάλες επιχειρήσεις λαμβάνουν το 80% της ενίσχυσης όταν πρόκειται για φοροαπαλλαγή, πλην ορισμένων "ειδικών κατηγοριών" όπου λαμβάνουν το 100% της ενίσχυσης. Δεν προβλέπεται γι’ αυτές ενίσχυση με τη μορφή επιχορήγησης.  

Το άρθρο 177 του ν. 4548/2018 περί (ποινικών) «παραβάσεων μελών διοικητικού συμβουλίου», αποσκοπεί μεταξύ άλλων στην διαφύλαξη του εταιρικού κεφαλαίου και των συμφερόντων των πιστωτών.

Η εν θέματι διάταξη τυποποιεί ως αξιόποινες πέντε διαφορετικές συμπεριφορές με κοινό συνεκτικό στοιχείο την ιδιότητα του δράστη: οποιοδήποτε (ακόμα και μη εκτελεστικό) μέλος διοικητικού συμβουλίου, οι οποίες συμπεριφορές κατηγοριοποιούνται στις παρακάτω δύο ενότητες:

1) Η πρώτη ενότητα περιλαμβάνει: (α) την πρωτογενή υποχρέωση σύνταξης και έγκρισης ουσιωδώς ακριβών, μη παραπλανητικών και κατά νόμο, ως προς το περιεχόμενό τους, χρηματοοικονομικών ή ενοποιημένων καταστάσεων της εταιρείας, εκθέσεων διαχείρισης (οι οποίες δεν συμπεριλαμβάνονται στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις) και κάθε άλλης υποχρεωτικής από τον νόμο ετήσιας έκθεσης, και (β) τη δευτερογενή απαγόρευση διανομής κερδών ή άλλων ωφελημάτων σε μετόχους της εταιρείας ή τρίτο πρόσωπο, στις περιπτώσεις που δεν τηρείται το πρωτογενές (υπό α) καθήκον αληθολογίας, ακρίβειας και συμμόρφωσης προς τον νόμο, πολλώ δε μάλλον όταν δεν έχουν συνταχθεί οι εν λόγω καταστάσεις κ.λπ.

2) Η δεύτερη ενότητα περιλαμβάνει: (α) την απαγόρευση της εν γνώσει εξαγοράς εξαγοράσιμων μετοχών ή πρόκλησης απόκτησης από την εταιρεία ιδίων μετοχών της ή τίτλων κτήσης μετοχών της ή μετοχών της μητρικής της ή τίτλων κτήσης μετοχών της μητρικής της, κατά παράβαση του νόμου αλλά και (β) την απαγόρευση χορήγησης προκαταβολής, δανείου ή εγγύησης είτε επιβαρύνοντας την εταιρεία, με σκοπό να αποκτήσει τρίτος μετοχές αυτής, είτε επιβαρύνοντας θυγατρική της, με σκοπό να αποκτήσει τρίτος μετοχές της μητρικής της, κατά παράβαση του νόμου.

Οποιοδήποτε μέλος του ΔΣ υποπέσει σε κάποια από τις ανωτέρω παραβάσεις (είτε της πρώτης είτε της δεύτερης ενότητας) τιμωρείται με φυλάκιση έως πέντε (5) έτη και με χρηματική ποινή από 10.000 μέχρι 100.000 ευρώ.

Σύμφωνα με τη γενική διάταξη του άρθρου 101 ΑΚ: «απόφαση της Συνέλευσης είναι άκυρη, αν αντιβαίνει στο Νόμο ή το καταστατικό. Την ακυρότητα κηρύσσει το Δικαστήριο, ύστερα από αγωγή μέλους που δεν συναίνεσε ή οποιουδήποτε άλλου έχει έννομο συμφέρον. Η αγωγή αποκλείεται μετά την πάροδο έξι μηνών από την απόφαση της συνέλευσης. Η απόφαση που κηρύσσει την ακυρότητα ισχύει έναντι όλων». Από την ανωτέρω διάταξη προκύπτει ότι η απόφαση της Γενικής Συνέλευσης Σωματείου, καθώς και οι αποφάσεις των άλλων οργάνων του (Διοικητικού Συμβουλίου και Εφορευτικής Επιτροπής), εφόσον αντιβαίνουν στο Νόμο ή το καταστατικό, είναι άκυρες, η δε ακυρότητά τους αυτή, ένεκα γενικότερων λόγων δημόσιας τάξεως και ασφαλείας των συναλλαγών, απαιτείται απαραιτήτως να κηρυχθεί από το Δικαστήριο κατόπιν έγερσης σχετικής αγωγής. Αναφύεται, ωστόσο, εν προκειμένω το εύλογο και κρίσιμο ερώτημα, εάν δηλαδή η παραβίαση μιας διάταξης Νόμου ή του καταστατικού αρκεί από μόνη της για την πρόκληση της ακυρότητας ή εάν απαιτείται και αιτιώδης συ­νάφεια μεταξύ της παράβασης του Νόμου ή του καταστατικού και της ληφθείσας απόφασης.

Η απάντηση στο ανωτέρω ερώτημα εντοπίζεται μέσω της Νομολογίας των Δικαστηρίων της Χώρας, στο πλαίσιο της οποίας γίνεται δεκτό ότι για τη θεμελίωση του ακυρώσιμου της ληφθείσας απόφασης δεν αρκεί οποιαδήποτε παράβαση του Νόμου ή του καταστατικού, αλλά εξετάζεται αν η συγκεκριμένη παράβαση άσκησε επιρροή στη λήψη της απόφασης και ιδιαί­τερα στη διαμόρφωση του αποτελέσματος της ψηφοφορίας. Η αποδοχή, άλλωστε, σε κάθε περίπτωση ακυροτήτων ανεξαρτήτως αιτιώδους συνάφειας θα αποτελού­σε αφόρητη τυπολατρία και δεν θα εξυπηρετούσε τα αληθινά συμφέροντα τόσο των μελών όσο και του σωματείου, θα έθετε δε τη λήψη των αποφάσεων υπό τον συνεχή κίνδυνο ανατροπής τους με δικαστική απόφαση.

Ενόψει των παραπάνω, πρέπει να γίνει δεκτό, ότι μόνο όταν παραβιάζονται κανόνες προβλεπόμενοι από το Νόμο ή το καταστατικό, που εξασφαλίζουν τη νομιμότητα κατά τη θεσμική λειτουργία του συγκεκριμένου οργάνου του σωματείου (π.χ. παράβαση διάταξης σχετικά με τη μυστικότητα ψη­φοφορίας, άσκηση εξουσιών από πρόσωπα άλλα από εκείνα που ορίζει ο Νόμος ή το καταστατικό κ.λπ.), δεν αναζητείται η αιτιώδης συνάφεια της παράβασης με την απόφαση που ελήφθη και το κατά πόσο η παράβαση αυτή την επηρέασε (κάτι άλλωστε δυσχερές), διότι οι κανόνες αυτοί έχουν θεσπισθεί για να προστα­τεύουν τα δικαιώματα τόσο της πλειοψηφίας όσο και της μειοψηφίας των μελών του σωματείου.

Αντιθέτως, στις λοιπές περιπτώσεις παραβάσεων του Νόμου ή του καταστατικού Σωματείου (π.χ. ανεπίτρεπτη συμμετοχή στην ψηφοφο­ρία προσώπων, ανεπίτρεπτος αποκλεισμός από αυτήν προσώπων, μη καταχώρηση ενστάσεως από την εφορευτική επιτροπή κ.λπ.), προσαπαιτείται η παράβαση να επέδρασε αιτιωδώς στο αποτέλεσμα της ληφθείσας απόφασης. Εξάλλου, κατά τη μάλλον κρατούσα στη Νομολογία άποψη, στοιχείο της ιστορικής βάσης της ακυρωτικής αγωγής του άρθρου 101 ΑΚ αποτελεί, μεταξύ άλλων, η συνδρομή της ύπαρξης αιτιώδους συνάφειας μεταξύ της παραβάσεως του Νόμου ή του καταστατικού και της απόφασης που ελήφθη από τα όργανα του Σωματεί­ου (ή του Συνεταιρισμού), την οποία πρέπει να επικαλεσθεί ο ενάγων, διαφορετικά η αγωγή του τυγχάνει απορριπτέα αυτεπαγγέλτως ως απαράδεκτη λόγω αοριστίας. Η αντίθετη εκδοχή ότι το εναγόμενο Σωματείο (Συνεταιρισμός) πρέπει να επικαλεσθεί, υπό τη μορφή ενστάσεως, την έλλειψη συνδρομής αιτιώδους συνάφειας, διότι διαφορετικά επιβαρύνεται αδικαιολόγητα η θέση του ενάγοντος, δε φαίνεται να βρίσκει έρεισμα στον Νόμο, όπου στο πεδίο του ιδιωτικού δικαίου η συνδρομή αιτιώδους συνάφειας μεταξύ νομίμου λόγω ευθύνης και αποτελέσματος αποτελεί στοιχείο της ιστορικής βάσης της αγωγής.

 Ένα υποκατάστημα αλλοδαπής εταιρείας δεν διαθέτει ανεξάρτητη νομική υπόσταση σε σχέση με την εταιρεία από την οποία εξαρτάται. Σε ό,τι αφορά την οργάνωσή του, αποτελεί μέρος της «μητρικής εταιρείας» και συνεπώς υπόκειται στους νόμους που ρυθμίζουν τη δική της δομή και λειτουργία. Και η νομική του μορφή κατ’ επέκταση (ομόρρυθμη, ετερόρρυθμη, ανώνυμη κ.ο.κ. εταιρεία) θα είναι ίδια με αυτή της μητρικής.

Το υποκατάστημα αλλοδαπής εταιρείας, δεν έχει δικό του κεφάλαιο ακριβώς επειδή δεν έχει αυτόνομη υπόσταση, αλλά χρηματοδοτείται αμεσα από τα κεντρικά καταστήματα της μητρικής του εταιρείας. Άλλωστε, η ίδρυση υποκαταστήματος αλλοδαπής εταιρείας στην Ελλάδα, θεωρείται από φορολογική άποψη ως μόνιμη εγκατάσταση σύμφωνα με τον ισχύοντα νόμο, κατά τις διατάξεις του οποίου φορολογούνται  για τα αλλοδαπά υποκαταστήματα μόνο για τα επιχειρηματικά τους κέρδη.

Το υποκατάστημα αλλοδαπής εταιρείας δεν διανέμει μερίσματα αλλά μεταφέρει στην μητρική αλλοδαπή εταιρεία το σύνολο των κερδών του που υπόκεινται σε φορολόγηση, χωρίς να όμως να παρακρατείται φόρος επί της μεταφοράς κερδών  από το υποκατάστημα της αλλοδαπής εταιρείας στην μητρική. Για να είναι δε ισχυρές οι συναλλαγές και οι όποιες εμπορικές δραστηριότητες του υποκαταστήματος, είναι απαραίτητη η έκδοση ελληνικού Α.Φ.Μ., με την υποβολή των σχετικών δικαιολογητικών στο τμήμα Μητρώου της αρμόδιας Εφορίας στην οποία υπάγεται το υποκατάστημα. Τα αλλοδαπά νομικά πρόσωπα με τη μορφή Α.Ε., Ε.Π.Ε. ή Ι.Κ.Ε. που ιδρύουν υποκατάστημα στην Ελλάδα, χρειάζεται να καταθέσουν:

1) Ανακοίνωση καταχώρησης στο Γ.Ε.ΜΗ, της εγκατάστασής τους στην Ελλάδα,

2) Επικυρωμένο αντίγραφο του εγγράφου πληρεξουσιότητας για τον ορισμό νομίμου εκπροσώπου ή αντιπροσώπου στην Ελλάδα, επίσημα μεταφρασμένο,

3) Πιστοποιητικό αρμόδιας αρχής της χώρας έδρας, για την ύπαρξη του νομικού προσώπου, επίσημα μεταφρασμένο. Τα ίδια δικαιολογητικά προσκομίζουν και αν πρόκειται για υποκαταστήματα Ο.Ε. και Ε.Ε., εφόσον ασκούν εμπορική δραστηριότητα στην Ελλάδα.

Για την ίδρυση υποκαταστήματος απαιτείται η εγγραφή του στο Γενικό Εμπορικό Μητρώο (ΓΕΜΗ). Σε αυτό επίσης υποβάλλονται ως νομιμοποιητικά έγγραφα τα εξής:

- Συμπληρωμένη μια προδιατυπωμένη αίτηση που υπογράφεται ενώπιον της Υπηρεσίας ΓΕΜΗ, κατά την υποβολή των δικαιολογητικών.

-Απόφαση της  αλλοδαπής  εταιρείας  για  ίδρυση  υποκαταστήματος στην Ελλάδα στην οποία να προσδιορίζονται οι δραστηριότητες του υποκαταστήματος, η έδρα, η επωνυμία του και τα ατομικά  στοιχεία  του νομίμου εκπροσώπου του υποκαταστήματος, κατόχου ελληνικού Α.Φ.Μ.

-Καταστατικό της  αλλοδαπής  εταιρείας,  όπως  ισχύει  κατά  την  χρονική περίοδο της αίτησης. 

-Βεβαίωση  του   Μητρώου,   στο   οποίο   έχει   καταχωρισθεί   η   εταιρεία που να προκύπτουν η νομική μορφή, η έδρα, το κεφάλαιο & η διοίκηση / εκπροσώπηση της εταιρείας στην έδρα της.

-Βεβαίωση της Υπηρεσίας ΓΕΜΗ για την προέγκριση της Επωνυμίας ή/και του Διακριτικού Τίτλου του υποκαταστήματος.

Τα ανωτέρω  δικαιολογητικά  υποβάλλονται  σε  έντυπη  μορφή  (πρωτότυπα νομίμως υπογεγραμμένα) και σε ηλεκτρονική μορφή (CD ή USB με αρχεία pdf).

Σύμφωνα με το άρθρο 254 παρ.2 του ν.4072/2012, ο διαχειριστής εταίρος σε ομόρρυθμη εταιρεία, έχει δικαίωμα εναντίωσης κατά των πράξεων των άλλων διαχειριστών.

Η ανωτέρω διάταξη συγκεκριμένα προβλέπει ότι «εφόσον η διαχείριση ασκείται από όλους ή από περισσότερους εταίρους και δεν προβλέπεται διαφορετικά στην εταιρική σύμβαση, κάθε διαχειριστής εταίρος μπορεί να ενεργεί μόνος. Αν ένας από τους λοιπούς διαχειριστές εταίρους εναντιώνεται στην ενέργεια μιας πράξης πριν από την εκτέλεση της, ο διαχειριστής οφείλει να μην την τελέσει».

Αν το δικαίωμα αυτό εναντίωσης ασκηθεί έγκαιρα, ο διαχειριστής οφείλει να απέχει από την πράξη, ευθυνόμενος διαφορετικά για τη μη εκπλήρωση των υποχρεώσεων του κατά τις διατάξεις περί εντολής (754 ΑΚ) αναλογικά εφαρμοζόμενες.

Όπως σε κάθε δικαίωμα, έτσι και στο δικαίωμα εναντίωσης εφαρμόζεται το άρθρο 281 ΑΚ περί καταχρηστικής άσκησης δικαιώματος, όταν υφίσταται υπέρβαση των ορίων που επιβάλλουν η καλή πίστη ή τα χρηστά ήθη ή ο κοινωνικός ή οικονομικός σκοπός του δικαιώματος. Παράδειγμα καταχρηστικής άσκησης του δικαιώματος δύναται να θεωρηθεί η άσκηση του δικαιώματος εναντίωσης όχι με γνώμονα τα εταιρικά συμφέροντα, αλλά τα προσωπικά συμφέροντα του διαχειριστή εταίρου.

Σε περίπτωση καταχρηστικής άσκησης του δικαιώματος εναντίωσης, ο διαχειριστής μπορεί να μην το λάβει υπόψη. Από τη γραμματική ερμηνεία του άρθρου συνάγεται ότι το δικαίωμα εναντίωσης ασκείται πριν από την εκτέλεση της πράξης από τον άλλο διαχειριστή εταίρο.

Κατά την υπ’ αριθ. 1333/2017 απόφαση του Αρείου Πάγου, προβλέπεται «το δικαίωμα εναντίωσης σε κάθε εταίρο διαχειριστή στην ενέργεια μιας πράξης πριν την εκτέλεσή της, ως αντίβαρο στην ευρεία εξουσία του διαχειριστή στα πλαίσια της ατομικής διαχείρισης. Η τέλεση όμως της πράξης παρά την εναντίωση δεν επιδρά στο κύρος της Γεννάται μόνο υποχρέωση αποζημίωσης, ενδεχομένως, αν η τέλεση της πράξης αποτελεί παράβαση της προς τα έσω διαχειριστικής εξουσίας του εταίρου».

Συνεπώς, η τέλεση της πράξης παρά την εναντίωση του εταίρου δεν επιδρά στο κύρος της, ενώ το δικαίωμα εναντίωσης αποτελεί νόμιμο εφαλτήριο για την αναζήτηση τυχόν αποζημίωσης για την παράβαση της προς τα έσω διαχειριστικής εξουσίας.

Ενόψει της δυναμικής καθημερινής συναλλακτικής πρακτικής και των εργασιακών σχέσεων που αναπτύσσονται μεταξύ των κοινωνών του δικαίου, αρκετά συχνά οι εργοδότες εκτίθενται στον κίνδυνο επιβολής σε βάρος τους κυρώσεων από τις ελεγκτικές υπηρεσίες του εκάστοτε αρμόδιου για την ασφάλιση των εργαζομένων Ασφαλιστικού Φορέα. Στην πράξη, η μη αναγραφή του εργαζομένου στον τηρούμενο από τον εργοδότη πίνακα προσωπικού αποτελεί μία εκ των πιο συχνά διαπιστούμενων παραβάσεων. Οι έννομες συνέπειες που προκύπτουν δυνάμει της ανωτέρω παράβασης καθώς και δυνατότητες του εργοδότη στην περίπτωση αυτή αποτελούν την θεματική του παρόντος.

Σύμφωνα με τις ισχύουσες νομοθετικές διατάξεις, το Σ.Ε.Π.Ε. έχει, μεταξύ άλλων, τις εξής αρμοδιότητες:

α. Να ελέγχει όλες τις επιχειρήσεις και γενικότερα κάθε ιδιωτικό ή δημόσιο χώρο όπου υπάρχει υπόνοια ότι απασχολούνται εργαζόμενοι.

β. Να προβαίνει σε κάθε είδους αναγκαία εξέταση, έλεγχο ή έρευνα αναφορικά με τη διαπίστωση της τήρησης και εφαρμογής των διατάξεων της εργατικής νομοθεσίας, της σχετικής με τους όρους και τις συνθήκες εργασίας, ιδίως τα χρονικά όρια εργασίας, την αμοιβή ή άλλες παροχές, την ασφάλεια και την υγεία των εργαζομένων.

γ. Να λαμβάνει άμεσα διοικητικά μέτρα, να επιβάλλει τις προβλεπόμενες διοικητικές κυρώσεις.

δ. Να λαμβάνει άμεσα μέτρα, σύμφωνα με τις κείμενες διατάξεις, σε περίπτωση που διαπιστώσει παράνομη απασχόληση.

Αναφορικά με τις έννομες συνέπειες που συνεπάγεται η παραβίαση των διατάξεων της εργατικής νομοθεσίας, επισημαίνεται ότι στον εργοδότη επιβάλλεται με αιτιολογημένη πράξη του αρμόδιου Προϊσταμένου Διεύθυνσης Κοινωνικής Επιθεώρησης Εργασίας ή Κέντρου Πρόληψης Επαγγελματικού Κινδύνου ή του ελέγξαντος Ειδικού Επιθεωρητή Εργασίας και ύστερα από προηγούμενη πρόσκληση του για παροχή εξηγήσεων πρόστιμο για καθεμία παράβαση από πεντακόσια (500,00) ευρώ μέχρι πενήντα χιλιάδες (50.000) ευρώ.

Ο εργοδότης, σε βάρος του οποίου έχει επιβληθεί η διοικητική κύρωση του προστίμου, κατά τα ανωτέρω διαλαμβανόμενα, μπορεί να ασκήσεις εντός της προβλεπόμενης προθεσμίας προσφυγή ενώπιον του εκάστοτε αρμοδίου διοικητικού δικαστηρίου, ζητώντας την ακύρωση ή μεταρρύθμιση του προστίμου εφόσον πιστεύει ότι αδίκως αυτό επιβλήθηκε ή ότι είναι δυσανάλογο της παράβασης, στην οποία υπέπεσε ενόψει της αρχής της αναλογικότητας.

Αξίζει, δε, στο σημείο αυτό να τονιστεί ότι η μη αναγραφή εργαζόμενου στον πίνακα προσωπικού, που πρέπει να τηρεί ο εργοδότης, συνιστά μια από τις πιο συχνά διαπιστούμενες στην πράξη παραβάσεις της εργατικής νομοθεσίας, η οποία συνεπάγεται την επιβολή αυστηρών προστίμων. Ένα επιχείρημα που προβάλλεται σε αυτές τις περιπτώσεις προκειμένου να ακυρωθεί το επιβληθέν πρόστιμο, είναι ότι το φυσικό πρόσωπο, τα στοιχεία του οποίου δεν περιελήφθησαν στον πίνακα του προσωπικού, δεν συνδέεται με σύμβαση εργασίας με τον εκάστοτε εργοδότη. Ιδιαίτερη προσοχή όμως συνίσταται εν προκειμένω, καθότι με βάση την κείμενη νομοθεσία, στις περιπτώσεις αυτές, θεσπίζεται μαχητό τεκμήριο σύμφωνα με το οποίο ο αναφερόμενος από το ελεγκτικό όργανο ως εργαζόμενος που δεν αναγράφεται στον πίνακα προσωπικού, συνδέεται με εργασιακή σχέση με τον εργοδότη, ο οποίος δύναται να ανατρέψει το τεκμήριο αυτό, με την άσκηση προσφυγής, ενώπιον του αρμόδιου Διοικητικού Πρωτοδικείου, αποδεικνύοντας πως ουδεμία σχέση εργασίας τον συνδέει με το πρόσωπο, το οποίο ο ελεγκτής θεώρησε ως μισθωτό του, με συνέπεια να του αποδώσει την παράβαση της εργατικής νομοθεσίας περί μη αναγραφής του στον πίνακα προσωπικού.

Είναι συχνό το φαινόμενο κάποιοι επιχειρηματίες ή επιχειρήσεις να προσπαθούν να αντιγράψουν προϊόντα άλλων ανταγωνιστών τους. Αυτό υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις είναι  και μπορεί να κριθεί παράνομο.

Στην καθημερινή εμπορική πρακτική μπορεί  να γίνεται χρήση ονόματος, εμπορικής επωνυμίας ή ιδιαίτερου διακριτικού γνωρίσματος καταστήματος ή βιομηχανικής επιχείρησης, κάποιου εμπορεύματος ή εντύπου κατά  τρόπο που προκαλεί σύγχυση με το όνομα, την εμπορική επωνυμία ή το ιδιαίτερο διακριτικό γνώρισμα το οποίο μεταχειρίζεται νόμιμα κατά τις συναλλαγές άλλος έμπορος.

Από τις διατάξεις των άρθρων 13 §§ 1 και 3 ν. 146/1914 προκύπτει ότι προϋποθέσεις για την προστασία ιδιαίτερου διακριτικού γνωρίσματος προϊόντος ή υπηρεσίας, όρος που περιλαμβάνει τον διασχηματισμό, είναι:

 α) η επικράτηση ή καθιέρωσή του στις συναλλαγές, και

β) η δυνατότητα πρόκλησης κινδύνου σύγχυσης, ο οποίος συντρέχει όταν το οικείο κοινό πιστεύει ή ενδέχεται να πιστέψει ότι τα προϊόντα που διατίθενται ή οι υπηρεσίες που προσφέρονται στο εμπόριο με το προγενέστερο ιδιαίτερο διακριτικό γνώρισμα (διασχηματισμό) και τα προϊόντα που διατίθενται ή οι υπηρεσίες που προσφέρονται υπό το μεταγενέστερο προέρχονται είτε από την ίδια επιχείρηση, είτε από επιχειρήσεις που έχουν οικονομική σχέση.

Φυσικά, ο κίνδυνος σύγχυσης δεν αποκλείεται, όταν η χρησιμοποίηση γίνεται με μικρές παραλλαγές, ενώ δεν απαιτείται η επέλευσή του, αλλά αρκεί η δυνατότητα να επέλθει, ούτε χρειάζεται να συντρέχει κίνδυνος παραπλάνησης της πλειονότητας των καταναλωτών, αλλά αρκεί να υπάρχει η δυνατότητα για ένα, όχι εντελώς ασήμαντο τμήμα απ’ αυτούς, δηλαδή αρκεί η παραπλάνηση να έχει έκταση εμπορικά αξιόλογη ή αισθητή.

Σύμφωνα με τη νομολογία, προσβολή υπάρχει, εφόσον προκαλείται σύγχυση στον καταναλωτή, ο οποίος συνήθως δεν έχει ούτε τον χρόνο ούτε ειδική αφορμή να εντείνει ιδιαίτερα την προσοχή του στη διαφορά ανταγωνιστικών προϊόντων, ακόμα και αν οι διαφορές που υπάρχουν σε κάθε περίπτωση παραποίησης ή απομίμησης προϊόντων είναι επουσιώδεις, με αποτέλεσμα να παρασύρεται στην αγορά των όμοιων προϊόντων από την ύπαρξη ουσιωδών ομοιοτήτων και όχι επουσιωδών διαφορών αυτών.

Η απαγορευτική γενική ρήτρα του άρθρου 1 του ν. 146/1914 προϋποθέτει για την εφαρμογή της πράξη που: α) επιχειρείται κατά τις εμπορικές, βιομηχανικές ή γεωργικές εργασίες β) γίνεται προς τον σκοπό ανταγωνισμού και γ) αντίκειται στα χρηστά ήθη, ως κριτήριο των οποίων χρησιμεύουν οι ιδέες του μέσου κοινωνικού ανθρώπου του οικείου συναλλακτικού κύκλου, ο οποίος, κατά τη γενική αντίληψη, σκέπτεται και ενεργεί με φρόνηση και χρηστότητα (βλ. ΟλΑΠ 2/2008 ΔΕΕ 2008.949).

Στο πλαίσιο αυτό απαγορεύεται ως αντικείμενη στα χρηστά ήθη πράξη ανταγωνισμού και η λεγόμενη «δουλική απομίμηση» προϊόντος υπό τις εξής προϋποθέσεις: α) την ανταγωνιστική πρωτοτυπία του προϊόντος ξένης εργασίας, η οποία (πρωτοτυπία) υφίσταται όταν είναι ικανή να υποδηλώσει στις συναλλαγές την προέλευση του προϊόντος από ορισμένη επιχείρηση.

Έτσι, ανταγωνιστική πρωτοτυπία έχει εκείνο το προϊόν, που λόγω της τεχνικής ή αισθητικής διαμόρφωσής του, των συστατικών του ή των άλλων ιδιοτήτων του, δημιουργεί την ικανότητα να εξατομικεύεται και να διαφοροποιείται από άλλα ομοειδή προϊόντα άλλης προέλευσης. Συνεπώς, το στοιχείο της ανταγωνιστικής πρωτοτυπίας ελλείπει εάν πρόκειται για προϊόντα μαζικής παραγωγής ή καθημερινής κοινοτυπίας ή για προϊόντα που αποτελούν τα ίδια προϊόντα πιστής αντιγραφής από άλλα πρωτότυπα, β) ο κίνδυνος σύγχυσης και γ) η γνώση του απομιμούμενου ότι κάνει χρήση του προτύπου.

Ωστόσο, η συνδρομή των ανωτέρω προϋποθέσεων δεν είναι αναγκαία όταν συντρέχουν ειδικά περιστατικά, τα οποία επαρκούν για να θεμελιωθεί ο επικαλούμενος αθέμιτος ανταγωνισμός. Οπότε η αναπαραγωγή προϊόντων ξένης εργασίας με βάση πιστή και απαράλλακτη αντιγραφή των τελευταίων από τον απομιμούμενο - πράξη που δεν συμβάλλει στην πρόοδο της ολότητας - είναι δυνατόν να έχει τέτοιο βάρος σε συγκεκριμένη περίπτωση, ώστε η απομίμηση να λαμβάνει το χαρακτήρα του αθεμίτου, έστω και εάν δεν συντρέχουν τα στοιχεία της πρωτοτυπίας και του κινδύνου της συγχύσεως.

Κατά περίπτωση  μπορεί να ασκηθεί παρέμβαση από άλλους εν δυνάμει εμπλεκόμενους (επιχειρηματίες, εμπόρους κλπ)  υπέρ της ενάγουσας, της οποίας χρησιμοποιούνται παράνομα διακριτικά της στοιχεία, η οποία για να είναι τυπικά παραδεκτή εφαρμόζονται τα άρθρα 68, 80, 81 § 1, 111 και 215 § 1 ΚΠολΔ. Όσον αφορά την παράλειψη επίδοσης της πρόσθετης παρέμβασης στην ενάγουσα - υπέρ ης,  δεν λαμβάνεται υπόψη αυτεπαγγέλτως, αλλά πρέπει να έχει προταθεί από την τελευταία, σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 159 αρ. 3 και 160 § 1 ΚΠολΔ. 

Η νομολογία κρίνει ότι «δεν επιτρέπεται ο επιχειρηματίας (φυσικό ή νομικό πρόσωπο) να προβεί στην πλήρη απομίμηση ενός προϊόντος, που παράγεται από άλλον, εφόσον αυτό γίνεται με πρόθεση αθεμίτου ανταγωνισμού, ήτοι προσελκύσεως της πελατείας του αντιπάλου» και είναι θέμα σαφούς έκθεσης των πραγματικών περιστατικών και επαρκούς νομικής επιχειρηματολογίας,  προκειμένου να επιτευχθεί δικαστική προστασία σε περίπτωση προσβολής.