Αίτηση λύσης ομόρρυθμης εταιρίας λόγω συνδρομής σπουδαίου λόγου κατά το ν. 4072/2012. Αντίθετη αίτηση αποκλεισμού εταίρου από ομόρρυθμη εταιρία κατ’ άρθρο 263 του. ν. 4072/2012.  Ο αποκλεισμός αυτός νοείται και επί διμελών εταιριών, καθόσον ο εναπομείνας εταίρος δύναται, εντός τετραμήνου, να συνεχίσει την εταιρία με νέο εταίρο που θα εισέλθει στην εταιρία. Στην περίπτωση αυτή, όμως, για να γίνει δεκτή η σχετική αίτηση, θα πρέπει να αποδεικνύεται η σοβαρή προοπτική συνεχίσεως της εταιρίας, μετά τον αποκλεισμό του ενός εταίρου, με έτερο τρίτο πρόσωπο, διαφορετικά η απόφαση περί αποκλεισμού του ενός από τους δύο εταίρους ισοδυναμεί με αυτήν περί της λύσεως της εταιρίας.

ΑΠΟΦΑΣΗ 513/2019 ΜΟΝΟΜΕΛΕΣ ΕΦΕΤΕΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ

Με την ανωτέρω υπό στοιχείο Α΄ αίτηση, ο αιτών και ήδη εκκαλών εξέθεσε ότι ο ίδιος και η καθης η αίτηση, ήδη εφεσίβλητη, αποτελούν τους μοναδικούς εταίρους και διαχειριστές της αναφερόμενης σ’ αυτήν (αίτηση), διμελούς, ομόρρυθμης εταιρίας με την επωνυμία «……….», με ποσοστό συμμετοχής εκάστου στο κεφάλαιο, κέρδη και ζημίες αυτής κατά 50%. Επίσης, ότι οι σχέσεις μεταξύ αυτού (αιτούντος – εκκαλούντος) και της καθης η αίτηση έχουν διαταραχθεί, σοβαρώς με συνέπεια να υφίσταται αδυναμία συνεργασίας τους προς επίτευξη του εταιρικού σκοπού, καθώς και ότι η καθης η αίτηση τον έχει αποκλείσει αυθαίρετα από τη διαχείριση της εταιρίας, παραλείποντας ακόμη και να τον ενημερώνει σχετικά με την οικονομική της πορεία, επιπλέον δε ότι αυτή προβαίνει στις αναλυτικώς αναφερόμενες ενέργειες, κατά παράβαση του καταστατικού και χωρίς τη συναίνεσή του, ζημιώνοντας την προαναφερθείσα εταιρία. Ακόμη, βάσει των ανωτέρω, ο αιτών – εκκαλών ζήτησε να διαταχθεί η δικαστική λύση της ομορρύθμου εταιρίας αυτή, συντρέχοντας προς τούτο σπουδαίου λόγου.

Με την ανωτέρω υπό στοιχείο Β΄ αίτηση, η αιτούσα και ήδη εφεσίβλητη εξέθεσε ότι η ίδια και ο καθου η αίτηση, ήδη εκκαλών, αποτελούν τους μοναδικούς εταίρους και διαχειριστές της αναφερόμενης σ’ αυτήν (αίτηση) διμελούς, ομόρρυθμης εταιρίας με την επωνυμία «……….», με ποσοστό συμμετοχής εκάστου στο κεφάλαιο, κέρδη και ζημίες αυτής κατά 50%. Επίσης, ότι οι σχέσεις μεταξύ αυτής (αιτούσας – εφεσίβλητης) έχουν διαταραχθεί, με συνέπεια να υφίσταται αδυναμία συνεργασίας τους προς επίτευξη του εταιρικού σκοπού. Ακόμη ότι ο καθου η αίτηση (εκκαλών) επιδεικνύει αδιαφορία για τις εταιρικές υποθέσεις, δεν προσφέρει την προσωπική του εργασία στην εταιρία, αλλά ούτε και συνδράμει οικονομικά κατά το ποσοστό συμμετοχής του στην εταιρία για την αντιμετώπιση των εξόδων της και ότι επιπλέον δυσχεραίνει με την άρνηση σύμπραξής του στη λήψη σημαντικών αποφάσεων για τη δραστηριότητα της εταιρίας. Βάσει των ανωτέρω, η αιτούσα – εφεσίβλητη ζήτησε να αναγνωρισθούν ότι υπάρχουν σπουδαίοι λόγοι, που αφορούν στο πρόσωπο του καθου η αίτηση (εκκαλούντος), οι οποίοι δικαιολογούν τη λύση της εταιρίας και συνακόλουθα τον αποκλεισμό αυτού (εκκαλούντος) από την εταιρία αυτή και να διαταχθεί ο αποκλεισμός του τελευταίου από την προαναφερθείσα εταιρία, συντρέχοντας προς τούτο σπουδαίου λόγου, καθώς και, επικουρικώς, να διαταχθεί η δικαστική λύση της εταιρίας αυτής για τους ανωτέρω λόγους.

Με την εκκαλούμενη απόφαση οι προαναφερθείσες αιτήσεις συνεκδικάσθηκαν και απορρίφθηκε ως ουσιαστικώς αβάσιμη η ως άνω υπό στοιχείο Α΄ αίτηση (του εκκαλούντος), ενώ η ως άνω υπό στοιχείο Β΄ αίτηση (της εφεσίβλητής) έγινε δεκτή κατά ένα μέρος, ως ουσιαστικώς βάσιμη, και διατάχθηκε ο αποκλεισμός από την προαναφερθείσα ομόρρυθμη εταιρία του καθού η αίτηση αυτή (εκκαλούντος). Κατά της ως άνω αποφάσεως παραπονείται ο εκκαλών με την κρινόμενη έφεση του και τους πρόσθετους λόγους αυτής, για λόγους που στο σύνολο τους ανάγονται σε μη ορθή εφαρμογή του νόμου και εσφαλμένη εκτίμηση των αποδείξεων και ζητεί να εξαφανιστεί, άλλως να μεταρρυθμισθεί, η προσβαλλόμενη απόφαση, ώστε η ως άνω υπό στοιχείο Α΄ αίτησή του να γίνει δεκτή, ενώ η ως άνω υπό στοιχείο Β΄ αίτηση να απορριφθεί στο σύνολό της και επικουρικώς (σε περίπτωση που δεν γίνουν δεκτοί οι λοιποί λόγοι της εφέσεως) να διαταχθεί, ταυτόχρονα με τον αποκλεισμό του ως εταίρου, η καταβολή σ’ αυτόν του ποσού (90.000 ευρώ), που αντιστοιχεί στην αξία της εταιρικής μερίδας του.

Στο άρθρο 259 του ν. 4072/2012 «Βελτίωση επιχειρηματικού περιβάλλοντος – Νέα εταιρική μορφή – Σήματα κλπ» ορίζεται ότι «1. Η ομόρρυθμη εταιρεία λύνεται: α) με την πάροδο του χρόνου διαρκείας της, β) με απόφαση των εταίρων, γ) με την κήρυξή της σε πτώχευση και δ) με δικαστική απόφαση ύστερα από αίτηση εταίρου, εφόσον υπάρχει σπουδαίος λόγος. Στην εταιρική σύμβαση μπορεί να προβλέπονται και άλλοι λόγοι λύσης της εταιρείας. 2. Η αίτηση εκδικάζεται από το μονομελές πρωτοδικείο της έδρας της εταιρείας, κατά τη διαδικασία της εκούσιας δικαιοδοσίας». Από το συνδυασμό των ανωτέρω διατάξεων με εκείνες των άρθρων 249 και 294 του ν. 4072/2012 συνάγεται ότι η ομόρρυθμη εταιρία λύεται με δικαστική απόφαση ύστερα από αίτηση εταίρου εφόσον υπάρχει σπουδαίος λόγος. Η δικαστική λύση της εταιρίας για σπουδαίο λόγο αφορά τόσο την εταιρία αορίστου όσο και την ορισμένου χρόνου. Ο σπουδαίος λόγος αυτός κρίνεται κατά τις περιστάσεις και σε συνάρτηση με τη γενικότερη οργάνωση της συγκεκριμένης εταιρίας, η οποία θα αποτελεί τον κύριο οδηγό για την εκτίμηση της σοβαρότητας της κατάστασης που δημιούργησε ο επικαλούμενος σπουδαίος λόγος. Σημειωτέον ότι οι λόγοι λύσεως των προσωπικών εταιριών (όπως η ομόρρυθμη εταιρία), υπό το ισχύον δίκαιο του ν. 4072/2012, διαφέρουν από αυτούς που γίνονταν δεκτοί κατά το προϊσχύσαν δίκαιο και καθορίζονται πλέον με κεντρικούς άξονες τη γενική αρχή της διατήρησης της εμπορικής επιχείρησης και το επιβεβλημένο απομάκρυνσης από τον απόλυτα προσωποπαγή χαρακτήρα των προσωπικών εταιριών. Μάλιστα, η εκ μέρους εταίρου καταγγελία της εταιρίας έχει πλέον απαλειφθεί ως προβλεπόμενος από το νόμο λόγος λύσεως της προσωπικής εταιρίας, ισχύει όμως ως τέτοιος λόγος, εφόσον προβλέπεται στην εταιρική σύμβαση. Ακόμη, βάσει του σκοπού της διατήρησης της επιχείρησης που καθιερώνεται με το ν. 4072/2012, σε συνδυασμό με το ότι προβλέπεται και δικαίωμα εξόδου του εταίρου, σύμφωνα με το άρθρο 261 του ίδιου ανωτέρω νόμου, το δικαίωμα δικαστικής λύσης της εταιρίας συνιστά έσχατο μέσο αντιμετώπισης της κατάστασης που ανέκυψε με τη συνδρομή του σπουδαίου λόγου και εγείρεται επομένως μόνο σε περίπτωση που δεν ανευρεθή άλλος τρόπος άρσης του αδιεξόδου. Η ύπαρξη του σπουδαίου λόγου θα πρέπει πάντως να έχει ιδιαίτερη βαρύτητα και σημαντικές επιπτώσεις στην ομαλή λειτουργία της εταιρίας, καθώς και να παρουσιάζει το στοιχείο της μονιμότητας και μην έχει προσωρινό χαρακτήρα. Ο ανωτέρω σπουδαίος λόγος πρέπει, ιδίως, να αναφέρεται στις σχέσεις της εταιρίας και όχι στο πρόσωπο των εταίρων, εκτός αν στη συγκεκριμένη περίπτωση, τα προσωπικά στοιχεία παίζουν πρωτεύοντα ρόλο. Περιστατικά που συνιστούν σπουδαίο λόγο είναι, υπό το πρίσμα των ανωτέρω διατάξεων, οι οποίες επικεντρώνονται στην οπτική της εμπορικής επιχείρησης, φορέας της οποίας είναι το νομικό πρόσωπο της εταιρίας παρά στον προσωποπαγή συμβατικό εταιρικό δεσμό, η κακή πορεία των εταιρικών υποθέσεων και η έλλειψη κερδών, η αθέτηση των εταιρικών υποχρεώσεων και η κακή διαχείριση των εταιρικών υποθέσεων, οι διαρκείς διαφωνίες, η έλλειψη συνεργασίας και κατανόησης μεταξύ των εταίρων (βλ. ΑΠ 37/2019 ΝΟΜΟΣ,  ΑΠ 1085/2018 ΔΕΕ 2019 557, ΑΠ 210/2017 ΝΟΜΟΣ, ΕφΘεσ (Μον) 899/2018 ΔΕΕ 2017 299, ΕφΘεσ (Μον) 28/2017 ΕπισκΕμπΔ 2017 760). Εξάλλου, στο άρθρο 263 του ν. 4072/2012 ορίζεται ότι «Αν συντρέχει στο πρόσωπο ενός εταίρου περιστατικό που θα δικαιολογούσε τη λύση της εταιρείας σύμφωνα με την περίπτωση δ΄ της παραγράφου 1 του άρθρου 259, το μονομελές πρωτοδικείο μπορεί, ύστερα από αίτηση των λοιπών εταίρων, η οποία εκδικάζεται κατά τη διαδικασία της εκούσιας δικαιοδοσίας, αντί της λύσης της εταιρείας, να διατάξει τον αποκλεισμό του εταίρου». Ο ανωτέρω αποκλεισμός εταίρου είναι δυνατός και στις διμελείς εταιρίες, εφόσον ο σπουδαίος λόγος που καθιστά αδύνατη τη συνέχιση της εταιρίας με τον αιτούντα αφορά το πρόσωπο του καθου η αίτηση, αφού, μετά τον αποκλεισμό και μέσα στο τετράμηνο που ακολουθεί, ο εναπομείνας εταίρος μπορεί να συνεχίσει την εταιρία με νέο εταίρο, σύμφωνα με το άρθρο 267 του ίδιου ανωτέρω νόμου (ν. 4072/2012) στο οποίο ορίζεται ότι  «Αν αποχωρήσουν για οποιονδήποτε λόγο ένας ή περισσότεροι εταίροι και παραμείνει μόνο ένας εταίρος, η εταιρεία λύνεται, εφόσον μέσα σε τέσσερις μήνες δεν δημοσιευτεί στο Γ.Ε.ΜΗ. η είσοδος νέου εταίρου».

 Σημειωτέον ότι η άποψη περί του ότι δεν είναι δυνατός ο ανωτέρω αποκλεισμός εταίρου σε διμελή εταιρία, διότι, ενώ το δικαστήριο αποφασίζει τον αποκλεισμό του ενός εταίρου για να συνεχισθεί η εταιρική επιχείρηση, η συνέπεια αυτή εξαρτάται αποκλειστικά από τη βούληση του αιτούντος τον αποκλεισμό, έρχεται σε αντίθεση με την ανωτέρω ρύθμιση του νόμου ενόψει του ότι οι προαναφερθείσες διατάξεις βρίσκονται σε συστηματική ενότητα στο πλαίσιο του ν. 4072/2012, επιτρέποντας την προσωρινή διατήρηση της εταιρίας, με σκοπό την εξομάλυνσή της, με την είσοδο νέου εταίρου. Επίσης, πρέπει να σημειωθεί ότι στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 267 του ν. 4072/2012 το οποίο, κατά το γράμμα του, ρυθμίζει τις περιπτώσεις αποχώρησης εταίρου «για οποιονδήποτε λόγο», χωρίς να διακρίνει ειδικότερα, εντάσσεται και ο αποκλεισμός εταίρου διμελούς εταιρίας. Άλλωστε, η ερμηνευτική συστολή του πεδίου των άρθρων 263 και 267 του ν. 4072/2012, ώστε να μην είναι δυνατός ο αποκλεισμός εταίρου στις διμελείς εταιρίες, μπορεί να οδηγήσει κατ’ αποτέλεσμα στη δυνατότητα περιέλευσης της εταιρικής επιχείρησης σε έναν από τους δύο εταίρους βάσει του άρθρου 483 του ΚΠολΔ (διανομή επιχειρήσεων που αποτελούν οικονομικό σύνολο), το οποίο προβλέπει τη διανομή της επιχείρησης με τη δυνατότητα του δικαστηρίου, κατόπιν αίτησης κάποιου από τους κοινωνούς, να επιδικάσει την επιχείρηση που πρέπει να διανεμηθεί σε εκείνον που το ζητεί έναντι καταβολής χρηματικού ποσού ίσου προς την αξία της επιχείρησης, η οποία όμως τελεί υπό προϋποθέσεις, οι οποίες είναι διαφορετικές από αυτές με τις οποίες κρίνεται ο αποκλεισμός εταίρου. Ακόμη, βάσει του σκοπού της διατήρησης της επιχείρησης που διακατέχει τον ν. 4072/2012, δεν πρέπει να αποκλείεται ο δικαστικός αποκλεισμός εταίρου διμελούς εταιρίας, όταν αυτός δεν έχει τη δυνατότητα συμμετοχής στην εταιρία, επειδή π.χ. αδυνατεί να εισφέρει την εργασία του, όπως προβλέπει η εταιρική σύμβαση για όλους τους εταίρους (διότι έχει απωλέσει την επαγγελματική ιδιότητα που είναι απαραίτητη ή για άλλο λόγο) ή ενεργεί κατ’ εξακολούθηση πράξεις εις βάρος του συμφέροντος της εταιρίας (π.χ. πράξεις ανταγωνισμού). Επιπλέον, πρέπει να σημειωθεί ότι είναι ισχυρή η πρόβλεψη στην εταιρική σύμβαση της υποχρεωτικής εξόδου του εταίρου διμελούς εταιρίας, αν επέλθει γεγονός ή κατάσταση που ορίζεται στην εταιρική σύμβαση ότι συνιστά απόλυτο λόγο υποχρεωτικής εξόδου από την εταιρία (βλ. ΑΠ 37/2019 ο.π.,  ΕφΘεσ (Μον) 1901/2018 Αρμ 2018 1494, ΕφΘεσ (Μον) 387/2017 Αρμ 2017 1163, Ν. Ρόκα «Εμπορικές Εταιρίες» εκδ. 7^η  σελ 152, Σ. Ψυχομάνη «ΔΙΚΑΙΟ ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΕΤΑΙΡΙΩΝ» εκδ. Γ΄  παρ. 390 σελ. 121, Ε. Αλεξανδρίδου «Δίκαιο Εμπορικών Εταιριών» εκδ. 2^η  παρ. 24 σελ. 132, Ε. Κουπτσίδου – Στρατουδάκη Αρμ 2014 σελ. 199 επ., contra ΑΠ 207/2019 ΝΟΜΟΣ). Στην εν λόγω περίπτωση, όμως, δηλαδή του αποκλεισμού εταίρου σε διμελή εταιρία, για να γίνει δεκτή η σχετική αίτηση, θα πρέπει να αποδεικνύεται η σοβαρή προοπτική συνεχίσεως της εταιρίας, μετά τον αποκλεισμό του ενός εταίρου, με έτερο τρίτο πρόσωπο, διαφορετικά η απόφαση περί αποκλεισμού του ενός από τους δύο εταίρους ισοδυναμεί με αυτήν περί της λύσεως της εταιρίας.

Ο εταιρικός τύπος της ΙΚΕ εισήχθη με το Νόμο 4072/2012 και έχει αποδειχθεί ιδιαίτερα δημοφιλής. Απευθύνεται σε κάθε μέγεθος επιχείρησης και είναι, ουσιαστικά,  η εξέλιξη της μέχρι σήμερα υφιστάμενης εταιρικής μορφής της ΕΠΕ σε συνδυασμό με στοιχεία ΑΕ.. Μπορεί να συσταθεί   με ιδιωτικό έγγραφο  ή με συμβολαιογραφικό έγγραφο στις ειδικές περιπτώσεις που ορίζει ο Νόμος ή λόγω εισφοράς στην εταιρία περιουσιακών στοιχείων ή όταν οι συμβαλλόμενοι θέλουν να δώσουν στην πράξη τους μεγαλύτερη βαρύτητα.

Πλεονεκτήματα της ΙΚΕ :

• Δεν απαιτείται ελάχιστο ποσό αρχικού κεφαλαίου. Μια ΙΚΕ μπορεί να συσταθεί με ελάχιστο δυνατό κεφάλαιο ένα 1 ευρώ.

• Τα τέλη ίδρυσης είναι μικρότερα σε σύγκριση με τα αντίστοιχα τέλη για την ίδρυση ΟΕ, ΕΕ, ΕΠΕ και Α.Ε. Όλες οι τροποποιήσεις δημοσιεύονται μέσω του ΓΕΜΗ ή της εταιρικής ιστοσελίδας.

• Το καταστατικό της εταιρείας μπορεί να συνταχθεί και με ιδιωτικό έγγραφο, χωρίς να απαιτείται η συνδρομή συμβολαιογράφου. Κατ’ εξαίρεση η Ι.Κ.Ε συνιστάται με συμβολαιογραφικό έγγραφο στις ειδικές περιπτώσεις που ορίζει ο Νόμος ή λόγω εισφοράς στην εταιρία περιουσιακών στοιχείων ή όταν οι συμβαλλόμενοι θέλουν να δώσουν στην πράξη τους μεγαλύτερη βαρύτητα.

• Για τους εταίρους της Ι.Κ.Ε η ασφάλιση είναι προαιρετική, ενώ ασφαλίζεται υποχρεωτικά μόνο ο διαχειριστής της ΙΚΕ.

• Στις Ο.Ε. και τις Ε.Ε. οι εταίροι εγγυώνται με τη δική τους ατομική περιουσία (κινητή ή ακίνητη) για τις οικονομικές υποχρεώσεις της εταιρείας. Αντιθέτως στις Ι.Κ.Ε οι εταίροι δεν ευθύνονται με την προσωπική τους περιουσία για τα χρέη της εταιρίας. Στις Ι.Κ.Ε για τις εταιρικές υποχρεώσεις ευθύνεται μόνο η εταιρία με την περιουσία της και όχι με την περιουσία των εταίρων.

•  Η λήψη απόφασης σε μια Ε.Π.Ε απαιτεί διπλή πλειοψηφία. Δηλαδή, αν οι εταίροι είναι πέντε, θα πρέπει να συμφωνήσουν οι τρεις και ταυτόχρονα αυτοί οι τρεις να κατέχουν ποσοστό άνω του 51% της εταιρίας. Στις Ιδιωτικές Κεφαλαιουχικές Εταιρίες, τέτοιο εμπόδιο δεν υπάρχει. Όποιος έχει το μεγαλύτερο εταιρικό μερίδιο λαμβάνει και τις αποφάσεις.

Φορολογία πρώτης χρήσης ΙΚΕ 2020 (απλουστευμένο παράδειγμα, cash flow basis)

Δεδομένα, σταθερές:

• 50.000 € κέρδος προ φόρων
• Για την πρώτο έτος, διαχειριστική χρήση λειτουργίας.
• Συντελεστής φορολογίας εισοδήματος = 24% επί του κέρδους (έσοδα – έξοδα).
• Συντελεστής φορολογίας μερισμάτων = 5% επί των μερισμάτων.
• Συντελεστής προκαταβολής Φόρου για τις 3 πρώτες χρήσεις = 50 %
• Συντελεστής σχηματισμού τακτικού αποθεματικού επί των κερδών μετά φόρων = 5%
• Η προκαταβολή του πρώτου έτους, συμψηφίζεται με το χρεωστικό υπόλοιπο φόρου του 2ου έτους.
• Η διανομή μερίσματος, από τα καθαρά κέρδη της χρήσης δεν είναι υποχρεωτική εκ του νόμου.

Ανάλυση Φορολογίας πρώτης χρήσης ΙΚΕ 2020 (απλουστευμένο παράδειγμα για λόγους κατανόησης):

• Κέρδος προ Φόρων (έσοδα – έξοδα) = 50.000 €
• Φόρος εισοδήματος = 50.000 € x 24% = 12.000 €
• Προκαταβολή Φόρου = 50% x 14.000 € = 6.000 €
• Σύνολο φόρου & προκαταβολής = 18.000 €
• Κέρδος μετά φόρων = 50.000 € – 18.000 € = 32.000 €
• Τακτικό Αποθεματικό = 32.000 € x 5% = 1.600.00 €
• Υπόλοιπο προς Διανομή = 30.400,00 €
• Διανομή του συνόλου (100%) του υπολοίπου 30.400,00 € ως μέρισμα στους εταίρους. Σημείωση: το % διανομής αποφασίζεται από τους εταίρους και μπορεί να είναι και 0%.
• Φόρος μερίσματος = 30.400,00 x 5% = 1.520,00 €
• Καθαρό αποτέλεσμα = 28.880,00 €
• % Καθαρού αποτελέσματος δια του κέρδους προ φόρων = 28.880/ 50.000 = 57.8%.

• Αναμένεται μείωση του συντελεστή φορολογία κερδών από το 24% στο 20% για το 2021.

ΕΦΚΑ Διαχειριστή ΙΚΕ:

Από το 2020 οι εισφορές των ατομικών επιχειρήσεων, καθώς και των διαχειριστών ΙΚΕ, για την κύρια ασφάλιση άλλαξαν. Δεν συνδέονται με το ύψος του φορολογητέου εισοδήματός τους, αλλά ούτε και με τα έτη ασφάλισης.

Επίσης, αποσυνδέθηκαν πλήρως από το ύψος του κατώτατου μισθού. Δίνεται έτσι το δικαίωμα στους επιχειρηματίες & διαχειριστές εταιρειών να επιλέγουν ελεύθερα την ασφαλιστική τους κλάση (πλέον της κατώτερης - υποχρεωτικής). Φυσικά υψηλότερες εισφορές θα οδηγούν και υψηλότερη προσδοκώμενη σύνταξη. 

Νέες ασφαλιστικές κλάσεις:

• 1η κατηγορία (κατώτερη – υποχρεωτική): 220ευρώ.
• 2η κατηγορία 262 ευρώ το μηνά
• 3η κατηγορία 312 ευρώ το μήνα
• 4η κατηγορία 373 ευρώ το μήνα
• 5η κατηγορία 445 ευρώ το μήνα
• 6η κατηγορία 576 ευρώ το μήνα και
• 7η κατηγορία, που θα αφορά νέους ασφαλισμένους, για τα πρώτα 5 έτη ασφάλισης τους, στα 136 ευρώ μηνιαίως.

Νέες αλλαγές στον Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας εισάγουν για πρώτη φορά διαδικασίες πιλοτικής δίκης στον Άρειο Πάγο, για σημαντικά νομικά ζητήματα που απασχολούν μεγάλο μέρος πολιτών. Με την πιλοτική δίκη, τα ζητήματα μπορεί να κρίνονται μία φορά, χωρίς να χρειάζεται το σύνολο των πολιτών που έχουν ασκήσει παρόμοιες αγωγές να αναλώσουν όλο το χρόνο που απαιτείται για την εκδίκαση των δικών τους αγωγών, σε όλους τους βαθμούς δικαιοδοσίας. 

Πρότυπη  ή πιλοτική δίκη και στον Άρειο Πάγο θεσπίζεται με νομοσχέδιο του Υπουργείου Δικαιοσύνης που ενσωματώνει αλλαγές στον Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας, με βάση την πρόταση της νομοπαρασκευαστικής επιτροπής που είχε συγκροτηθεί προ πολλών ετών. Οι αλλαγές που εισηγήθηκε η επιτροπή ψηφίστηκαν αρχικά το 2015 , υπήρξε όμως συνεννόηση με τους θεσμούς να γίνει περαιτέρω αλλαγή μετά από παρακολούθηση της εφαρμογής του. Οι αλλαγές πάντως θα τεθούν επί τάπητος στην συνεδρίαση της Ολομέλειας των Δικηγορικών Συλλόγων της χώρας το ερχόμενο Σάββατο. Ο θεσμός της πρότυπης δίκης είναι εξαιρετικά επιτυχημένος στο Συμβούλιο επικρατείας. Με την εισαγωγή της πιλοτικής δίκης και στον Άρειο Πάγο, επιλύονται ζητήματα, που εξαιτίας της φύσης τους προκαλούν σημαντικό αριθμό εκκρεμών δικών, αποφεύγεται ο κίνδυνος έκδοσης αντιφατικών αποφάσεων και η διαιώνιση των δικών ενώπιον των δικαστηρίων της ουσίας, με δυσμενείς συνέπειες για τους πολίτες. Όπως αναφέρουν κυβερνητικές πηγές οι αλλαγές στοχεύουν «στην διόρθωση στρεβλώσεων που παρατηρήθηκαν στην καθημερινή δικαστηριακή πρακτική από την εφαρμογή του ν.4335/2015, χωρίς να αλλοιώνεται ο πυρήνας του ανωτέρου νόμου, ώστε να επιτυγχάνεται η ταχύτερη και αποτελεσματικότερη  απονομή της δικαιοσύνης». Το νομοσχέδιο προωθεί την εφαρμογή και σύγχρονων τεχνολογιών (π.χ χορήγηση ηλεκτρονικής υπογραφής) ενώ θεσπίζονται σε μόνιμη βάση ρυθμίσεις που εφαρμόστηκαν για πρώτη φορά κατά τη διάρκεια της αναστολής λειτουργίας των δικαστηρίων, λόγω της πανδημίας, όπως η δυνατότητα κοινής δήλωσης παράστασης, η δυνατότητα λήψης ένορκης βεβαίωσης από δικηγόρο και ο οίκοθεν επαναπροσδιορισμός εκκρεμών υποθέσεων.

Οι προϋποθέσεις για τη λειτουργία υποκαταστήματος αλλοδαπής εταιρείας στην Ελλάδα ρυθμίζεται στο άρθρο 50 του ν. 2190/20 και στα άρ. 57-58 του Ν. 3190/55, σύμφωνα με τα οποία, προκειμένου για την ίδρυση υποκαταστήματος ξένης εταιρίας στην Ελλάδα, πρέπει να ληφθεί ένας ελληνικός αριθμός φορολογικού μητρώου από την Δ.Ο.Υ. στην οποία υπάγεται το υποκατάστημα, καθώς και να υποβληθεί αίτηση για την ίδρυση υποκαταστήματος. Τα έγγραφα που απαιτούνται για αυτό είναι οι εξής:

• Το καταστατικό της αλλοδαπής επιχείρησης με Apostille. 
• Απόσπασμα από το εμπορικό μητρώο της αλλοδαπής εταιρείας, από την οποία προκύπτει, μεταξύ άλλων, το ελάχιστο κεφάλαιο εταιρείας περιορισμένης ευθύνης των € 4.500 ή € 60.000 για ανώνυμη εταιρία (με Apostille).

Εξωδικαστικά ΔΕΚΤΗ έγινε η επαναπρόσληψη εργαζομένης με αναπηρία στον ιδιωτικό τομέα, μετά από καίρια παρέμβαση του Συνηγόρου του Πολίτη στο Τμήμα Επιθεώρησης Εργασιακών Σχέσεων.

 O Συνήγορος του Πολίτη, στο πλαίσιο της ειδικής αρμοδιότητάς του για την καταπολέμηση των διακρίσεων και την προώθηση της αρχής της ίσης μεταχείρισης στην απασχόληση και την εργασία (ν. 4443/2016 και ν3896/2010), εξέτασε υπόθεση εργαζομένης με αναπηρία (κώφωση), η οποία κατήγγειλε σε Περιφερειακό Τμήμα Επιθεώρησης Εργασιακών Σχέσεων ότι απολύθηκε μετά από 22 χρόνια αδιάλειπτης εργασίας. Στην καταγγελία της η προσφεύγουσα υποστήριξε ότι η απόλυσή της ήταν άκυρη και καταχρηστική, ο δε λόγος απόλυσής της σχετιζόταν με την αναπηρία της. Το αρμόδιο Τμήμα Επιθεώρησης Εργασιακών Σχέσεων επικοινώνησε με το Συνήγορο και απέστειλε στις 9/11/2020 έγγραφη κοινοποίηση για διενέργεια εργατικής διαφοράς, η οποία είχε προγραμματιστεί για τις 13/11/2020. Ο Συνήγορος, με έγγραφη παρέμβασή του προς το αρμόδιο Τμήμα Επιθεώρησης Εργασιακών Σχέσεων στις 12/11/2020, ζήτησε να ενσωματωθεί στο φάκελο της εργατικής διαφοράς η παρέμβασή του και να τεθεί υπόψη της εργοδοτικής πλευράς κατά τη συζήτηση της εργατικής διαφοράς την 13η Νοεμβρίου. Στην παρέμβασή του αυτή, ο Συνήγορος έθετε τα πραγματικά περιστατικά και το ιστορικό της υπόθεσης, το σχετικό νομοθετικό πλαίσιο για την προστασία των δικαιωμάτων των εργαζόμενων με αναπηρία ή χρόνια πάθηση, καθώς και την υποχρέωση λήψης εύλογων προσαρμογών. Καταληκτικά, ο Συνήγορος ζητούσε την επανεξέταση του ενδεχομένου επαναπασχόλησης της προσφεύγουσας και έθετε εαυτόν στη διάθεση της επιχείρησης στην περίπτωση που θα προέκρινε τη λήψη εύλογων προσαρμογών για την απασχόλησή της (άρθρο 5 του ν. 4443/2016). Στην περίπτωση δε που η εργοδοτική πλευρά ενέμενε στην απόφαση απόλυσης της εργαζόμενης, ο Συνήγορος ζήτησε σειρά στοιχείων, προκειμένου να στοιχειοθετηθεί από την πλευρά του εργοδότη (κατ’ εφαρμογή του άρθρου 14 του ν.4443/2016 περί αντιστροφής του βάρους απόδειξης) ότι η εργαζόμενη δεν απολύθηκε για λόγους που σχετίζονται αιτιωδώς με την αναπηρία της και επομένως, για λόγους που συνιστούν διάκριση λόγω αναπηρίας. Συγκεκριμένα, ο Συνήγορος ζήτησε τη σύμβαση εργασίας της εργαζόμενης, την ακριβή περιγραφή των καθηκόντων της, την εξειδίκευση των λόγων απόλυσης, τυχόν συστάσεις ή προειδοποιήσεις σχετιζόμενες με την άσκηση των καθηκόντων της, τυχόν ανάθεση άλλων καθηκόντων πριν την απόλυσή της, τον συνολικό αριθμό εργαζομένων στην επιχείρηση και τον αριθμό καταγγελιών συμβάσεων εργασίας για το έτος 2020. Στις 13/11/2020 πραγματοποιήθηκε η συζήτηση της εργατικής διαφοράς και σε συνέχεια αυτής, το αρμόδιο Τμήμα Επιθεώρησης Εργασιακών Σχέσεων ενημέρωσε το Συνήγορο του Πολίτη ότι η εργοδοτική πλευρά αποφάσισε την επαναπρόσληψη της εργαζομένης και κοινοποίησε στην Αρχή τη σχετική αναγγελία του εργοδότη.

Tο Υπουργείο Οικονομικών ανακοίνωσε ότι παρατείνεται ο χρόνος έναρξης της υποχρεωτικής τήρησης   ηλεκτρονικών βιβλίων  και της υποχρεωτικής διαβίβασης παραστατικών εσόδων στην πλατφόρμα my DATA.

Οι νέες  προθεσμίες ισχύουν ανάλογα με τον τζίρο των επιχειρήσεων (φυσικών και νομικών προσώπων)  από 1.10.2021 και 1.11.2021.

«Από 1.10.2021 διαβιβάζουν υποχρεωτικά τα παραστατικά εσόδων τους, που εκδίδουν από την ημερομηνία αυτή και μετά:

• Οι επιχειρήσεις (φυσικά και νομικά πρόσωπα) με διπλογραφικά βιβλία με τζίροάνω των 50.000 €.
• Οι επιχειρήσεις (φυσικά και νομικά πρόσωπα) με απλογραφικά βιβλία με τζίροάνω των 100.000 €.

Από 1.11.2021 διαβιβάζουν υποχρεωτικά τα παραστατικά εσόδων τους όλες οι υπόλοιπες επιχειρήσεις.

Τα παραστατικά εσόδων που έχουν εκδώσει ή θα εκδώσουν οι επιχειρήσεις μέχρι την ημερομηνία έναρξης υποχρεωτικής διαβίβασης, πρέπει να διαβιβαστούν στην πλατφόρμα του myDATA το αργότερο έως την 31.03.2022».

Ολόκληρη η ανακοίνωση του Υπουργείου Οικονομικών έχει ως εξής:

  « Λαμβάνοντας υπόψη τις επιπτώσεις της πανδημίας στη λειτουργία των επιχειρήσεων, καθώς και τη βελτίωση των υγειονομικών συνθηκών, καθορίζεται η σταδιακή υποχρεωτική διαβίβαση παραστατικών στην πλατφόρμα myDATA και η διασύνδεση των φορολογικών μηχανισμών με την ΑΑΔΕ ως εξής:

1. Διαβίβαση παραστατικών εσόδων στην πλατφόρμαmyDATA

• Από 1.10.2021 διαβιβάζουν υποχρεωτικά τα παραστατικά εσόδων τους, που εκδίδουν από την ημερομηνία αυτή και μετά:
  • Οι επιχειρήσεις (φυσικά και νομικά πρόσωπα) με διπλογραφικά βιβλία με τζίρο άνω των 50.000 €.
  • Οι επιχειρήσεις (φυσικά και νομικά πρόσωπα) με απλογραφικά βιβλία με τζίρο άνω των 100.000 €.
• Από 1.11.2021 διαβιβάζουν υποχρεωτικά τα παραστατικά εσόδων τους όλες οι υπόλοιπες επιχειρήσεις.
• Τα παραστατικά εσόδων που έχουν εκδώσει ή θα εκδώσουν οι επιχειρήσεις μέχρι την ημερομηνία έναρξης υποχρεωτικής διαβίβασης, πρέπει να διαβιβαστούν στην πλατφόρμα του myDATA το αργότερο έως την 31.03.2022.

Σημειώνεται ότι ειδικά για το 2021 η υποχρέωση διαβίβασης αφορά μόνο τα παραστατικά εσόδων και όχι τους λογιστικούς χαρακτηρισμούς εξόδων.

1. Διασύνδεση φορολογικών μηχανισμών (ταμειακών μηχανών κ.λπ.) με την ΑΑΔΕ

Σταδιακά, και μέχρι τον Νοέμβριο του 2021, οι επιχειρήσεις που διαθέτουν φορολογικούς ηλεκτρονικούς μηχανισμούς (ΦΗΜ) υποχρεούνται:

• να αναβαθμίσουν τους φορολογικούς μηχανισμούς τους, ώστε να παράγουν αποδείξεις με ενσωματωμένο το QR Code ταυτοποίησης του φορολογικού μηχανισμού και της απόδειξης,
• να διασυνδεθούν, ώστε να διαβιβάζουν τις συναλλαγές τους ανά συναλλαγή (1 προς 1) σε πραγματικό χρόνο στην πλατφόρμα myDATA,
• να αποσύρουν πλήρως παλαιούς φορολογικούς μηχανισμούς που δεν έχουν τη δυνατότητα διασύνδεσης, τακτοποιώντας την εικόνα τους στο Φορολογικό Μητρώο.

Η υποχρέωση διασύνδεσης και οι αντίστοιχες προθεσμίες αναβάθμισης-απόσυρσης για τις επιχειρήσεις που διαθέτουν ΦΗΜ διαμορφώνονται ως εξής:

• Από 1.9.2021 διασυνδέουν τους φορολογικούς μηχανισμούς οι επιχειρήσεις που:
  • βάσει ΚΑΔ, δεν επλήγησαν από την πανδημία και
  • το 2019 είχαν τζίρο πάνω από 100.000 €.
• Από 1.10.2021 διασυνδέουν τους φορολογικούς μηχανισμούς οι επιχειρήσεις που:
  • βάσει ΚΑΔ, δεν επλήγησαν από την πανδημία και
  • το 2019 είχαν τζίρο μέχρι 100.000 €.
• Από 1.11.2021 διασυνδέουν τους φορολογικούς μηχανισμούς τους οι υπόλοιπες επιχειρήσεις.

Μέσω της καθολικής ένταξης στην πλατφόρμα myDATA και της διασύνδεσης των φορολογικών μηχανισμών, το Υπουργείο Οικονομικών και η ΑΑΔΕ επιδιώκουν να απαλλάξουν οριστικά τις επιχειρήσεις από την υποχρέωση υποβολής συγκεντρωτικών καταστάσεων πελατών – προμηθευτών, αρχής γενομένης από το 2021.

Ο Υφυπουργός Οικονομικών, κ. Απόστολος Βεσυρόπουλος ανέφερε: «Η φορολογική διοίκηση έχει εισέλθει πλέον στην ψηφιακή εποχή. Λαμβάνοντας υπόψη τα δεδομένα από τη διαχείριση των οικονομικών επιπτώσεων της πανδημίας, τη δυναμική που αναπτύσσεται από τη σταδιακή οικονομική ανάκαμψη αλλά και την επιτακτική ανάγκη ψηφιακού μετασχηματισμού των ελληνικών επιχειρήσεων, ξεκινά η σταδιακή υποχρεωτική διαβίβαση παραστατικών στην πλατφόρμα myDATA και η διασύνδεση των φορολογικών μηχανισμών με την ΑΑΔΕ. Η πλατφόρμα myDATA απλοποιεί τις διαδικασίες για όλες τις επιχειρήσεις, τις απαλλάσσει από ένα πρόσθετο διοικητικό βάρος. Με την απαραίτητη παράταση των προθεσμιών και τη σταδιακή πλέον προσαρμογή στα νέα δεδομένα που συνδέονται με τη λειτουργία της πλατφόρμας, προσβλέπουμε σε μία νέα, ψηφιακά αναβαθμισμένη εποχή που θα δώσει νέα ώθηση στις ελληνικές επιχειρήσεις».

Ο Διοικητής της ΑΑΔΕ, κ. Γιώργος Πιτσιλής ανέφερε: «Παρά τις πολύ δύσκολες συνθήκες που βίωσαν σε όλο το διάστημα της πανδημίας, εδώ και πολύ καιρό πολλές επιχειρήσεις διαβιβάζουν τα παραστατικά τους στην πλατφόρμα myDATA και έχουν διασυνδέσει τους φορολογικούς μηχανισμούς τους στην ΑΑΔΕ. Έχοντας μπει πλέον σε μια νέα, πιο αισιόδοξη φάση αποκλιμάκωσης της πανδημίας και με βάση τα σημερινά δεδομένα, είμαστε πεπεισμένοι ότι, με τις σταδιακές προθεσμίες προσαρμογής που προβλέπουμε, και οι υπόλοιπες επιχειρήσεις θα είναι έτοιμες για να κάνουμε όλοι μαζί το ψηφιακό άλμα σε ένα καλύτερο αύριο για το ελληνικό επιχειρείν».

Σπουδαίο λόγο για την έξοδο εταίρου από ΕΠΕ συνιστά και η σοβαρή διαταραχή των προσωπικών και εταιρικών σχέσεων των εταίρων, καθώς και οι διαφωνίες και διενέξεις τους, που συνεπάγονται αδυναμία τους να συνεργαστούν για την επίτευξη του εταιρικού σκοπού. Απόφαση 1560 / 2012    (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Κατά το άρθρο 33 παρ.2 εδ. α' του ν. 3190/1955 σπουδαίο λόγο για την έξοδο εταίρου από την εταιρεία περιορισμένης ευθύνης (ΕΠΕ) συνιστά και η σοβαρή διαταραχή των προσωπικών και εταιρικών σχέσεων των εταίρων, καθώς και οι διαφωνίες και διενέξεις τους, που συνεπάγονται αδυναμία τους να συνεργαστούν για την επίτευξη του εταιρικού σκοπού, τούτο δε και ανεξαρτήτως υπαιτιότητας των υπολοίπων εταίρων ή των εκπροσώπων της εταιρείας, αλλά και του αναιτίου του αιτούντος την έξοδο εταίρου.

Στη συγκεκριμένη υπόθεση, δυνάμει του υπ' αριθμ. .../3-5-2005 συμβολαίου (....) συστάθηκε, μεταξύ του αιτούντος - εκκαλούντος (εφεξής αιτούντος) και της Κ. Π. (β' εφεσίβλητης - καθής - εφεξής β' καθής) (μη διαδίκου ήδη ενώπιον του Αρείου Πάγου), εταιρεία περιορισμένης ευθύνης (...) και με διακριτικό τίτλο "………. Ε.Π.Ε." με κεφάλαιο 20.000 ευρώ, το οποίο κατέβαλαν οι δύο εταίροι κατ' ισομοιρία. Έδρα της ως άνω εταιρείας ορίστηκε το ... (...). Διαχειρίστρια αυτής ορίστηκε η δεύτερη καθής, η οποία είναι Ιταλίδα, οικονομολόγος και διατηρεί στην Ιταλία, μαζί με τον πατέρα της, παρόμοια εταιρεία. Σημειώνεται ότι κατά το χρόνο σύστασης της εταιρείας, αυτή ήταν μνηστή του αιτούντος και διέμενε αρκετό διάστημα στην Κεφαλληνία. Η ως άνω εταιρεία αρχικά λειτουργούσε ομαλά και η συνεργασία, καθώς και οι σχέσεις των δύο εταίρων ήταν αρμονικές. Από το Μάρτιο όμως του 2007 οι προσωπικές και εταιρικές σχέσεις των διαδίκων διαταράχθηκαν σοβαρά. Υπήρχαν δε διαφωνίες και διενέξεις μεταξύ τους, με αποτέλεσμα να αδυνατούν να συνεργαστούν. Η μνηστεία τους διαλύθηκε και η δεύτερη καθής μετοίκησε στην Ιταλία, επισκεπτόμενη πλέον σπανίως την Κεφαλληνία. Και ναι μεν  εξουσιοδότησε τον αιτούντα, αλλά και τον αδελφό της Τ. Π., ο οποίος διέμενε τότε στη Κεφαλληνία, να ενεργούν μαζί ή χωριστά, ορισμένες πράξεις διαχειρίσεως και συγκεκριμένα τους εξουσιοδότησε α) να εκπροσωπούν τη διαχειρίστρια στις συναλλαγές της με οποιαδήποτε Τράπεζα και να προβαίνουν προς το σκοπό αυτό σε είσπραξη χρημάτων, έκδοση ή αποδοχή συναλλαγματικών, επιταγών και άλλων αξιόγραφων κλπ και β) να υπογράφουν και να εκτελούν κάθε σύμβαση Τραπεζική ή μη. Και πράγματι ο αιτών προέβαινε σε αρκετές πράξεις διαχείρισης ως αντιπρόσωπος της αντιδίκου του, όπως π.χ. έκδοση επιταγών κλπ. Δεν πιθανολογήθηκε όμως ότι αυτός ήταν ο πραγματικός και μοναδικός de facto διαχειριστής της εταιρείας, όπως αβάσιμα δέχτηκε η προσβαλλόμενη απόφαση. Η δεύτερη καθής διατήρησε για τον εαυτό της το δικαίωμα να ενεργεί κι αυτή η ίδια αυτοπροσώπως ή μέσω του αδελφού της πράξεις διαχείρισης, όπως και πράγματι έκανε (όπως π.χ. αγορά οικοδομικών υλικών από την Ιταλία).

Λόγω όμως της προαναφερόμενης κακής σχέσης των ανωτέρω διαδίκων και της έλλειψης συνεργασίας μεταξύ τους, η οποία οφείλεται σε υπαιτιότητα αμφοτέρων, η λειτουργία της εταιρείας έγινε προβληματική, με αποτέλεσμα να δημιουργηθούν χρέη (μεταξύ άλλων, όπως και ο ίδιος ο αιτών αναφέρει στις προτάσεις του, οφείλονται από την εταιρεία στη Δ.Ο.Υ. Αργοστολίου ποσό που σήμερα ανέρχεται στα 15.000 ευρώ περίπου) και να σταματήσει η εκτέλεση έργων και η πραγματοποίηση κερδών. Η εταιρεία μάλιστα έχει εμπλακεί σε δικαστική διαμάχη με αρκετούς πελάτες της. Η φήμη της έχει καταστραφεί και η πελατεία της μειώθηκε δραστικά. Πιθανολογήθηκε λοιπόν, κατά την κρίση του Δικαστηρίου ότι συντρέχει σπουδαίος λόγος για την έξοδο του αιτούντος από την εταιρεία. Ορθή κρίση Εφετείου, που δέχθηκε την έφεση και την ένδικη αίτηση του αναιρεσιβλήτου, που είχε απορριφθεί πρωτοδίκως, και επέτρεψε την έξοδο του τελευταίου από την καθ'ης η αίτηση, ήδη αναιρεσείουσα, εταιρεία περιορισμένης ευθύνης. Έτσι που έκρινε το Εφετείο διέλαβε στην απόφασή του πλήρεις και σαφείς αιτιολογίες, που στηρίζουν το αποδεικτικό του πόρισμα και το διατακτικό της απόφασής του, αφού τα εκτιθέμενα ως άνω, χωρίς αντιφάσεις, στο αιτιολογικό της απόφασης, που αποτελεί την ελάσσονα πρόταση του νομικού της συλλογισμού, περιστατικά και δη ότι από τα αναφερόμενα επίσης γεγονότα διαταράχθηκαν οι προσωπικές και εταιρικές σχέσεις μεταξύ των εταίρων (αιτούντος και ειρημένης-Κ. Π.) και ότι προέκυψαν διαφωνίες και διενέξεις μεταξύ τους με αποτέλεσμα την αδυναμία συνεργασίας τους για την επίτευξη του εταιρικού σκοπού, συνιστούν, σύμφωνα με την προηγηθείσα μείζονα σκέψη, σπουδαίο λόγο που δικαιολογεί την έξοδο του εταίρου από την Ε.Π.Ε., ως έννομη συνέπεια του εφαρμοσθέντος ως άνω κανόνα δικαίου, την οποία και διέταξε το δικαστήριο.

To Ευρωπαϊκό Δικαστήριο των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΔΔΑ) με την απόφαση Busuttil κατά Μάλτας της 3.6.2021 (αρ. προσφυγής 48431/18) έκρινε νόμιμο το τεκμήριο (σύμφωνα με το εθνικό δίκαιο) ότι ο διευθυντής μίας εταιρείας είναι υπεύθυνος για κάθε νόμιμη υποχρέωση της εταιρείας και συνεπώς ευθύνεται για την παράλειψη εκπλήρωσης των φορολογικών υποχρεώσεών της – Μη παραβίαση του τεκμηρίου αθωότητας (αρθ. 6 παρ.2 της ΕΣΔΑ).

Τεκμήριο αντικειμενικής ευθύνης διευθυντή χρεοκοπημένης εταιρείας για μη καταβολή

χρεών της προς το Δημόσιο και ασφαλιστικών εισφορών. Ο προσφεύγων καταδικάστηκε ποινικά, αφού είχε αποχωρήσει από την εταιρεία, παρότι ο ίδιος ισχυριζόταν ότι αγνοούσε την οικονομική κατάσταση της εταιρείας. Ο ίδιος επικαλέστηκε ότι εφαρμόστηκε εναντίον του «τεκμήριο ενοχής» με βάση απλά το ότι υπήρξε διευθυντής αυτής της εταιρείας.

Σύμφωνα με την κρίση του ΕΔΔΑ, το εθνικό δίκαιο που προέβλεπε ότι ο προσφεύγων, αναλαμβάνοντας τις ευθύνες του ως διευθυντής, αναλάμβανε και την υποχρέωση καταβολής των σχετικών φορολογικών χρεών της, προκειμένου να διατηρηθεί ένα λειτουργικό σύστημα προς το συμφέρον όλων, είναι συμβατό με την ΕΣΔΑ, εφόσον ο ίδιος ως κατηγορούμενος δεν στερήθηκε τα μέσα για την ανατροπή του παραπάνω τεκμηρίου.

Σύμφωνα με το ΕΔΔΑ, το τεκμήριο σύμφωνα με το εθνικό δίκαιο, ότι ο διευθυντής είναι υπεύθυνος για κάθε νόμιμη υποχρέωση της εταιρείας, δεν ήταν παράλογο στις περιστάσεις της παρούσας υπόθεσης.

Το Δικαστήριο έκρινε ότι δεν υπήρξε παραβίαση του τεκμηρίου αθωότητας (άρθρο 6 §2 της ΕΣΔΑ).

Με τον Ν. 4735/2020 επήλθαν σημαντικές αλλαγές στη διαδικασία απόκτησης της ελληνικής ιθαγένειας, με έναρξη ισχύος την 1η Απριλίου 2021.

Πλέον, με τις απαραίτητες ενέργειες που καλείται να δρομολογήσει ένας ειδικά καταρτισμένος στο Δίκαιο Αλλοδαπών Νομικός, ένας αλλοδαπός μπορεί να αποκτήσει την ελληνική ιθαγένεια εφόσον πληροί σειρά συγκεκριμένων τυπικών και ουσιαστικών προϋποθέσεων.  

Η νομοθεσία ορίζει τις ακόλουθες Τυπικές Προϋποθέσεις:

α. Να είναι ενήλικος κατά το χρόνο της υποβολής της δήλωσης πολιτογράφησης.

β. Να μην έχει καταδικασθεί αμετάκλητα για αδίκημα που τέλεσε εκ δόλου, κατά την τελευταία 10ετία πριν από την υποβολή της αίτησης πολιτογράφησης σε ποινή άνω του 1 έτους.

γ. Να μην έχει καταδικασθεί αμετάκλητα σε ποινή στερητική της ελευθερίας άνω των 6 μηνών, ανεξαρτήτως χρόνου έκδοσης της καταδικαστικής απόφασης, για ένα από τα παρακάτω εγκλήματα:

• ανθρωποκτονίας από πρόθεση και επικίνδυνης σωματικής βλάβης,
• του νόμου περί ναρκωτικών,
• νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες,
• εγκλήματα περί το νόμισμα,
• παιδικής πορνείας και πορνογραφίας, εμπορίας παιδιών, αρπαγής ανηλίκων,
• συγκρότησης ή ένταξης σε εγκληματική ή τρομοκρατική οργάνωση,
• αντίστασης κατά της αρχής,
• κατά της γενετήσιας ελευθερίας και οικονομικής εκμετάλλευσης της γενετήσιας ζωής,
• κλοπής, ληστείας, απάτης, υπεξαίρεσης, εκβίασης, τοκογλυφίας
• πλαστογραφίας, ψευδούς βεβαίωσης, υφαρπαγής ψευδούς βεβαίωσης,
• συκοφαντικής δυσφήμισης,
• λαθρεμπορίας, εγκλήματα που αφορούν τα όπλα, αρχαιότητες,
• λαθρομετανάστευσης

**Ποινική καταδίκη αλλοδαπού, κατά τα ανωτέρω, που επιβλήθηκε με αναστολή εκτέλεσης της ποινής, εξακολουθεί να συνιστά κώλυμα προς απόκτηση της ελληνικής ιθαγένειας με πολιτογράφηση, ακόμα και εάν παρέλθει ο χρόνος της αναστολής, χωρίς αυτή να αρθεί ή να ανακληθεί.

δ. Να μην τελεί υπό απέλαση ή άλλη εκκρεμότητα του καθεστώτος νόμιμης παραμονής του στη Χώρα.

ε. Να διαμένει στην Ελλάδα νόμιμα για 7 συνεχή έτη πριν από την υποβολή της αίτησης πολιτογράφησης.

**Εξαιρέσεις από την 7ετή συνεχή νόμιμη διαμονή:

1) Για τους κατόχους ιθαγένειας κράτους-μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τους συζύγους Έλληνα ή Ελληνίδας με τέκνο, όσους έχουν τη γονική μέριμνα τέκνου ελληνικής ιθαγένειας, που έχει γεννηθεί στην Ελλάδα, καθώς και τους ανιθαγενείς, αρκεί η προηγούμενη νόμιμη διαμονή αυτών στην Ελλάδα επί μια τουλάχιστον συνεχή τριετία.

2) Για τους ομογενείς και για όσους έχουν γεννηθεί και κατοικούν συνεχώς στην Ελλάδα δεν απαιτείται η χρονική προϋπόθεση της 7ετούς διαμονής.

στ. Να κατέχει έναν από τους παρακάτω τίτλους νόμιμης διαμονής:

• άδεια επί μακρόν διαμένοντος,
• βεβαίωση ή άλλον τίτλο διαμονής που χορηγείται σε πολίτες κρατών - μελών της Ε.Ε.,
• δελτίο ή άλλον τίτλο διαμονής που χορηγείται σε μέλη οικογένειας Έλληνα πολίτη ή πολίτη κράτους - μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή σε γονείς ανηλίκου ημεδαπού,
• δελτίο αναγνωρισμένου πολιτικού πρόσφυγα ή καθεστώς επικουρικής προστασίας ή μέλους οικογένειας κατόχου τέτοιου δελτίου,
• ταξιδιωτικά έγγραφα ή ειδικό δελτίο που έχουν χορηγηθεί από ημεδαπή αρχή, περί του καθεστώτος των ανιθαγενών,
• δελτίο ή άλλον τίτλο διαμονής ομογενούς κάθε τύπου, εκτός από Ειδικό Δελτίο Ταυτότητας Ομογενούς,
• άδεια διαμονής δεύτερης γενιάς,
• άδεια διαμονής αόριστης διάρκειας ή δεκαετούς διάρκειας,
• άδεια διαμονής για επενδυτική δραστηριότητα.

Ο αλλοδαπός που κατέχει κάθε έγκυρο τίτλο διαμονής -εκτός των προσωρινών- και πληροί τις υπόλοιπες τυπικές προϋποθέσεις μπορεί να ζητήσει την πολιτογράφησή του εφόσον διαμένει στην Ελλάδα νόμιμα για 12 συνεχή έτη πριν από την υποβολή της αίτησης πολιτογράφησης.

ζ) Στο πρόσωπο του αλλοδαπού που επιθυμεί να γίνει Έλληνας πολίτης δεν πρέπει να συντρέχουν λόγοι δημόσιας τάξης ή εθνικής ασφαλείας.

Τέλος, η νομοθεσία ορίζει τις ακόλουθες Ουσιαστικές Προϋποθέσεις:

Ο αλλοδαπός που επιθυμεί να γίνει Έλληνας πολίτης με πολιτογράφηση πρέπει:

α. Να γνωρίζει επαρκώς την ελληνική γλώσσα.

β. Να γνωρίζει επαρκώς την ελληνική ιστορία και γεωγραφία, τον ελληνικό πολιτισμό και τις συνήθειες του ελληνικού λαού, καθώς και τον τρόπο λειτουργίας των θεσμών του πολιτεύματος της Χώρας.

γ. Να έχει την ικανότητα να συμμετέχει ενεργά και ουσιαστικά στην πολιτική ζωή της Χώρας.

δ. Να έχει ενταχθεί ομαλά στην οικονομική και κοινωνική ζωή της Χώρας, έχοντας την καταστήσει συνεχές κέντρο των βιοτικών του δραστηριοτήτων.

**Για τη διακρίβωση της οικονομικής ένταξης του αιτούντος λαμβάνονται υπόψη η ύπαρξη σταθερής εργασίας στη Χώρα και η εν γένει οικονομική του δραστηριότητα, αλλά και η διαρκής εκπλήρωση των φορολογικών και ασφαλιστικών υποχρεώσεών του απέναντι στην Πολιτεία. Για τη διακρίβωση της κοινωνικής ένταξης του αιτούντος λαμβάνονται υπόψη ιδίως η διαμόρφωση συγγενικού δεσμού με Έλληνα πολίτη, η εξοικείωση του με τα ήθη και έθιμα της ελληνικής κοινωνίας, η συμμετοχή του σε εθελοντικές δραστηριότητες, αθλητικές ομάδες, δραστηριότητες του δήμου και εκδηλώσεις της κοινωνίας των πολιτών.

Προϋπόθεση για την απόκτηση ιθαγένειας είναι, πέρα από την εκπλήρωση των παραπάνω προϋποθέσεων, η υποβολή ενός τεκμηριωμένου και πλήρους φακέλου δικαιολογητικών από εξειδικευμένους επαγγελματίες. 

Στις συμβάσεις leasing, ο ιδιοκτήτης καλείται να είναι, ανά πάσα στιγμή, σε θέση να αντιμετωπίσει το ενδεχόμενο της άρνησης του μισθωτή να καταβάλει τα οφειλόμενα μισθώματα. Σε μία τέτοια περίπτωση, ο ιδιοκτήτης θα πρέπει, με την καθοδήγηση εξειδικευμένου σε ζητήματα leasing και μισθώσεων Δικηγόρου, να ενεργοποιήσει όλους τους προστατευτικούς για τον ιδιοκτήτη όρους που προβλέπει ο νόμος και η σύμβαση. 

O εκμισθωτής δικαιούται να καταγγείλει τη σύμβαση προ της λήξεως αυτής, εάν ο μισθωτής αθετήσει τις συμβατικές του υποχρεώσεις, κυρίως εάν ο τελευταίος περιέλθει σε υπερημερία ως προς την καταβολή του μισθώματος. Με την καταγγελία λύεται η χρηματοδοτική μίσθωση και ο εκμισθωτής δικαιούται να αναζητήσει το πράγμα από το μισθωτή είτε με διεκδικητική αγωγή (άρθρο 1094 ΑΚ) είτε με αγωγή αποβολής από τη νομή (άρθρα 984, 987 και 998 ΑΚ - αντιποίηση) είτε με αίτηση ασφαλιστικών μέτρων (άρθρα 733 - 734 ΚΕΙολΔ). Επίσης, μπορεί να αιτηθεί την έκδοση διαταγής πληρωμής.

Στους όρους της συμβάσεως περιλαμβάνεται συνήθως και η πρόβλεψη ότι σε περίπτωση έκτακτης καταγγελίας της συμβάσεως, λόγω π.χ. υπερημερίας του μισθωτή, όλα τα μισθώματα καθίστανται ληξιπρόθεσμα και απαιτητά ώστε να καλύπτεται το σύνολο των εξόδων και τα κέρδη της εταιρίας. Τυχόν όρος στη σύμ­βαση χρηματοδοτικής μισθώσεως ότι σε περίπτωση καταγγελίας της συμβάσεως λόγω καθυστερήσεως περί την καταβολή ληξιπροθέσμων μισθωμάτων (ή λόγω παραβάσεως κάποιας άλλης σημαντικής συμβατικής υποχρεώσεως) ο εκμισθωτής δύναται να απαιτήσει επιπλέον, δηλαδή σωρευτικώς, εκτός από τα οφειλόμενα ληξιπρόθεσμα μισθώματα και την απόδοση - επιστροφή του πράγματος, και τα μελλοντικά μη εισέτι ληξιπρόθεσμα μισθώματα, είναι κατ’ αρχήν επιτρεπτός και έγκυρος, κρίνεται όμως ως συνομολογηθείσα ποινική ρήτρα, η οποία, εάν τυγχάνει δυσαναλόγως μεγάλη υπόκειται σε μείωση από το Δικαστήριο, κατόπιν αιτήσεως του οφειλέτου, στο προσήκον μέτρο, κατά τη ρητή διάταξη του άρθρου 409 ΑΚ (ΑΠ 1439/2012 ΕφΑΔ 2013, 136, ΑΠ 605/2010 ΕλλΔνη 52, 139, ΕφΑΘ 2324/2009 ΕλλΔνη 53, 1396, ΕφΑΘ 5636/2003 ΕλλΔνη 45, 265, ΕφΑΘ 4747/2002 ΕλλΔνη 44, 567), ενώ δεν αποκλείεται η εν λόγω αξίωση να κριθεί ως καταχρηστική, εάν ο οφειλέτης επικαλεσθεί και αποδείξει περιστατικά, στοιχειοθετούντα κατάχρηση δικαιώματος κατά τη διάταξη του άρθρου 281 ΑΚ.

Περαιτέρω, από τη διάταξη του άρθρου 409 ΑΚ συνάγεται ότι το δικαστήριο της ουσίας, στη διαμόρφωση της κρίσης του για το χαρακτήρα της ποινής ως δυσανάλογα μεγάλης και στη συνέχεια για το μέτρο που πρέπει να μειωθεί, λαμβάνει υπόψη τα περιστατικά που συντρέχουν κατά περίπτωση, ιδίως δε το μέγεθος της ποινής, σε σύγκριση με την αξία της αντιπαροχής του δανειστή, την οικονομική κατάσταση των μερών, τα συμφέροντα του δανειστή, που έπληγησαν από την αθέτηση της συμβάσεως, την έκταση της συμβατικής παράβασης του οφειλέτη, το βαθμό του πταίσματος του και την ενδεχόμενη ωφέλεια του από την μη εκπλήρωση της παροχής (βλ. ΑΠ 201/2007 Νόμος) καθώς και κάθε δικαιολογημένο συμφέρον του δανειστή και τα απώτερα ακόμη επιβλαβή γενικώς αποτελέσματα, τα οποία είχε γι` αυτόν η μη εκπλήρωσή η μη προσήκουσα εκπλήρωση της παροχής, όχι δε απλώς τη μη επέλευση σ` αυτόν ζημίας ή το μέγεθος αυτής, αφού, κατά το άρθρο 405 ΑΚ η κατάπτωση της ποινής επέρχεται και αν ακόμη ο δανεστής δεν υπέστη ζημία.

Εκ τούτων προκύπτει, ότι ο ζητών τη μείωση της ποινής ως υπέρμετρης πρέπει να επικαλεσθεί στην αίτηση του ορισμένα περιστατικά, εξαιτίας των οποίων παρίσταται υπέρμετρη η ποινή, και, σε περίπτωση αμφισβητήσεώς τους, να αποδείξει αυτά, μη αρκούντος μόνο του περιστατικού, ότι η ζημία του δανειστή είναι μικρότερη της συμφωνημένης ποινής.