Fast track συντάξεις και συντάξεις εμπιστοσύνης

Θετικές διατάξεις

1)Γρήγορη και μάλιστα εντός τριών μηνών απονομή της κύριας και επικουρικής σύνταξης  

2)Δυνατότητα συμπλήρωσης μέχρι 2 ετών με εξόφληση εντός ενός έτους

3)Δυνατότητα αναγνώρισης  με εξαγορά έως εκατόν πενήντα ημέρες

4)Δυνατότητα ένταξης στην προαιρετική ασφάλιση και καταβολή εισφορών μέχρι  τρία έτη

Αρνητικές Διατάξεις

1) Ελοχεύει ο κίνδυνος έκδοσης πολλών απορριπτικών αποφάσεων λόγω της δέσμευσης για έκδοση σε τρεις μήνες

2)Υποχρέωση φύλαξης των φυσικών παραστατικών για μεγάλο χρονικό διάστημα (10ετία )

3)Κίνδυνος επιστροφής αχρεωστήτως καταβληθεισών παροχών από τους κληρονόμους

4)Συγκέντρωση μεγάλου αριθμού περιπτώσεων στους αρμόδιους εισηγητές για μελλοντικό έλεγχο ακόμη και μετά την έκδοση των σχετικών αποφάσεων

Συστάσεις για ελαχιστοποίηση των αρνητικών επιπτώσεων

1)Ψηφιοποίηση του ασφαλιστικού βίου με πρωτοβουλία του ασφαλισμένου προσκομίζοντας τις καρτέλες ενσήμων στο τ. ΙΚΑ ΕΤΑΜ για προσυνταξιοδοτική βεβαίωση .

2)Αναζήτηση βεβαίωσης χρόνου ασφάλισης από τον τ. ΟΑΕΕ πριν την υποβολή της αίτησης για σύνταξη

3)Αναζήτηση  πιστοποιητικού θαλάσσιας υπηρεσίας από το τ. ΝΑΤ πριν την υποβολή της αίτησης για σύνταξη

4)Υποβολή αιτημάτων για εξαγορά πλασματικών ετών όπου απαιτείται πριν την υποβολή  της αίτησης για σύνταξη

5)Έλεγχος προϋποθέσεων συνταξιοδότησης τουλάχιστον ένα έτος πριν την πιθανή ημερομηνία συνταξιοδότησης.

Η οδήγηση χωρίς δίπλωμα, είναι ένα σοβαρότατο παράπτωμα με κυρώσεις τόσο διοικητικές (πρόστιμα του Κ.Ο.Κ) όσο και ποινικές και σε περίπτωση ατυχήματος, η ασφαλιστική εταιρεία είναι υποχρεωμένη να αποζημιώσει οποιονδήποτε τρίτο που ζημιώθηκε από οδηγό χωρίς δίπλωμα. Συνεπώς το θύμα ενός τροχαίου λαμβάνει πάντα την δικαιούμενη αποζημίωση από την ασφαλιστική εταιρεία.

Ωστόσο, η ασφαλιστική εταιρεία στη συνέχεια, μπορεί να στραφεί εναντίον του οδηγού αλλά και του ιδιοκτήτη του οχήματος, απαιτώντας το οποιοδήποτε ποσό κατέβαλε στον τρίτο.

Η ευθύνη λοιπόν του οδηγού χωρίς δίπλωμα είναι απεριόριστη. Περαιτέρω ευθύνεται και ο ιδιοκτήτης του οχήματος. Ειδικότερα:

Κατά την διάταξη του άρθ. 4 Ν. ΓΠΝ/1911 «διά πάσαν υπό του αυτοκινήτου κατά την λειτουργία του ζημίαν προς τρίτους ενέχεται εις αποζημιώσεις ο οδηγός και ο κατά το άρθρον 2 κάτοχος, ο δε ιδιοκτήτης εν η περιπτώσει είναι τοιούτος άλλος, ή, ο κάτοχος ενέχεται μόνον μέχρι της αξίας του αυτοκινήτου το οποίον παραχωρών εις το ζημιωθέν πρόσωπον δύναται, κατά την κρίσιν του δικαστηρίου, να απαλλαγεί πάσης άλλης αποζημιώσεως…».

Από την ως άνω διάταξη, συνάγεται ότι, επειδή η ευθύνη του ιδιοκτήτη του ζημιογόνου οχήματος θεμελιώνεται, ανεξάρτητα από το αν αυτός, κατά το χρόνο του ατυχήματος είναι οδηγός ή κάτοχος του οχήματος (αντικειμενική ευθύνη), ο νόμος για να μετριάσει την αυστηρότητα της αντικειμενικής ευθύνης του ιδιοκτήτη, ο οποίος δεν είναι κάτοχος ή οδηγός, περιορίζει ποσοτικά την ευθύνη του μέχρι την αξία του ζημιογόνου αυτοκινήτου κατά τον αμέσως πριν το ατύχημα χρόνο.

Ο περιορισμός αυτός της ευθύνης γίνεται με τη μορφή της ένστασης, που έχει ως βάση ότι ο εκάστοτε ιδιοκτήτης του αυτοκινήτου δεν είναι συγχρόνως και κάτοχος ή οδηγός αυτού.

Σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 592 και 594 του ΑΚ αντίστοιχα «Ο μισθωτής δεν ευθύνεται για φθορές ή μεταβολές που οφείλονται στη συμφωνημένη χρήση» και «Ο εκμισθωτής έχει δικαίωμα να καταγγείλει αμέσως τη μίσθωση και συγχρόνως να ζητήσει αποζημίωση, αν ο μισθωτής, παρά τις διαμαρτυρίες του εκμισθωτή, δεν μεταχειρίζεται το μίσθιο με επιμέλεια και όπως συμφωνήθηκε ή δεν τηρεί τη συμπεριφορά που πρέπει απέναντι στους άλλους ενοίκους».

Η συμφωνημένη χρήση προσδιορίζεται από την ερμηνεία της σύμβασης (ΑΚ 173, 200, 281, 288). Κάθε αυθαίρετη μεταβολή της συνιστά κακή χρήση ανεξάρτητα από το αν συνεπάγεται ή μη τη χειροτέρευση του μισθίου.

Αν ο μισθωτής αθετεί την υποχρέωσή του για καλή χρήση του μισθίου, δηλαδή κάνει κακή χρήση αυτού ο εκμισθωτής μπορεί να ασκήσει τα νόμιμα δικαιώματα του κατά του εκμισθωτή. Ειδικότερα δικαιούται:

1) να αξιώσει αυτούσια και προσήκουσα εκπλήρωση, δηλαδή παύση και παράλειψη στο μέλλον,

2) να καταγγείλει άμεσα τη μίσθωση, χωρίς τήρηση προθεσμίας, αν παρά τις διαμαρτυρίες του ο μισθωτής εξακολουθεί να κάνει κακή χρήση του μισθίου, και

3) να ζητήσει αποζημίωση ανεξαρτήτως αν άσκησε ή όχι το δικαίωμα καταγγελίας του. Προϋπόθεση για την άσκηση της καταγγελίας αποτελεί η προηγούμενη διαμαρτυρία του εκμισθωτή και όχι απαραίτητα πολλές διαδοχικές διαμαρτυρίες.

Αναφορικά τώρα με το ζήτημα, αν η ανέγερση αυθαίρετων κτισμάτων συνιστά ή όχι κακή χρήση, ο Άρειος Πάγος με την υπ’ αριθμό απόφασή του 739/2008 απεφάνθη ότι: «μεταχείριση του μισθίου όχι με επιμέλεια συνιστά τόσον η καταστροφή μερών, συστατικών ή παραρτημάτων του μισθίου, όσο και κάθε βλάβη αυτών ή κάθε αυθαίρετη, χωρίς τη συναίνεση του εκμισθωτή, επέμβαση του μισθωτή, εξαιτίας της οποίας αλλοιώνεται ουσιωδώς η γενική και ειδική διαμόρφωση, διάταξη και όψη του μισθίου, που έχουν γίνει και προοριστεί από τον εκμισθωτή για την εξυπηρέτηση του οικονομικού του σκοπού. Σύμφωνα δε με τις διατάξεις των άρθρων 587 και 599 του ΑΚ, η καταγγελία της μίσθωσης για κακή χρήση του μισθίου επιφέρει τη λύση της σύμβασης για το μέλλον και την υποχρέωση του μισθωτή να αποδώσει το μίσθιο στον εκμισθωτή».

Συνεπώς, και η ανέγερση αυθαίρετων κτισμάτων αποτελεί κακή χρήση του μισθίου και ο εκμισθωτής δύναται να αποδεσμευθεί από τη μίσθωση και να ζητήσει αποζημίωση, ή εκπλήρωση της σύμβασης.

Σύμφωνα με την απόφαση υπ’αριθμόν 1815/2019 του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών κρίθηκε ότι ο σύντροφος θανούσης με την οποία ήταν σε ελεύθερη ένωση και είχαν τέκνα, δικαιούται να λάβει εύλογη χρηματική ικανοποίηση για ψυχική οδύνη κατά το άρθρο 932 εδάφιο γ’ του Αστικού Κώδικα.

1. ΠΟΙΟΥΣ ΚΑΛΥΠΤΕΙ Ο ΟΡΟΣ «ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ»

Όπως επισημάνθηκε αναλυτικά στην απόφαση, η παραπάνω διάταξη του Αστικού Κώδικα αποσκοπεί στην προστασία όχι μόνο των προσώπων που τελούν σε στενή συγγενική σχέση με τον θανόντα στο τροχαίο σύμφωνα με τις διατάξεις του Οικογενειακού Δικαίου (σύζυγος με θρησκευτικό ή πολιτικό γάμο, τέκνα, αδέρφια, γονείς κ.ο.κ.) αλλά και εκείνων των οποίων ο ψυχισμός δοκιμάζεται συναισθηματικά εξίσου έντονα από την απώλεια του οικείου τους προσώπου. Σε αυτήν την κατηγορία προσώπων ανήκει και ο σύντροφος θανούσης εάν συζούσε μαζί της σε ελεύθερη ένωση και είχαν αποκτήσει τέκνα. Άλλωστε, βάσει των σύγχρονων κοινωνικών αντιλήψεων η παραδοσιακή έννοια της έγγαμου συμβίωσης δείχνει να μην αποτελεί πλέον την αποκλειστική μορφή της διαμορφούμενης οικογένειας, ενώ, έχουν αναμφίβολα δημιουργηθεί νέες μορφές οικογένειας με εξίσου ισχυρούς συναισθηματικούς δεσμούς χωρίς να φέρουν το απαραίτητο, παλαιότερα, νομικό περίβλημα.

1. ΣΧΕΤΙΚΗ ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ

Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων με τις αποφάσεις Saucedo Gomez κατά Ισπανίας (1999) αλλά και Κοροσίδου κατά Ελλάδας (2011) με τις οποίες αναγνωρίστηκε ότι η συμβίωση δύο προσώπων για μεγάλο χρονικό διάστημα χωρίς γάμο σημαίνει την ύπαρξη «οικογενειακής ζωής» κατά την έννοια και με την αυξημένη αξία που της αποδίδει ρητά η Ευρωπαϊκή Σύμβαση των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου. Σε κάθε περίπτωση βέβαια, η ύπαρξη ισχυρού ή όχι συναισθηματικού δεσμού με τον θανόντα αποτελεί πραγματικό ζήτημα και κρίνεται κατά περίπτωση από το δικαστήριο.

Καινοτομία» λοιπόν της συγκεκριμένης απόφασης αποτελεί η διεύρυνση του κύκλου των προσώπων που ανήκουν στον όρο οικογένεια. Το δικαστήριο, έχει σε κάθε περίπτωση την δυνατότητα να κρίνει ότι πέρα από τους εγγύτερους συγγενείς του αποβιώσαντος δικαιούνται μερίδιο αποζημίωσης και άλλα πρόσωπα συνδεόμενα με αισθήματα αγάπης, ισχυρής φιλίας και στοργής με τον τελευταίο, αδιαφόρως εάν συζούσαν μαζί του ή όχι. Η θεμελίωση δικαιώματος αποζημίωσης και για άλλα πρόσωπα, πλην των στενών συγγενών του θύματος, επιφέρει περισσότερες  δυσκολίες στο έργο του δικαστή και, οπωσδήποτε, οξύνει την αντιδικία μεταξύ των προσώπων τα οποία διεκδικούν «χρηματική ικανοποίηση λόγω ψυχικής οδύνης», μιας και όσο περισσότεροι θεμελιώσουν τέτοια αξίωση τόσο μικρότερο θα είναι τελικά το ύψος αυτής που θα επιδικασθεί στον καθένα τους.

1. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ

Θα μπορούσαμε να συμπεράνουμε εν κατακλείδι, ότι κριτήρια που πρέπει συνδυαστικά να λαμβάνει υπόψη ο Δικαστής για την κρίση του περί της συμπερίληψης ενός προσώπου το οποίο δεν συνδέεται με τον αποβιώσαντα με κάποια από τις παραδοσιακές μορφές συγγενικού δεσμού που προβλέπει ο Αστικός Κώδικας είναι η χρονική διάρκεια της σχέσης του θανόντος με τον αιτούντα την χρηματική αποζημίωση, η συμβίωση, η απόκτηση τέκνων και κάθε άλλο γεγονός το οποίο είναι ικανό κατά την κρίση του Δικαστή να συνδέσει τον δικαιούχο χρηματικής ικανοποίησης και το θύμα με έντονα συναισθήματα αγάπης και εμπιστοσύνης.

Σύμφωνα με το νόμο, ο πατέρας ανήλικου άγαμου τέκνου, το οποίο αναγνωρίσθηκε εκουσίως ή δικαστικώς ως δικό του τέκνο και δεν έχει εισοδήματα από περιουσία ή από εργασία, υποχρεούται να το διατρέφει ανάλογα με τις δυνάμεις του, από κοινού με τη μητέρα του τέκνου, εάν όμως στερείται αυτός εισοδημάτων ή περιουσίας για την ανάλογη με τη μητέρα συμβολή του στη διατροφή του κοινού τέκνου τους ή είναι αδύνατη ή ιδιαίτερα δυσχερής η επιδίωξη της διατροφής από τον κατά πρώτο λόγο υπόχρεο, τότε η υποχρέωση διατροφής βαρύνει τον παππού ή τη γιαγιά και ακολούθως τον προπάππο ή την προγιαγιά του δικαιούχου ανηλίκου, που ευθύνονται, αν είναι περισσότεροι, κατ’ ίσα μέρη, χωρίς να ασκεί επιρροή, αν ο ένας εξ αυτών είναι πιο εύπορος από τον άλλον.

 Σύμφωνα με το άρθρο 1484 του Α.Κ, “σε περίπτωση αναγνώρισης εκούσιας ή δικαστικής, αν ο νόμος δεν ορίζει διαφορετικά, το τέκνο έχει ως προς όλα θέση τέκνου γεννημένου σε γάμο απέναντι στους δύο γονείς και τους συγγενείς”.

Κατά δε το άρθρο 1489 του ΑΚ, “αν δεν υπάρχουν κατιόντες, υποχρέωση διατροφής έχουν οι πλησιέστεροι ανιόντες, που ενέχονται σε ίσα μέρη, αν είναι περισσότεροι στον ίδιο βαθμό. Οι γονείς έχουν υποχρέωση να διατρέφουν το τέκνο τους από κοινού ο καθένας ανάλογα με τις δυνάμεις του”.

Επίσης με το άρθρο 1490 παρ. 1 του Α.Κ., ορίζεται ότι “αν ένας από τους ανιόντες ή τους κατιόντες δεν είναι σε θέση να δώσει διατροφή, η υποχρέωση βαρύνει εκείνον που είναι υπόχρεος μετά από αυτόν. Το ίδιο ισχύει και όταν, για πραγματικούς ή νομικούς λόγους, είναι αδύνατη ή ιδιαίτερα δυσχερής η δικαστική επιδίωξη στην ημεδαπή εναντίον εκείνου που έχει την υποχρέωση”.

Η διάταξη αυτή του άρθρου 1490 Α.Κ εφαρμόζεται όχι μόνο όταν, όσοι ανήκουν στον προηγούμενο βαθμό και είναι υπόχρεοι δεν έχουν οικονομική δυνατότητα να παράσχουν διατροφή στο σύνολο ή μερικώς, αλλά και όταν αποδεικνύεται ότι και εκ της αυτής γραμμής μόνον ο ένας ή μερικοί έχουν οικονομική δυνατότητα, ο δε άλλος ή ενδεχόμενα οι περισσότεροι είναι άποροι ή βρίσκονται σε οικονομική αδυναμία να καταβάλουν διατροφή.

Έτσι καθιερώνεται διαδοχική ευθύνη για διατροφή και όχι παράλληλη ή σύγχρονη και είναι παραδεκτή η επικουρική εναγωγή των κατά δεύτερο λόγο ευθυνόμενων προσώπων, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 219 του Κ.Πολ.Δικ.

            Από τον συνδυασμό των άρθρων 303 και 718 ΑΚ, ο διαχειριστής, ακριβώς εξαιτίας της ιδιότητά του ως διαχειριστής εν μέρει ξένων υποθέσεων, οφείλει, μετά το πέρας της διαχειριστικής περιόδου, να λογοδοτήσει για τις ενέργειές του, επιδεικνύοντας προς τον σκοπό αυτό λογαριασμό με αντιπαράθεση των εσόδων και εξόδων που πραγματοποιήθηκαν προς τον σκοπό της διαχείρισης, καθώς και επισυνάπτοντας τυχόν σχετικά δικαιολογητικά.

            Γίνεται δεκτό πως ο διαχειριστής πολυκατοικίας επέχει, με την εκλογή του μέσω της Γενικής Συνέλευσης, θέση εντολοδόχου απέναντί της, σύμφωνα με τα όσα ορίζονται στο άρθρο 713 ΑΚ, καθώς αναλαμβάνει για λογαριασμό των συνιδιοκτητών της πολυκατοικίας, όπως αυτοί εκπροσωπούνται από τη ΓΣ, τη διεκπεραίωση για λογαριασμό τους εν μέρει δικών τους υποθέσεων, ήτοι την διαχείριση των σχετικών με την πολυκατοικία ζητημάτων. Έτσι, και υπό την προϋπόθεση ότι ο Κανονισμός της Πολυκατοικίας δεν ορίζει διαφορετικά, η υποχρέωση λογοδοσίας γεννάται μόνο απέναντι στην Γενική Συνέλευση της πολυκατοικίας, και όχι ατομικά απέναντι στον κάθε ιδιοκτήτη. Κι αυτό καθώς ως εντολέας νοείται εν προκειμένω το όργανο μέσω του οποίου ο διαχειριστής-εντολοδόχος απέκτησε την ιδιότητά του αυτή και μέσω του οποίου ανέλαβε την περάτωση της εντολής διαχείρισης στο όνομα των λοιπών συνιδιοκτητών των υποθέσεων της πολυκατοικίας, όπως αυτές εξειδικεύονται στον Κανονισμό. Γεννάται, δε, κατά πάγια νομολογία, μόνο μετά την περάτωση της εντολής, ήτοι κατά τη λήξη της θητείας του, και όχι κατά τη διάρκειά της (βλ. ΜΕφΑθ 1500/2013, ΜΕφΠειρ 483/2021, ΕφΑθ 7426/2005).

            Αυτό, βέβαια, δεν σημαίνει πως κατά τη διάρκεια της διαχείρισης ο διαχειριστής έχει το δικαίωμα να πράττει κατά το δοκούν, μην παρέχοντας κανενός είδους διαφώτιση σχετικά με τις ενέργειές του στους λοιπούς συνιδιοκτήτες. Αντίθετα, η υποχρέωση πληροφόρησης υφίσταται καθ’ όλη την διάρκεια της θητείας του, όπως προκύπτει από τα άρθρα 717 και 718 ΑΚ. Η υποχρέωση αυτή υφίσταται ιδιαίτερα σε περιπτώσεις όπου κρίνεται αναγκαίο να πραγματοποιηθεί κάποια δαπάνη πέραν των συνήθων, η οποία και χρήζει ιδιαίτερης αιτιολογίας. Σε κάθε περίπτωση, ωστόσο, και με την επιφύλαξη αντίθετης πρόβλεψης στον Κανονισμό της Πολυκατοικίας, τυχόν πληροφόρηση παρέχεται, για τους λόγους που αναπτύχθηκαν και ανωτέρω, προς το συλλογικό όργανο της Γενικής Συνέλευσης των ιδιοκτητών της πολυκατοικίας και όχι ατομικά σε καθέναν εξ αυτών.

            Σε περίπτωση άρνησης του διαχειριστή να προβεί σε λογοδοσία και επίδειξη των εγγράφων που αποδεικνύουν αφενός τις δαπάνες και αφετέρου τα έσοδα κατά την περίοδο της θητείας του, ή σε περίπτωση ανακοίνωσης λογαριασμού που δεν πληροί της προϋποθέσεις του άρθρου 303 ΑΚ, οι συνιδιοκτήτες δύνανται να την επιδιώξουν μέσω αγωγής, κατά την άσκηση της οποίας εφαρμόζονται οι ειδικότερες διατάξεις για τη λογοδοσία (άρθρα 473-477 ΚΠολΔ). Δίνεται, δηλαδή, η δυνατότητα, να αξιώσουν την επίδειξη των σχετικών εγγράφων με έγερση αγωγής, για την πληρότητα της οποίας αρκεί το ότι ο υπόχρεος σε λογοδοσία ανέλαβε με βάση οποιαδήποτε έννομη σχέση, συμπεριλαμβανομένης και της σχέσης μεταξύ συνιδιοκτητών και διαχειριστή πολυκατοικίας, τη διαχείριση ολικά ή μερικά ξένης υπόθεσης (βλ. ΕφΑθ 7426/2005).

            Πέραν αυτού, ο υπόχρεος σε λογοδοσία διαχειριστής ευθύνεται, σύμφωνα με το άρθρο 714 ΑΚ, ως εντολοδόχος, προς αποκατάσταση κάθε ζημίας η οποία προκλήθηκε υπαίτια κατά την διεκπεραίωση των καθηκόντων του στους εντολείς του, ήτοι στους συνιδιοκτήτες της πολυκατοικίας, όπως αυτοί εκπροσωπούνται μέσω της Γενικής Συνέλευσης. Η πρόβλεψη αυτή, σε συνδυασμό με την θέσπιση υποχρέωσης προς λογοδοσία στο τέλος της διαχειριστικής περιόδου, όχι μόνο παρέχει έννομη προστασία στους λοιπούς συνιδιοκτήτες, αλλά ταυτόχρονα αποτρέπει τον διαχειριστή από το να προβαίνει σε τυχόν αυθαίρετες ενέργειες κατά την άσκηση των καθηκόντων του.

            Σε αποζημίωση υποχρέωσε το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου το ιταλικό Δημόσιο εξαιτίας της πλημμελούς προστασίας που παρείχαν οι κρατικές αρχές σε μητέρα και τα δύο παιδιά της, θύματα ενδοοικογενειακής βίας, με αποτέλεσμα τη δολοφονία του ενός εκ των δύο παιδιών από τον σύζυγό της και πατέρα του.

            Η προσφεύγουσα, παντρεμένη από το 2011 με τον δράστη, ο οποίος, χωρίς η ίδια να το γνωρίζει, έπασχε από διπολική διαταραχή, είχε αποκτήσει μαζί του δύο τέκνα, ένα αγόρι και ένα κορίτσι. Από το 2015 και έπειτα, η ίδια είχε υπάρξει περισσότερες από μία φορές θύμα ενδοοικογενειακής βίας, έχοντας μάλιστα πολλάκις χρειαστεί νοσηλεία. Για το λόγο αυτό, η προσφεύγουσα είχε καταγγείλει τον σύζυγό της, με αποτέλεσμα να ασκηθεί εις βάρος του ποινική δίωξη. Ωστόσο, και παρά το γεγονός ότι ο κατηγορούμενος είχε κριθεί επικίνδυνος λόγω της ψυχικής του κατάστασης, ουδέποτε ελήφθησαν περιοριστικά μέτρα, ώστε να προστατευθεί η σύζυγος και τα τέκνα τους.

            Το τραγικό αποκορύφωμα της βίαιης συμπεριφοράς του σημειώθηκε το 2018 όταν ο άνδρας, σε μία κρίση θυμού, άσκησε βία εναντίον της επτάχρονης κόρης του, πετώντας την στον τοίχο, ενώ παράλληλα μαχαίρωσε την σύζυγό του στο σώμα και το πρόσωπο. Οι δύο τους επέζησαν, όχι όμως και ο ενός έτους γιος τους, ο οποίος μαχαιρώθηκε θανάσιμα από τον δράστη. Τον Οκτώβριο του 2019, ο τελευταίος καταδικάστηκε σε είκοσι έτη φυλάκισης, υποχρεούμενος, ταυτόχρονα, να καταβάλει ως αποζημίωση 100.000€ στην σύζυγο και την κόρη του.

            Κατόπιν τούτου, η σύζυγος προσέφυγε στο ΕΔΔΑ κατά του ιταλικού Δημοσίου, αιτούμενη αποζημίωσης λόγω της μη λήψης αποτελεσματικών μέτρων για την προστασία της ίδιας και των παιδιών της. Το Δικαστήριο τόνισε πως το άρθρο 2 της ΕΣΔΑ (δικαίωμα στη ζωή) υποχρεώνει τα συμβαλλόμενα κράτη στη λήψη θετικών μέτρων για την προστασία της ανθρώπινης ζωής. Εν προκειμένω, το ιταλικό κράτος παρέλειψε να λάβει προληπτικά μέτρα, ώστε να προστατεύσει την προσφεύγουσα και τα τέκνα της από τον -αποδεδειγμένα επικίνδυνο- σύζυγό της. Αντίθετα, οι ιταλικές αρχές παρέμειναν αδρανείς εν όψει του σοβαρού κινδύνου που αντιμετώπιζε η οικογένεια, κάτι που, κατά το Δικαστήριο, επέτρεψε στον δράστη να συνεχίσει τις απειλές και την βίαιη συμπεριφορά απέναντί τους ανεμπόδιστα και παραμένοντας ατιμώρητος.

            Λαμβάνοντας υπόψιν τα ανωτέρω, το ΕΔΔΑ καταδίκασε το ιταλικό Δημόσιο σε χρηματική ικανοποίηση της προσφεύγουσας ύψους 32.000€ για ψυχική οδύνη, λόγω της μη λήψης επαρκών μέτρων προστασίας της ίδιας και της οικογένειάς της, κατά παραβίαση του άρθρου 2 της ΕΣΔΑ.

Σύμφωνα με το νόμο, ο σύντροφος θανούσης με την οποία ήταν σε ελεύθερη ένωση και είχαν τέκνα, δικαιούται να λάβει εύλογη χρηματική ικανοποίηση για ψυχική οδύνη κατά το άρθρο 932 εδάφιο γ’ του Αστικού Κώδικα (Αποφ. 1815/2019 ΜΠΑ).

 Όπως επισημάνθηκε αναλυτικά στην απόφαση, η παραπάνω διάταξη του Αστικού Κώδικα αποσκοπεί στην προστασία όχι μόνο των προσώπων που τελούν σε στενή συγγενική σχέση με τον θανόντα στο τροχαίο σύμφωνα με τις διατάξεις του Οικογενειακού Δικαίου (σύζυγος με θρησκευτικό ή πολιτικό γάμο, τέκνα, αδέρφια, γονείς κ.ο.κ.) αλλά και εκείνων των οποίων ο ψυχισμός δοκιμάζεται συναισθηματικά εξίσου έντονα από την απώλεια του οικείου τους προσώπου.

Σε αυτήν την κατηγορία προσώπων ανήκει και ο σύντροφος θανούσης εάν συζούσε μαζί της σε ελεύθερη ένωση και είχαν αποκτήσει τέκνα. Άλλωστε, βάσει των σύγχρονων κοινωνικών αντιλήψεων η παραδοσιακή έννοια της έγγαμου συμβίωσης δείχνει να μην αποτελεί πλέον την αποκλειστική μορφή της διαμορφούμενης οικογένειας, ενώ, έχουν αναμφίβολα δημιουργηθεί νέες μορφές οικογένειας με εξίσου ισχυρούς συναισθηματικούς δεσμούς χωρίς να φέρουν το απαραίτητο, παλαιότερα, νομικό περίβλημα.

Άμεση συνέπεια της παραπάνω κοινωνικής αλλαγής, είναι η τάση του Έλληνα νομοθέτη, τα τελευταία έτη, να απομακρυνθεί οριστικά από την στενή συντηρητική παραδοχή της διαμόρφωσης οικογένειας μόνο δια μέσου του θρησκευτικού ή πολιτικού γάμου, ακολουθώντας το σύνολο σχεδόν των ευρωπαϊκών δικαιικών συστημάτων.

Κατ’ αντίστοιχο τρόπο, έχει επίσης αποφανθεί και το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων με τις αποφάσεις Saucedo Gomez κατά Ισπανίας (1999) αλλά και Κοροσίδου κατά Ελλάδας (2011) με τις οποίες αναγνωρίστηκε ότι η συμβίωση δύο προσώπων για μεγάλο χρονικό διάστημα χωρίς γάμο σημαίνει την ύπαρξη «οικογενειακής ζωής» κατά την έννοια και με την αυξημένη αξία που της αποδίδει ρητά η Ευρωπαϊκή Σύμβαση των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου. Σε κάθε περίπτωση βέβαια, η ύπαρξη ισχυρού ή όχι συναισθηματικού δεσμού με τον θανόντα αποτελεί πραγματικό ζήτημα και κρίνεται κατά περίπτωση από το δικαστήριο.

«Καινοτομία» λοιπόν αποτελεί, η διεύρυνση του κύκλου των προσώπων που ανήκουν στον όρο οικογένεια. Το δικαστήριο, έχει σε κάθε περίπτωση την δυνατότητα να κρίνει ότι πέρα από τους εγγύτερους συγγενείς του αποβιώσαντος δικαιούνται μερίδιο αποζημίωσης και άλλα πρόσωπα συνδεόμενα με αισθήματα αγάπης, ισχυρής φιλίας και στοργής με τον τελευταίο, αδιαφόρως εάν συζούσαν μαζί του ή όχι. Η θεμελίωση δικαιώματος αποζημίωσης και για άλλα πρόσωπα, πλην των στενών συγγενών του θύματος, επιφέρει περισσότερες  δυσκολίες στο έργο του δικαστή και, οπωσδήποτε, οξύνει την αντιδικία μεταξύ των προσώπων τα οποία διεκδικούν «χρηματική ικανοποίηση λόγω ψυχικής οδύνης», μιας και όσο περισσότεροι θεμελιώσουν τέτοια αξίωση τόσο μικρότερο θα είναι τελικά το ύψος αυτής που θα επιδικασθεί στον καθένα τους.

Συμπερασματικά, τα κριτήρια εκείνα που πρέπει συνδυαστικά να λαμβάνει υπόψη ο Δικαστής για την κρίση του περί της συμπερίληψης ενός προσώπου το οποίο δεν συνδέεται με τον αποβιώσαντα με κάποια από τις παραδοσιακές μορφές συγγενικού δεσμού που προβλέπει ο Αστικός Κώδικας είναι η χρονική διάρκεια της σχέσης του θανόντος με τον αιτούντα την χρηματική αποζημίωση, η συμβίωση, η απόκτηση τέκνων και κάθε άλλο γεγονός το οποίο είναι ικανό κατά την κρίση του Δικαστή να συνδέσει τον δικαιούχο χρηματικής ικανοποίησης και το θύμα με έντονα συναισθήματα αγάπης και εμπιστοσύνης.

Η ηλεκτρονική υπεύθυνη δήλωση και εξουσιοδότηση, θεσμοθετήθηκαν με την Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου της 20ης Μαρτίου 2020 που δημοσιεύτηκε στο Φύλλο Εφημερίδας της Κυβέρνησης (ΠΝΠ - ΦΕΚ 68Α/20.03.2020).

1. Ηλεκτρονική υπεύθυνη δήλωση

Η υπεύθυνη δήλωση του άρθρου 8 του ν. 1599/1986 (Α΄ 75) μπορεί να συντάσσεται στην Ενιαία Ψηφιακή Πύλη της Δημόσιας Διοίκηση, μέσω της ηλεκτρονικής εφαρμογής «e-Dilosi».

Η υπεύθυνη δήλωση που συντάσσεται μέσω της Ενιαίας Ψηφιακής Πύλης της Δημόσιας Διοίκησης έχει την ίδια ισχύ, τόσο στην ηλεκτρονική όσο και στην έντυπη μορφή της, με έγγραφο που φέρει βεβαίωση γνήσιου υπογραφής του άρθρου 11 του ν. 2690/1999.

Η ημερομηνία που αναγράφεται στην προηγμένη ή εγκεκριμένη ηλεκτρονική σφραγίδα του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης αντιστοιχεί στην ημερομηνία έκδοσης της ηλεκτρονικής υπεύθυνης δήλωσης.

Η ηλεκτρονική υπεύθυνη δήλωση, τόσο ως ηλεκτρονικό όσο και ως έντυπο έγγραφο, συνιστά έγγραφο βέβαιης χρονολογίας.

Σε περίπτωση αμφισβήτησης του περιεχομένου της υπεύθυνης δήλωσης ή άρνησης αποδοχής της υποβολής της, η Γενική Γραμματεία Πληροφοριακών Συστημάτων Δημόσιας Διοίκησης του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης υπό την ιδιότητα του παρόχου της υπηρεσίας, έχει την αρμοδιότητα να επιβεβαιώνει το περιεχόμενο της υπεύθυνης δήλωσης, καθώς και τα αναγκαία στοιχεία αναφορικά με τον τρόπο που έλαβε χώρα η αυθεντικοποίηση της δήλωσης.

Στη θυρίδα του χρήστη τηρείται αρχείο των ηλεκτρονικών υπεύθυνων δηλώσεων που συντάχθηκαν για διάστημα τριάντα (30) ημερών. Το διάστημα αυτό υπολογίζεται από την ημερομηνία και την ώρα που αποτυπώνεται πάνω στην ηλεκτρονική υπεύθυνη δήλωση.

Τα στοιχεία αυτά τα κοινοποιεί είτε στον δηλούντα, είτε στον αποδέκτη της υπεύθυνης δήλωσης, είτε σε οποιονδήποτε αποδεικνύει ειδικό έννομο συμφέρον, υπό τις προϋποθέσεις των παρ. 2, 3 και 5 του άρθρου 5 του ν. 2690/1999.

Για τον σκοπό αυτό, η Γενική Γραμματεία Πληροφοριακών Συστημάτων Δημόσιας Διοίκησης τηρεί τα αναγκαία στοιχεία για χρονικό διάστημα επτά (7) τουλάχιστον ετών.

Οι αποδέκτες που λαμβάνουν την ηλεκτρονική υπεύθυνη δήλωση τεκμαίρεται ότι τελούν σε καλή πίστη ως προς την προέλευση της ηλεκτρονικής υπεύθυνης δήλωσης από τον εκδότη της και ουδεμία ευθύνη υπέχουν ως προς τη γνησιότητα αυτής.

1. Ηλεκτρονική εξουσιοδότηση

Η εξουσιοδότηση δύναται να καταρτίζεται στην Ενιαία Ψηφιακή Πύλη της Δημόσιας Διοίκησης μέσω της ηλεκτρονικής εφαρμογής «e-Exousiodotisi». Η ηλεκτρονική εξουσιοδότηση του παρόντος δεν υποκαθιστά το συμβολαιογραφικό πληρεξούσιο.

Η εξουσιοδότηση που συντάσσεται μέσω της Ενιαίας Ψηφιακής Πύλης της Δημόσιας Διοίκησης έχει την ίδια ισχύ, τόσο στην ηλεκτρονική όσο και στην έντυπη μορφή της, με έγγραφο που φέρει βεβαίωση γνήσιου υπογραφής του άρθρου 11 του ν. 2690/1999.

Η ημερομηνία που αναγράφεται στην προηγμένη ή εγκεκριμένη ηλεκτρονική σφραγίδα του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης αντιστοιχεί στην ημερομηνία έκδοσης της ηλεκτρονικής εξουσιοδότησης. Η ηλεκτρονική εξουσιοδότηση, τόσο ως ηλεκτρονικό όσο και ως έντυπο έγγραφο, συνιστά έγγραφο βέβαιης χρονολογίας.

Στη θυρίδα του χρήστη και στη θυρίδα του αρμόδιου φορέα τηρείται αρχείο των ηλεκτρονικών εξουσιοδοτήσεων που συντάχθηκαν σύμφωνα με τις διατάξεις της παρούσας για διάστημα τριάντα (30) ημερών.

Σε περίπτωση αμφισβήτησης του περιεχομένου της εξουσιοδότησης ή άρνησης αποδοχής της υποβολής της, η Γ.Γ.Π.Σ.Δ.Δ., υπό την ιδιότητα του παρόχου της υπηρεσίας, έχει την αρμοδιότητα να επιβεβαιώνει το περιεχόμενο της εξουσιοδότησης, καθώς και τα αναγκαία στοιχεία αναφορικά με τον τρόπο που έλαβε χώρα η αυθεντικοποίηση της εξουσιοδότησης και να κοινοποιεί αυτά είτε στον εξουσιοδοτούντα, είτε στον εξουσιοδοτούμενο, είτε σε οποιονδήποτε αποδεικνύει ειδικό έννομο συμφέρον, υπό τις προϋποθέσεις των παρ. 2, 3 και 5 του άρθρου 5 του ν. 2690/1999. Για τον σκοπό αυτό, η Γ.Γ.Π.Σ.Δ.Δ. τηρεί τα αναγκαία μεταδεδομένα για χρονικό διάστημα επτά (7) τουλάχιστον ετών.

Οι αποδέκτες που λαμβάνουν την ηλεκτρονική εξουσιοδότηση τεκμαίρεται ότι τελούν σε καλή πίστη ως προς την προέλευση της ηλεκτρονικής εξουσιοδότησης από τον εκδότη της και ουδεμία ευθύνη υπέχουν ως προς τη γνησιότητα αυτής.

Έκδοση υπεύθυνης δήλωσης ή εξουσιοδότησης ηλεκτρονικά.

Για να εκδώσετε την υπεύθυνη δήλωση ή την εξουσιοδότηση που χρειάζεστε ηλεκτρονικά θα χρειαστείτε:

• τους προσωπικούς σας κωδικούς πρόσβασης στο gov.gr ή στο Taxisnet
• τον αριθμό του κινητού σας τηλεφώνου για να λάβετε με SMS κωδικούς επιβεβαίωσης

Η υπεύθυνη δήλωση/εξουσιοδότηση που θα εκδώσετε είναι νομικά ισοδύναμη με υπεύθυνη δήλωση που φέρει το γνήσιο της υπογραφής και μπορείτε είτε να την αποστείλετε ηλεκτρονικά, είτε να την εκτυπώσετε και να την καταθέσετε σε δημόσια υπηρεσία.

Η μεταβολή του κύριου ονόματος αποφασίζεται με τελεσίδικη δικαστική απόφαση κατά την διαδικασία της εκουσίας διαδικασίας. Η αίτηση συντάσσεται και κατατίθεται στην γραμματεία του δικαστηρίου και ένα αντίγραφο κοινοποιείται στον κατά τόπο αρμόδιο Εισαγγελέα.

Η αλλαγή του κυρίου ονόματος δεν είναι τόσο εύκολη υπόθεση. Ο νόμος αναφέρει ότι το Δικαστήριο πρέπει να αποφασίσει το κατά πόσον υπάρχει “σπουδαίος λόγος”, ο οποίος δικαιολογεί την μεταβολή του κύριου ονόματος.

Υπάρχουν δικαστικές αποφάσεις κατά τις οποίες ένα μη εύηχο όνομα δικαιολόγησε μια τέτοια μεταβολή, π.χ. ένα κύριο όνομα που μοιάζει με επώνυμο ή που προκαλεί σύγχυση, είναι μερικοί λόγοι που το δικαστήριο αποδέχεται και προχωρεί στην αλλαγή του κυρίου ονόματος.

Επίσης σημαντικοί είναι και οι ψυχολογικοί λόγοι, π.χ. περιπτώσεις που η θύμηση του ονόματος είναι αρνητική και ταράζει ψυχολογικά τον κάτοχό του. Τέτοιου είδους λόγοι αν και ακραίοι έχουν γίνει δεκτοί από την νομολογία.

Λόγοι συνειδησιακοί, όπως είναι η μεταβολή του θρησκεύματος, έχουν ήδη κριθεί ότι αποτελούν σπουδαίο λόγο για την μεταβολή του κύριου ονόματος.

Ως αλλαγή κύριου ονόματος θεωρείται επίσης η τροποποίηση ή η συμπλήρωσή του. Η αίτηση διόρθωσης ή συμπλήρωσης του ονόματος ανήκει στην ευρύτερη διαδικασία διόρθωσης των στοιχείων των ληξιαρχικών πράξεων. Έτσι κατά τη διαδικασία της εκούσιας δικαιοδοσίας δικάζονται και οι αιτήσεις όποιου έχει έννομο συμφέρον ή του Εισαγγελέα, με τις οποίες ζητείται η διόρθωση ορισμένου στοιχείου της ληξιαρχικής πράξης, που προβλέπεται από το νόμο ως απαραίτητο για τη σύνταξή της και το οποίο από παραδρομή ή και ηθελημένα καταχωρήθηκε στη ληξιαρχική πράξη που έχει συνταχθεί.

Αντικείμενο επομένως της αίτησης διόρθωσης, είναι η διαπίστωση των ακριβών στοιχείων, που απαιτεί ο νόμος για τη σύνταξη της ληξιαρχικής πράξης και ο τονισμός της ορθότητας αυτών, σε σύγκριση με τα στοιχεία, που βεβαιώθηκαν ανακριβώς στη ληξιαρχική πράξη, της οποίας ζητείται η διόρθωση, η δε απόφαση που εκδίδεται, ως προς τη ρυθμιστική της ενέργεια, είναι στην ουσία διαπιστωτική διορθωτική θετική διοικητική πράξη και όχι διαταγή στο ληξίαρχο για τη διόρθωση της ληξιαρχικής πράξης, που, ενδεχομένως, συντάχθηκε από αυτόν ανακριβώς, ούτε υποκαθιστά τη δική του ενέργεια, παρά δημιουργεί εις βάρος του ανωτέρω την υποχρέωση να προβεί στη σχετική διόρθωση.

Σε περίπτωση θετικής έκβασης, η τελεσίδικη απόφαση με την οποία διατάσσεται η μεταβολή του ονόματος προσκομίζεται στο ληξιαρχείο και στο δημοτολόγιο, τα οποία είναι υποχρεωμένα να προβούν στην σχετική μεταβολή.

Επίσης δεν αποκλείεται και η αλλαγή ελληνικού επωνύμου σε ξενόγλωσσο ή και το αντίστροφο.

Σε κάθε περίπτωση το Δικαστήριο, εκτιμά όλους τους λόγους τους οποίους επικαλείται ο αιτούμενος την μεταβολή του επωνύμου του, και αποφαίνεται με βάση την σοβαρότητα των λόγων αυτών σε συνδυασμό με τα στοιχεία που προσκομίζονται από το ενδιαφερόμενο πρόσωπο, αν ενδείκνυται ή όχι η ζητούμενη μεταβολή, αιτιολογώντας ειδικώς, από της απόψεως αυτής, την απόφασή του.