Ενόψει της δυναμικής καθημερινής συναλλακτικής πρακτικής και των εργασιακών σχέσεων που αναπτύσσονται μεταξύ των κοινωνών του δικαίου, αρκετά συχνά οι εργοδότες εκτίθενται στον κίνδυνο επιβολής σε βάρος τους κυρώσεων από τις ελεγκτικές υπηρεσίες του εκάστοτε αρμόδιου για την ασφάλιση των εργαζομένων Ασφαλιστικού Φορέα. Στην πράξη, η μη αναγραφή του εργαζομένου στον τηρούμενο από τον εργοδότη πίνακα προσωπικού αποτελεί μία εκ των πιο συχνά διαπιστούμενων παραβάσεων. Οι έννομες συνέπειες που προκύπτουν δυνάμει της ανωτέρω παράβασης καθώς και δυνατότητες του εργοδότη στην περίπτωση αυτή αποτελούν την θεματική του παρόντος.

Σύμφωνα με τις ισχύουσες νομοθετικές διατάξεις, το Σ.Ε.Π.Ε. έχει, μεταξύ άλλων, τις εξής αρμοδιότητες:

α. Να ελέγχει όλες τις επιχειρήσεις και γενικότερα κάθε ιδιωτικό ή δημόσιο χώρο όπου υπάρχει υπόνοια ότι απασχολούνται εργαζόμενοι.

β. Να προβαίνει σε κάθε είδους αναγκαία εξέταση, έλεγχο ή έρευνα αναφορικά με τη διαπίστωση της τήρησης και εφαρμογής των διατάξεων της εργατικής νομοθεσίας, της σχετικής με τους όρους και τις συνθήκες εργασίας, ιδίως τα χρονικά όρια εργασίας, την αμοιβή ή άλλες παροχές, την ασφάλεια και την υγεία των εργαζομένων.

γ. Να λαμβάνει άμεσα διοικητικά μέτρα, να επιβάλλει τις προβλεπόμενες διοικητικές κυρώσεις.

δ. Να λαμβάνει άμεσα μέτρα, σύμφωνα με τις κείμενες διατάξεις, σε περίπτωση που διαπιστώσει παράνομη απασχόληση.

Αναφορικά με τις έννομες συνέπειες που συνεπάγεται η παραβίαση των διατάξεων της εργατικής νομοθεσίας, επισημαίνεται ότι στον εργοδότη επιβάλλεται με αιτιολογημένη πράξη του αρμόδιου Προϊσταμένου Διεύθυνσης Κοινωνικής Επιθεώρησης Εργασίας ή Κέντρου Πρόληψης Επαγγελματικού Κινδύνου ή του ελέγξαντος Ειδικού Επιθεωρητή Εργασίας και ύστερα από προηγούμενη πρόσκληση του για παροχή εξηγήσεων πρόστιμο για καθεμία παράβαση από πεντακόσια (500,00) ευρώ μέχρι πενήντα χιλιάδες (50.000) ευρώ.

Ο εργοδότης, σε βάρος του οποίου έχει επιβληθεί η διοικητική κύρωση του προστίμου, κατά τα ανωτέρω διαλαμβανόμενα, μπορεί να ασκήσεις εντός της προβλεπόμενης προθεσμίας προσφυγή ενώπιον του εκάστοτε αρμοδίου διοικητικού δικαστηρίου, ζητώντας την ακύρωση ή μεταρρύθμιση του προστίμου εφόσον πιστεύει ότι αδίκως αυτό επιβλήθηκε ή ότι είναι δυσανάλογο της παράβασης, στην οποία υπέπεσε ενόψει της αρχής της αναλογικότητας.

Αξίζει, δε, στο σημείο αυτό να τονιστεί ότι η μη αναγραφή εργαζόμενου στον πίνακα προσωπικού, που πρέπει να τηρεί ο εργοδότης, συνιστά μια από τις πιο συχνά διαπιστούμενες στην πράξη παραβάσεις της εργατικής νομοθεσίας, η οποία συνεπάγεται την επιβολή αυστηρών προστίμων. Ένα επιχείρημα που προβάλλεται σε αυτές τις περιπτώσεις προκειμένου να ακυρωθεί το επιβληθέν πρόστιμο, είναι ότι το φυσικό πρόσωπο, τα στοιχεία του οποίου δεν περιελήφθησαν στον πίνακα του προσωπικού, δεν συνδέεται με σύμβαση εργασίας με τον εκάστοτε εργοδότη. Ιδιαίτερη προσοχή όμως συνίσταται εν προκειμένω, καθότι με βάση την κείμενη νομοθεσία, στις περιπτώσεις αυτές, θεσπίζεται μαχητό τεκμήριο σύμφωνα με το οποίο ο αναφερόμενος από το ελεγκτικό όργανο ως εργαζόμενος που δεν αναγράφεται στον πίνακα προσωπικού, συνδέεται με εργασιακή σχέση με τον εργοδότη, ο οποίος δύναται να ανατρέψει το τεκμήριο αυτό, με την άσκηση προσφυγής, ενώπιον του αρμόδιου Διοικητικού Πρωτοδικείου, αποδεικνύοντας πως ουδεμία σχέση εργασίας τον συνδέει με το πρόσωπο, το οποίο ο ελεγκτής θεώρησε ως μισθωτό του, με συνέπεια να του αποδώσει την παράβαση της εργατικής νομοθεσίας περί μη αναγραφής του στον πίνακα προσωπικού.

Είναι συχνό το φαινόμενο κάποιοι επιχειρηματίες ή επιχειρήσεις να προσπαθούν να αντιγράψουν προϊόντα άλλων ανταγωνιστών τους. Αυτό υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις είναι  και μπορεί να κριθεί παράνομο.

Στην καθημερινή εμπορική πρακτική μπορεί  να γίνεται χρήση ονόματος, εμπορικής επωνυμίας ή ιδιαίτερου διακριτικού γνωρίσματος καταστήματος ή βιομηχανικής επιχείρησης, κάποιου εμπορεύματος ή εντύπου κατά  τρόπο που προκαλεί σύγχυση με το όνομα, την εμπορική επωνυμία ή το ιδιαίτερο διακριτικό γνώρισμα το οποίο μεταχειρίζεται νόμιμα κατά τις συναλλαγές άλλος έμπορος.

Από τις διατάξεις των άρθρων 13 §§ 1 και 3 ν. 146/1914 προκύπτει ότι προϋποθέσεις για την προστασία ιδιαίτερου διακριτικού γνωρίσματος προϊόντος ή υπηρεσίας, όρος που περιλαμβάνει τον διασχηματισμό, είναι:

 α) η επικράτηση ή καθιέρωσή του στις συναλλαγές, και

β) η δυνατότητα πρόκλησης κινδύνου σύγχυσης, ο οποίος συντρέχει όταν το οικείο κοινό πιστεύει ή ενδέχεται να πιστέψει ότι τα προϊόντα που διατίθενται ή οι υπηρεσίες που προσφέρονται στο εμπόριο με το προγενέστερο ιδιαίτερο διακριτικό γνώρισμα (διασχηματισμό) και τα προϊόντα που διατίθενται ή οι υπηρεσίες που προσφέρονται υπό το μεταγενέστερο προέρχονται είτε από την ίδια επιχείρηση, είτε από επιχειρήσεις που έχουν οικονομική σχέση.

Φυσικά, ο κίνδυνος σύγχυσης δεν αποκλείεται, όταν η χρησιμοποίηση γίνεται με μικρές παραλλαγές, ενώ δεν απαιτείται η επέλευσή του, αλλά αρκεί η δυνατότητα να επέλθει, ούτε χρειάζεται να συντρέχει κίνδυνος παραπλάνησης της πλειονότητας των καταναλωτών, αλλά αρκεί να υπάρχει η δυνατότητα για ένα, όχι εντελώς ασήμαντο τμήμα απ’ αυτούς, δηλαδή αρκεί η παραπλάνηση να έχει έκταση εμπορικά αξιόλογη ή αισθητή.

Σύμφωνα με τη νομολογία, προσβολή υπάρχει, εφόσον προκαλείται σύγχυση στον καταναλωτή, ο οποίος συνήθως δεν έχει ούτε τον χρόνο ούτε ειδική αφορμή να εντείνει ιδιαίτερα την προσοχή του στη διαφορά ανταγωνιστικών προϊόντων, ακόμα και αν οι διαφορές που υπάρχουν σε κάθε περίπτωση παραποίησης ή απομίμησης προϊόντων είναι επουσιώδεις, με αποτέλεσμα να παρασύρεται στην αγορά των όμοιων προϊόντων από την ύπαρξη ουσιωδών ομοιοτήτων και όχι επουσιωδών διαφορών αυτών.

Η απαγορευτική γενική ρήτρα του άρθρου 1 του ν. 146/1914 προϋποθέτει για την εφαρμογή της πράξη που: α) επιχειρείται κατά τις εμπορικές, βιομηχανικές ή γεωργικές εργασίες β) γίνεται προς τον σκοπό ανταγωνισμού και γ) αντίκειται στα χρηστά ήθη, ως κριτήριο των οποίων χρησιμεύουν οι ιδέες του μέσου κοινωνικού ανθρώπου του οικείου συναλλακτικού κύκλου, ο οποίος, κατά τη γενική αντίληψη, σκέπτεται και ενεργεί με φρόνηση και χρηστότητα (βλ. ΟλΑΠ 2/2008 ΔΕΕ 2008.949).

Στο πλαίσιο αυτό απαγορεύεται ως αντικείμενη στα χρηστά ήθη πράξη ανταγωνισμού και η λεγόμενη «δουλική απομίμηση» προϊόντος υπό τις εξής προϋποθέσεις: α) την ανταγωνιστική πρωτοτυπία του προϊόντος ξένης εργασίας, η οποία (πρωτοτυπία) υφίσταται όταν είναι ικανή να υποδηλώσει στις συναλλαγές την προέλευση του προϊόντος από ορισμένη επιχείρηση.

Έτσι, ανταγωνιστική πρωτοτυπία έχει εκείνο το προϊόν, που λόγω της τεχνικής ή αισθητικής διαμόρφωσής του, των συστατικών του ή των άλλων ιδιοτήτων του, δημιουργεί την ικανότητα να εξατομικεύεται και να διαφοροποιείται από άλλα ομοειδή προϊόντα άλλης προέλευσης. Συνεπώς, το στοιχείο της ανταγωνιστικής πρωτοτυπίας ελλείπει εάν πρόκειται για προϊόντα μαζικής παραγωγής ή καθημερινής κοινοτυπίας ή για προϊόντα που αποτελούν τα ίδια προϊόντα πιστής αντιγραφής από άλλα πρωτότυπα, β) ο κίνδυνος σύγχυσης και γ) η γνώση του απομιμούμενου ότι κάνει χρήση του προτύπου.

Ωστόσο, η συνδρομή των ανωτέρω προϋποθέσεων δεν είναι αναγκαία όταν συντρέχουν ειδικά περιστατικά, τα οποία επαρκούν για να θεμελιωθεί ο επικαλούμενος αθέμιτος ανταγωνισμός. Οπότε η αναπαραγωγή προϊόντων ξένης εργασίας με βάση πιστή και απαράλλακτη αντιγραφή των τελευταίων από τον απομιμούμενο - πράξη που δεν συμβάλλει στην πρόοδο της ολότητας - είναι δυνατόν να έχει τέτοιο βάρος σε συγκεκριμένη περίπτωση, ώστε η απομίμηση να λαμβάνει το χαρακτήρα του αθεμίτου, έστω και εάν δεν συντρέχουν τα στοιχεία της πρωτοτυπίας και του κινδύνου της συγχύσεως.

Κατά περίπτωση  μπορεί να ασκηθεί παρέμβαση από άλλους εν δυνάμει εμπλεκόμενους (επιχειρηματίες, εμπόρους κλπ)  υπέρ της ενάγουσας, της οποίας χρησιμοποιούνται παράνομα διακριτικά της στοιχεία, η οποία για να είναι τυπικά παραδεκτή εφαρμόζονται τα άρθρα 68, 80, 81 § 1, 111 και 215 § 1 ΚΠολΔ. Όσον αφορά την παράλειψη επίδοσης της πρόσθετης παρέμβασης στην ενάγουσα - υπέρ ης,  δεν λαμβάνεται υπόψη αυτεπαγγέλτως, αλλά πρέπει να έχει προταθεί από την τελευταία, σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 159 αρ. 3 και 160 § 1 ΚΠολΔ. 

Η νομολογία κρίνει ότι «δεν επιτρέπεται ο επιχειρηματίας (φυσικό ή νομικό πρόσωπο) να προβεί στην πλήρη απομίμηση ενός προϊόντος, που παράγεται από άλλον, εφόσον αυτό γίνεται με πρόθεση αθεμίτου ανταγωνισμού, ήτοι προσελκύσεως της πελατείας του αντιπάλου» και είναι θέμα σαφούς έκθεσης των πραγματικών περιστατικών και επαρκούς νομικής επιχειρηματολογίας,  προκειμένου να επιτευχθεί δικαστική προστασία σε περίπτωση προσβολής.

Κατά τη διάταξη του, άρθρου 932 του Α.Κ., «σε περίπτωση αδικοπραξίας, ανεξάρτητα από την αποζημίωση για την περιουσιακή ζημία, το δικαστήριο μπορεί να επιδικάσει εύλογη κατά την κρίση του χρηματική ικανοποίηση, λόγω  ηθικής βλάβης.

Αυτό ισχύει ιδίως για εκείνον που έπαθε προσβολή της υγείας, της τιμής ή της  αγνείας του ή στερήθηκε την ελευθερία του…». Από την άνω διάταξη προκύπτει  ότι σε περίπτωση προσβολής της υγείας προσώπου, φορέας της σχετικής αξιώσεως  για χρηματική ικανοποίηση είναι ο υποστάς άμεσα την ηθική βλάβη παθών, κατά  του οποίου στρέφεται η αδικοπραξία (ΑΠ 648/2002 ΕλλΔκ 2002.1616). Τέτοιο  πρόσωπο είναι ο φορέας του εννόμου αγαθού που προσβλήθηκε (λ.χ. ο ιδιοκτήτης  του βλαβέντος αυτοκινήτου, αυτός που τραυματίσθηκε συνεπεία αυτοκινητικού  ατυχήματος) ή άλλο πρόσωπο που είναι φορέας ενοχικού δικαιώματος που  προστατεύεται αδικοπρακτικά κατά την Α.Κ 914 (π,χ, μισθωτής, χρησάμενος)  (βλ. Κρητικό, Η Αποζημίωση από Τροχαία Αυτοκινητιστικά Ατυχήματα, εκδ. 1998, σελ. 330, αριθ. 945, ΕφΔωδ 212/2004 Δημ. ΝΟΜΟΣ). Εξαιρετικά σε περίπτωση θανατώσεως προσώπου δικαιούχοι είναι τα πρόσωπα που ανήκουν στην οικογένεια του θύματος.

Τρίτα πρόσωπα δεν δικαιούνται κατά το νόμο χρηματική ικανοποίηση έστω και εάν αυτά λόγω στενού συγγενικού ή άλλου στενού συνδέσμου δοκιμάζουν ψυχική στεναχώρια.

Η άκαμπτη εφαρμογή αυτής της αρχής όμως μπορεί να οδηγήσει σε σκληρότητες. Για τον λόγο αυτό, στις περιπτώσεις σοβαρών σωματικών κακώσεων του προσώπου που έχουν ως αποτέλεσμα την απώλεια σημαντικών λειτουργιών του σώματος συνεπεία των οποίων το πρόσωπο θεωρείται «φυτό» σε βαθμό που λίγο απέχει από τον ουσιαστικό θάνατο, αναγνωρίζεται και στους τρίτους (οικείους) αξίωση για χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης. Τέτοιες γνωστές περιπτώσεις είναι ο σοβαρός τραυματισμός παιδιού, συνεπεία του οποίου περιέρχεται σε κατάσταση ασυνειδησίας και η περίπτωση ανικανότητας του προσώπου (του συζύγου) προς συνουσία ή τεκνοποιία. Στις περιπτώσεις αυτές αναγνωρίζεται αξίωση για χρηματική ικανοποίηση ηθικής βλάβης στους γονείς του τέκνου και στη σύζυγο του τραυματισθέντος (αλλά και στον ίδιο τον καταστάντα ανίκανο).

Εδώ είναι διαφορετική η περίπτωση που ο σοβαρός τραυματισμός του ανηλίκου παιδιού γίνεται μπροστά στα μάτια της μητέρας του, που παθαίνει νευρικό κλονισμό και αναγκάζεται να νοσηλευτεί σε νευρολογική κλινική. Αυτός θεωρείται ως σωματική κάκωση της ίδιας της μητέρας, δηλαδή και σε βάρος της τελείται αδικοπραξία. Συνεπώς και αυτή αμέσως υφίσταται ηθική βλάβη και δικαιούται κατ” αρχήν χρηματική ικανοποίηση (βλ. σχετ. Αθ, Κρητικό, Αποζημίωση  από τροχαία αυτοκινητικά ατυχήματα, Έκδοση 1998, σ. 332).

Γενικώς όμως κατά την κρατούσα νομολογία και θεωρία, τρίτα πρόσωπα δεν δικαιούνται κατά το νόμο χρηματικής ικανοποιήσεως, έστω και αν αυτά ενεπλάκησαν στο ατύχημα, πλην όμως δεν υπέστησαν σωματικές κακώσεις, εκτός και αν οι συνθήκες του ατυχήματος ήσαν τέτοιες ώστε υπέστησαν σωματική κάκωση, έστω  και με την μορφή του ψυχολογικού schok, οπότε στην περίπτωση αυτή οι ίδιοι θεωρούνται ως παθόντες από την αδικοπραξία και δικαιούνται χρηματικής  ικανοποιήσεως λόγω ηθικής τους βλάβης, (βλ. σχετ. Αθ. Κρητικό, ό.π., σελ. 330 επ. και υπ” αριθμ. 5665/2009 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πειραιά, Α” ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΝΟΜΟΣ, ΕΠΙΔΙΚΙΑ 2010/48).

Πρόκειται, στις περιπτώσεις αυτές, για τις λεγόμενες ζημίες από σοκ («Shockschaden»), στις οποίες είναι δυνατόν να αναγνωριστεί δικαίωμα χρηματικής ικανοποίησης λόγω ηθικής βλάβης και από κάθε άλλη προσβολή της προσωπικότητας τρίτου με την οποία θίγεται το συναίσθημα στοργής άλλου, αν η πράξη είναι παράνομη και έναντι των τρίτων και αν ο αιτιώδης σύνδεσμος καλύπτει και αυτά τα συναισθηματικά αποτελέσματα. Σε τέτοιας φύσεως περιπτώσεις βαρειών προσβολών τρίτου προσώπου, κατά την ορθότερη άποψη, κρίνεται ότι πρέπει να τύχει εφαρμογής με αναλογία η Α.Κ. 932 εδαφ. 3 (βλ. Στυλ. Πατεράκη, «Η χρηματική Ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης», Β” έκδοση, 2011, σελ.92).

Με πρόσφατη απόφασή του το Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών, διέταξε την ανάθεση της άσκησης της επιμέλειας ανηλίκου και στους δύο γονείς από κοινού, με το σύστημα της εναλλασσόμενης κατοικίας του ανηλίκου στις οικίες των γονέων του, με τους οποίους θα διαμένει εκ περιτροπής, ενώ κατά τα λοιπά η γονική μέριμνα θα ασκείται και από τους δύο γονείς από κοινού (ΜΠΑ 9398/2022).

Σύμφωνα με το σκεπτικό του Δικαστηρίου αναφορικά με την συγκεκριμένη υπόθεση, οι δύο γονείς επιδεικνύουν ενδιαφέρον και αγάπη για την ανήλικη κόρη τους, έχουν αναπτύξει ισχυρό συναισθηματικό και ψυχικό δεσμό με αυτήν, έχουν τη θέληση να ασχοληθούν συστηματικά και να ασκήσουν το καθήκον της επιμέλειας της και είναι ικανοί να διεκπεραιώνουν τα καθήκοντα φροντίδας και τις υποχρεώσεις τους προς αυτήν.

Το δικαστήριο επεσήμανε ότι οι διάδικοι γονείς, δύνανται να παραμερίσουν τις προσωπικές τους διαφορές και να επιτύχουν ένα ελάχιστο πλαίσιο αλληλοκατανόησης και συνεργασίας για τη διαμόρφωση ενός περιβάλλοντος, που θα ευνοήσει την απρόσκοπτη βιοτική και ψυχολογική ανάπτυξη της κόρης τους, έτσι ώστε η παράλληλη ύπαρξη δυο κέντρων ζωής να μην αναστατώνει και απορρυθμίζει τη ζωή της ούτε να δημιουργεί σε αυτήν έλλειψη σταθερότητας και ανασφάλειας.

Το δικαστήριο έκρινε ότι, η άσκηση της επιμέλειας πρέπει να ανατεθεί και στους δύο γονείς από κοινού, οι οποίοι παρουσιάζονται ικανοί να ανταποκριθούν στο λειτουργικό αυτό καθήκον και να εξασφαλίσουν την ισόρροπη ανάπτυξη της προσωπικότητας της και τη διατήρηση της σταθερότητας και συνέχειας στις συνθήκες ανάπτυξης της με συναισθηματική ασφάλεια και ηρεμία, ιδίως ενόψει και των προβλημάτων υγείας που αντιμετωπίζει, έχοντας ως γνώμονα το βέλτιστο συμφέρον της ανήλικης κόρης των διαδίκων, το οποίο εξυπηρετείται από την ουσιαστική συμμετοχή και των δύο γονέων της στην ανατροφή και φροντίδα της και από την αποτροπή αποξένωσης της από καθέναν από αυτούς.

Πέραν των ανωτέρω, το δικαστήριο έκρινε ότι η ανάθεση της άσκησης της επιμέλειας και στους δύο γονείς είναι αναγκαία, προς το βέλτιστο συμφέρον του ανηλίκου, να συνδυασθεί με το σύστημα της εναλλασσόμενης διαμονής.

Ειδικότερα κατά το σκεπτικό του δικαστηρίου, η εναλλασσόμενη διαμονή κρίνεται εφικτή και ευεργετική για (α) τη διαφύλαξη της ισορροπίας στην καθημερινή της ζωή της ανήλικης, (β) την ανάπτυξη και ενίσχυση των δεσμών της με τους γονείς της, (γ) τον περιορισμό των δυσμενών επιπτώσεων, που αναμφίβολα προκαλεί η διάσπαση της συμβίωσης των γονέων της στην ψυχολογία και την εν γένει προσωπικότητα της και (δ) την προσαρμογή της σε μια συνεπή και διαρκή καθημερινή ρουτίνα

Το δικαστήριο τόνισε επίσης μεταξύ άλλων, ότι οι διάδικοι γονείς, πρέπει να επιδείξουν αυξημένη υπευθυνότητα και ευαισθητοποίηση και να διαπαιδαγωγούν την κόρη τους κατά τέτοιο τρόπο, ώστε να μην γίνεται δέκτης αντιφατικών και διαφορετικών μηνυμάτων και υποδείξεων και προπάντων να τρέφει αισθήματα σεβασμού και αγάπης εξίσου και προς τους δύο γονείς της, με τους οποίους συνδέεται με άρρηκτο φυσικό δεσμό.

Η δημόσια διαθήκη, συντάσσεται ενώπιον συμβολαιογράφου, ενώ πρέπει να  είναι παρόντες τρεις μάρτυρες ή δεύτερος συμβολαιογράφος και ένας μάρτυρας, όπου ο διαθέτης δηλώνει προφορικά την τελευταία του βούληση.

Αν κατά  την σύνταξη της  διαθήκης  δεν τηρήθηκαν οι διατάξεις του νόμου, η διαθήκη είναι άκυρη.

Η δημόσια διαθήκη, συντάσσεται με δήλωση από το διαθέτη της τελευταίας του βούλησης ενώπιον συμβολαιογράφου, ενώ είναι παρόντες τρεις μάρτυρες ή δεύτερος συμβολαιογράφος και ένας μάρτυρας, σύμφωνα με όσα διαλαμβάνονται ειδικότερα στις διατάξεις των άρθρων 1725 και 1737 του ΑΚ.

Με βάση τα ανωτέρω, ο διαθέτης δηλώνει προφορικά την τελευταία του βούληση ενώπιον του συμβολαιογράφου και των λοιπών προσώπων, τα οποία συμπράττουν και είναι παρόντα σε όλη τη διάρκεια της πράξης, ενώ απαγορεύεται η παρουσία οποιουδήποτε άλλου προσώπου, πέραν του διαθέτη και των συμπραττόντων.

Κατά την διάταξη δε του άρθρου 1718 του ΑΚ, διαθήκη για τη σύνταξη της οποίας δεν τηρήθηκαν οι διατάξεις των άρθρων 1719 έως 1757 ΑΚ είναι άκυρη, εφόσον ο νόμος δεν ορίζει διαφορετικά.

Η ακυρότητα αυτή, επέρχεται αυτοδικαίως και η διαθήκη θεωρείται εξ αρχής ως μη γενομένη, χωρίς να απαιτείται η παρεμβολή σχετικής δικαστικής απόφασης, ενώ είναι επιτρεπτή μόνο n άσκηση αναγνωριστικής αγωγής για αναγνώριση της ακυρότητας.

Για την έγερση της σχετικής αναγνωστικής αγωγής, απαραίτητη προϋπόθεση συνιστά το έννομο προς τούτο συμφέρον, το οποίο πρέπει να είναι άμεσο, και θεωρείται ότι συντρέχει στο πρόσωπο των εξ αδιαθέτου κληρονόμων του διαθέτη, καθώς και των τετιμημένων με προγενέστερη έγκυρη διαθήκη κληρονόμων ή κληροδόχων, στους οποίους λόγω της ακυρότητας της διαθήκης περιέρχεται η κληρονομιά του.

Στην απόφαση 86/2021 του Τριμελούς Εφετείου Πατρών, αποδείχθηκε πως κατά την ημερομηνία σύνταξης της επίδικης διαθήκης ο διαθέτης αντιμετώπιζε σοβαρά προβλήματα υγείας και βρισκόταν κλινήρης σε νοσοκομείο παρακολουθούμενος από ιατρούς και υποβαλλόμενος σε συνεχείς εξετάσεις. Αποδείχθηκε, επιπλέον, πως στο γραφείο του συμβολαιογράφου κατά την ημερομηνία σύνταξης της δημόσιας διαθήκης, δεν ήταν παρών ούτε ο μάρτυρας που φέρεται ως συμπράττων.

Συνεπώς, το δικαστήριο έκρινε πως η απουσία των ανωτέρω προσώπων, των οποίων ψευδώς βεβαιώθηκε η παρουσία από τον συντάξαντα τη διαθήκη συμβολαιογράφο, έχει ως αποτέλεσμα την ακυρότητα της διαθήκης.

Αναφέρθηκε δε, ότι  οι εξ αδιαθέτου συγκληρονόμοι του αποβιώσαντος πατέρα τους σε περίπτωση αναγνώρισης της ακυρότητας της επίμαχης δημόσιας διαθήκης, οι ενάγοντες – εφεσίβλητοι φέρουν άμεσο και ενεστώς έννομο συμφέρον από την αναγνώριση της ακυρότητας αυτής

Έτσι και σύμφωνα τα προαναφερόμενα, γίνεται αποδεκτό, ότι μόνη η απουσία του διαθέτη και ενός εκ των μαρτύρων αρκούν για να καταστεί η διαθήκη άκυρη, χωρίς να είναι αναγκαίο να αποδειχθεί και η πλαστότητα των υπογραφών τους επ’ αυτής ή η αλλοίωση του κειμένου της.

Όταν κάποιο άτομο, λόγω κάποια ψυχικής ή διανοητικής διαταραχής ή εξαιτίας κάποιας σωματικής αναπηρίας, είτε λόγω τοξικομανίας και αλκοολισμού αδυνατεί να μεριμνά για τις προσωπικές του υποθέσεις, τότε με αίτηση είτε του ίδιου του πάσχοντος, είτε του συζύγου του πάσχοντος, είτε των γονέων του, των τέκνων του, είτε του Εισαγγελέως Πρωτοδικών ή του Δικαστηρίου αυτεπαγγέλτως, τίθεται σε δικαστική συμπαράσταση.  

Ακρογωνιαίο λίθο του θεσμού της δικαστικής συμπαράστασης αποτελεί το εποπτικό συμβούλιο, το οποίο αποτελείται από 3 έως 5 μέλη (συγγενείς και φίλοι), οι οποίοι διορίζονται από το αρμόδιο Δικαστήριο με σκοπό τον “έλεγχο” του δικαστικού συμπαραστάτη (1682 ΑΚ). Η αρμοδιότητα του εποπτικού συμβουλίου δεν συνίσταται μόνο στην εποπτεία της δράσης του δικαστικού συμπαραστάτη, αλλά διαδραματίζει αρκετές φορές και συμβουλευτικό ρόλο.

Είναι αρκετά σύνηθες στην πράξη, κάποιο μέλος του εποπτικού συμβουλίου της δικαστικής συμπαράστασης ενός προσώπου ανικάνου για δικαιοπραξία, να κωλύεται ή εκλείπει να αναλάβει και να εκτελέσει καθήκοντα, με αποτέλεσμα να υπάρχει ανάγκη άμεσης αντικατάστασης του.

Σύμφωνα με το άρθρο 1682 ΑΚ, «σε κάθε περίπτωση στερητικής δικαστικής συμπαράστασης έχουν, εφόσον ο νόμος δεν ορίζει διαφορετικά, ανάλογη εφαρμογή οι διατάξεις για την επιτροπεία ανηλίκων. Τα έργα της εποπτείας της δικαστικής συμπαράστασης ασκεί συμβούλιο από τρία έως πέντε μέλη, τα οποία διορίζονται με την ίδια απόφαση που διορίζει τον δικαστικό συμπαραστάτη από συγγενείς ή φίλους του συμπαραστατουμένου (εποπτικό συμβούλιο). Η δεύτερη παράγραφος του άρθρου 1634 εφαρμόζεται αναλόγως. Στην περίπτωση προσωρινού δικαστικού συμπαραστάτη, τα έργα της εποπτείας της δικαστικής συμπαράστασης ασκεί ο ειρηνοδίκης».

Επιπλέον με το άρθρο 1638 ΑΚ ορίζεται ότι «σε κάθε περίπτωση που το συμφέρον κάποιου μέλους του εποπτικού συμβουλίου, του συζύγου του ή συγγενούς του σε ευθεία γραμμή εξ αίματος ή εξ Αγχιστείας απεριόριστα και σε πλάγια γραμμή εξ αίματος έως το δεύτερο βαθμό είναι αντίθετο προς το συμφέρον του ανηλίκου, καθώς και σε κάθε άλλη περίπτωση όπου συντρέχει σπουδαίος λόγος, το δικαστήριο διορίζει αντικαταστάτη».

Από τον συνδυασμό των προαναφερόμενων άρθρων 1682 και 1638 ΑΚ προκύπτει επομένως ότι, ως αντικαταστάτης κάποιου μέλους του εποπτικού συμβουλίου διορίζεται από το δικαστήριο σε περίπτωση που το συμφέρον κάποιου μέλους του εποπτικού συμβουλίου είναι αντίθετο προς το συμφέρον του συμπαραστατούμενου, καθώς και σε κάθε άλλη περίπτωση, όπου συντρέχει σπουδαίος λόγος, όπως είναι ο θάνατος μέλους του εποπτικού συμβουλίου, επομένως, μετά το διορισμό του εποπτικού συμβουλίου το αρμόδιο δικαστήριο προβαίνει όταν συντρέχει σπουδαίος λόγος στην αντικατάσταση μέλους του εποπτικού συμβουλίου και ορίζει τον αντικαταστάτη του (ΜΠρΑθ 1321/2014 ΝΟΜΟΣ, ΜΠρΘεσ12481/2010, ΜΠρΑθ 7646/2009, ΜΠρΑΘ 2928/2008 ΔΣΑΝΕΤ).

Αφού διαπιστωθεί η απαρτία της τακτικής Γενικής Συνέλευσης, ακολουθεί η συζήτηση των προβλεπόμενων θεμάτων και η διεξαγωγή ψηφοφορίας με σκοπό τη λήψη αποφάσεων επί αυτών από τους μετόχους.

            Σύμφωνα με το α. 131 ν. 4548/2018, μη οριζόμενου κάτι διαφορετικού στο καταστατικό, η ψηφοφορία στην τακτική ΓΣ είναι φανερή. Μπορεί, ωστόσο, να αποφασιστεί -με φανερή ψηφοφορία- στην ΓΣ η διεξαγωγή μυστικής ψηφοφορίας για ένα ή περισσότερα θέματα, με την εξαίρεση των αποφάσεων που αφορούν αμοιβές των μελών του ΔΣ ή περιπτώσεις όπου ο νόμος απαιτεί φανερή ψηφοφορία ή όταν η ψήφος δίδεται από απόσταση.

            Προκειμένου να ληφθεί απόφαση απαιτείται η επίτευξη απόλυτης πλειοψηφίας των εκπροσωπούμενων στην ΓΣ ψήφων, εκτός αν βάσει καταστατικού απαιτείται για ορισμένα ή όλα τα θέματα μεγαλύτερο ποσοστό. Κατ’ εξαίρεση, η νομοθεσία προβλέπει ενισχυμένη πλειοψηφία των 2/3 για αποφάσεις που αφορούν τη μεταβολή της εθνικότητας της εταιρείας, τη μεταβολή του αντικειμένου της επιχείρησης αυτής, την επαύξηση των υποχρεώσεων των μετόχων, την τακτική αύξηση του κεφαλαίου, εκτός αν επιβάλλεται από το νόμο ή γίνεται με κεφαλαιοποίηση αποθεματικών, τη μείωση του κεφαλαίου, τη μεταβολή του τρόπου διάθεσης των κερδών, τη συγχώνευση, διάσπαση, μετατροπή, αναβίωση, παράταση της διάρκειας ή διάλυση της εταιρείας, την παροχή ή ανανέωση εξουσίας προς το διοικητικό συμβούλιο για αύξηση του κεφαλαίου.

            Έπειτα από το πέρας της ψηφοφορίας και τη λήψη των σχετικών αποφάσεων, το αποτέλεσμα εκάστης ψηφοφορίας ανακοινώνεται από τον Πρόεδρο της ΓΣ και κατόπιν τούτου τόσο οι ειλημμένες αποφάσεις, όσο και οι συζητήσεις που προηγήθηκαν καταχωρίζονται σε περίληψη σε ειδικό βιβλίο Πρακτικών, αντίγραφα των οποίων χορηγούνται στους μετόχους της εταιρείας έπειτα από αίτησή τους. Οι τρίτοι που έχουν έννομο συμφέρον και οι μη παραστάντες στη ΓΣ μέτοχοι μπορούν να λάβουν αντίγραφα των πρακτικών της γενικής συνέλευσης από το Γ.Ε.ΜΗ. έπειτα από αίτησή τους, σε περίπτωση δε άρνησης αυτού, τα Πρακτικά χορηγούνται ύστερα από σχετική εισαγγελική παραγγελία.

            Ειδικά για εταιρείες με μετοχές εισηγμένες σε ρυθμιζόμενη αγορά, το α. 133§2 του νόμου, προβλέπει υποχρεωτική δημοσίευση των αποτελεσμάτων της ψηφοφορίας στο διαδικτυακό τους τόπο, με ευθύνη του διοικητικού συμβουλίου, μέσα σε πέντε (5) ημέρες το αργότερο από την ημερομηνία της γενικής συνέλευσης, στην οποία θα προσδιορίζεται για κάθε απόφαση τουλάχιστον ο αριθμός των μετοχών για τις οποίες δόθηκαν έγκυρες ψήφοι, η αναλογία του κεφαλαίου που εκπροσωπούν αυτές οι ψήφοι, ο συνολικός αριθμός έγκυρων ψήφων, καθώς και ο αριθμός ψήφων υπέρ και κατά κάθε απόφασης και ο αριθμός των αποχών.

            Η βασική μορφή Γενικής Συνέλευσης που συγκροτείται σε μια ανώνυμη εταιρεία είναι η τακτική Γενική Συνέλευση, η οποία συγκροτείται κατ’ ελάχιστο μία φορά τον χρόνο, έχουσα ως αντικείμενό της την έγκριση των ετήσιων χρηματοοικονομικών καταστάσεων καθώς και την εκλογή ελεγκτών.

            Ειδικότερα, προβλέπεται από τον ν. 4548/2018 η υποχρεωτική σύγκληση τακτικής Γενικής Συνέλευσης (εφεξής: ΓΣ) τουλάχιστον μία φορά κάθε εταιρική χρήση και το αργότερο έως την δέκατη ημερολογιακή ημέρα του ένατου μήνα μετά την λήξη της εταιρικής χρήσης. Η, δε, πρόσκληση στη ΓΣ δημοσιεύεται υποχρεωτικά τουλάχιστον είκοσι ημερολογιακές ημέρες πριν την ημερομηνία σύγκλησής της, σύμφωνα με το α. 122 του νόμου.

            Δικαίωμα συμμετοχής έχουν φυσικά όλοι οι μέτοχοι της ΑΕ που διατηρούν την ιδιότητά τους αυτή κατά την ημέρα σύγκλησης της ΓΣ, είτε είναι φυσικά είτε νομικά πρόσωπα. Το ίδιο δικαίωμα έχουν και οι μέτοχοι με μετοχές χωρίς δικαίωμα ψήφου, με τη διαφορά όμως ότι η παρουσία τους δεν υπολογίζεται για τη διαπίστωση ή μη απαρτίας. Δικαίωμα να παρίστανται έχουν επίσης τα μέλη του ΔΣ και οι ελεγκτές της εταιρείας. Δεν είναι, δε, υποχρεωτική η φυσική τους παρουσία στον τόπο διεξαγωγής της ΓΣ αν το καταστατικό προβλέπει την δυνατότητα συμμετοχής με άλλα μέσα, λόγου χάριν εξ αποστάσεως με οπτικοακουστικά ή άλλα αντίστοιχα μέσα.

            Αναφορικά με την διαπίστωση απαρτίας, αρκεί κατ’ αρχήν, και σύμφωνα με το α. 130, η παρουσία των μετόχων που αντιπροσωπεύουν το 1/5 του καταβεβλημένου κεφαλαίου (απλή απαρτία). Αν η απαρτία δεν επιτευχθεί, τότε συνέρχεται εκ νέου ΓΣ μέσα σε είκοσι ημέρες από την ματαιωθείσα συνεδρίαση. Στην δεύτερη αυτή συνεδρίαση η ΓΣ βρίσκεται σε απαρτία και συνεδριάζει νομίμως ανεξάρτητα από το τμήμα του καταβεβλημένου κεφαλαίου που εκπροσωπείται σε αυτή.

            Σύμφωνα με την παράγραφο 3 του άρθρου, «κατ’ εξαίρεση, προκειμένου για αποφάσεις που αφορούν στη μεταβολή της εθνικότητας της εταιρείας, τη μεταβολή του αντικειμένου της επιχείρησης αυτής, την επαύξηση των υποχρεώσεων των μετόχων, την τακτική αύξηση του κεφαλαίου, εκτός εάν επιβάλλεται από το νόμο ή γίνεται με κεφαλαιοποίηση αποθεματικών, τη μείωση του κεφαλαίου, εκτός εάν γίνεται σύμφωνα με την παρ. 5 του άρθρου 21 ή την παρ. 6 του άρθρου 49, τη μεταβολή του τρόπου διάθεσης των κερδών, τη συγχώνευση, διάσπαση, μετατροπή, αναβίωση, παράταση της διάρκειας ή διάλυση της εταιρείας, την παροχή ή ανανέωση εξουσίας προς το διοικητικό συμβούλιο για αύξηση του κεφαλαίου, σύμφωνα με την παρ. 1 του άρθρου 24, καθώς και σε κάθε άλλη περίπτωση που ορίζεται στο νόμο ότι η γενική συνέλευση αποφασίσει με αυξημένη απαρτία και πλειοψηφία, η συνέλευση ευρίσκεται σε απαρτία και συνεδριάζει έγκυρα επί των θεμάτων της αρχικής ημερήσιας διάταξης, όταν παρίστανται ή αντιπροσωπεύονται σε αυτήν μέτοχοι εκπροσωπούντες το ήμισυ (1/2) του καταβεβλημένου κεφαλαίου».

            Φυσικά, με πρόβλεψη του καταστατικού μπορούν να ορίζονται για όλα ή ορισμένα θέματα μεγαλύτερα ποσοστά απαρτίας. Σε σχέση όμως με τα θέματα της ημερήσιας διάταξης, η προβλεπόμενη απαρτία δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να υπερβαίνει τα 2/3 του καταβεβλημένου μετοχικού κεφαλαίου.

Αναμφίβολα, μια διαχρονική, δυναμική και ευρέως διαδεδομένη μορφή συλλογικής δράσης των κοινωνικών εταίρων, η οποία δεν ρυθμίζεται ρητά στο Νόμο, αποτελεί το μποϋκοτάζ. Το φαινόμενο αυτό, στο συναλλακτικό πεδίο, μπορεί να ορισθεί ως η παρότρυνση/προτροπή, στην οποία προβαίνει ο υποκινητής ή παρακινών προς τους αποδέκτες, δηλαδή συγκεκριμένο ή απεριόριστο αριθμό συναλλασσόμενων ή εργαζομένων, ώστε οι τελευταίοι να απέχουν από την κατάρτιση συμβάσεων ή να διακόπτουν συναλλακτικές σχέσεις, ήτοι να μην συναλλάσσονται με συγκεκριμένη επιχείρηση-στόχο, είτε για αόριστο είτε για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα, κυρίως ως μία μορφή κύρωσης για τη συμπεριφορά που η τελευταία επιδεικνύει προς ομάδες συναλλασσόμενων με αυτή, δηλαδή εργαζόμενων, πελατών, προμηθευτών ή ανταγωνιστών, αλλά, ταυτόχρονα, και ως άσκηση πίεσης προκειμένου η επιχείρηση – στόχος που υφίσταται μποϋκοτάζ να επιδείξει συγκεκριμένη συναλλακτική συμπεριφορά.  Το ερώτημα που ανακύπτει, ωστόσο, από νομική σκοπιά, στο σημείο αυτό είναι έγκειται στο εάν το μποϋκοτάζ αντιμετωπίζεται άνευ τινός ετέρου ως ελευθερία/δικαίωμα ή ενδέχεται υπό ορισμένες συνθήκες να επιφέρει τις συνέπειες μίας αδικοπρακτικής-παράνομης συμπεριφοράς;  

Προκειμένου να αναδειχθεί η ανωτέρω προβληματική, επισημαίνεται ότι ίσως το πιο πρόσφορο πεδίο εκδήλωσης του μποϋκοτάζ αποτελούν οι εργασιακές σχέσεις, όπου οι εργαζόμενοι, κυρίως μέσω των συλλογικών τους φορέων, προτρέπουν πελάτες ή προμηθευτές του εργοδότη τους σε άρνηση σύναψης ή διακοπή συναλλαγών, ασκώντας πίεση προς επίτευξη διεκδικήσεων, είτε στο πλαίσιο ενός εργασιακού αγώνα, και ιδίως μιας απεργίας, που βρίσκεται σε εξέλιξη, είτε αυτοτελώς είτε μεμονωμένα.

Υπό τη μορφή αυτή και έχοντας ως στοιχείο την εξωτερίκευση γνώμης μέσω της κατά τα ανωτέρω προτροπής και παρακίνησης προς τρίτους, το μποϋκοτάζ αποτελεί, κατ’ αρχήν, θεμιτή εκδήλωση που έχει ως στόχο την προστασία συμφερόντων των εργαζόμενων, καθόσον άπτεται των συνταγματικών δικαιωμάτων της ελευθερίας της γνώμης, ως ειδικότερης εκδήλωσης της αξίας του ανθρώπου, της ελεύθερης ανάπτυξης της προσωπικότητας (άρθρα 2 παρ. 1 και 5 παρ. 1 Συντ.) και της συνδικαλιστικής ελευθερίας (άρθρο 23 παρ. 1 Συντ.), τα οποία αφορούν και σε σχέσεις μεταξύ ιδιωτών.

Από την άλλη πλευρά, καθίσταται αντιληπτό ότι και η οικονομική ελευθερία της επιχείρησης – στόχου, ως στοιχείο της προσωπικότητάς της, και η επιχειρηματική φήμη της, ως έκφανση τόσο της προσωπικότητας όσο και της περιουσίας της (άρθρα 5 παρ. 1 και 17 Συντ.), είναι άξιες προστασίας έναντι δυσφημήσεων και διάδοσης αναληθών και παραπλανητικών ισχυρισμών. Κατά συνέπεια, ο εργασιακός αγώνας με τη μορφή του μποϋκοτάζ, στο πλαίσιο της συνδικαλιστικής δράσης και της ελεύθερης έκφρασης γνώμης των εργαζομένων, περιορίζεται και υποχωρεί, κατ’ έκταση και ένταση, όταν προσβάλλει θεμελιώδη συνταγματικά δικαιώματα της θιγόμενης επιχείρησης - στόχου και είναι αντίθετη στα χρηστά ήθη, όπως συμβαίνει στην περίπτωση επιδίωξης περιορισμού νόμιμων εξουσιών του εργοδότη που προκύπτουν από το μη καταχρηστικά ασκούμενο διευθυντικό του δικαίωμα, με τον ισχυρισμό ή τη διάδοση αναληθών γεγονότων, που αφορούν τις εργασίες εν γένει της επιχείρησης και προσβάλλουν την εμπορική της πίστη, το κύρος, την επαγγελματική υπόληψη και γενικά το εμπορικό της μέλλον, καθόσον τότε η άσκηση του μποϋκοτάζ καθίσταται καταχρηστική, συνιστώντας συμπεριφορά ηθικά, κοινωνικά και οικονομικά αποδοκιμαστέα, και αποτελεί παράνομη πράξη και, συνεπώς, αδικοπραξία κατά τις διατάξεις των άρθρων 914, 919, 281 και 288 ΑΚ.

Σε περίπτωση που μια κοινοπραξία ενήργησε ως αφανής εταιρεία, τότε ευθύνεται μόνο το μέλος που επιχείρησε τη συναλλαγή ενήργησε ως εν τοις πράγμασι ομόρρυθμη εταιρία.

Αποφασιστικό κριτήριο για το Δικαστήριο, για το εάν η κοινοπραξία ενήργησε ως αφανής εταιρεία, είναι το πώς εκδηλώθηκε εξωτερικά η συγκεκριμένη δραστηριότητα.

Σύμφωνα με την απόφαση 1/2022 του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πατρών, λόγω ελλείψεως ενεργητικής νομιμοποίησης της ενάγουσας Κοινοπραξίας, η οποία επιχείρησε να θεμελιώσει αξιώσεις εναντίον των εναγομένων, από τη διαχείριση στα πλαίσια εταιρικής σχέσης και κατά παραπομπή στη σύμβαση της εντολής αλλά και με βάση την αδικοπραξία, στηριζόμενη στην υπεξαίρεση χρηματικών ποσών από εντολοδόχο και διαχειριστή, απορρίφθηκε η σχετική αγωγή αυτής από το Δικαστήριο.

Σε περίπτωση που η κοινοπραξία επιδιώκει εμπορικό σκοπό, εάν δεν τηρηθούν οι διατυπώσεις σύνταξης εγγράφου και δημοσιότητας, μπορεί να έχει χαρακτήρα είτε αφανούς εταιρίας, με εμφανή εταίρο ένα εκ των μελών της, οπότε προσομοιάζει στην ετερόρρυθμη εταιρία, με απεριορίστως ευθυνόμενο μόνο τον εμφανή εταίρο, είτε ομόρρυθμης εν τοις πράγμασι εταιρείας, με απεριορίστως και εις ολόκληρο ευθυνόμενα πάντα τα μέλη αυτής για τις εκ της δραστηριότητάς της υποχρεώσεις.

Αποφασιστικό κριτήριο για το αν σε συγκεκριμένη περίπτωση η κοινοπραξία ενήργησε ως αφανής εταιρεία, οπότε ευθύνεται μόνο το μέλος που επιχείρησε τη συναλλαγή ή ενήργησε ως εν τοις πράγμασι ομόρρυθμη εταιρεία, οπότε ευθύνονται αλληλεγγύως όλα τα μέλη της, είναι το πώς εκδηλώθηκε εξωτερικά η συγκεκριμένη δραστηριότητα.

Εν προκειμένω, η ενάγουσα κοινοπραξία για την οποία δεν τηρήθηκαν οι διατυπώσεις δημοσιότητας και η οποία είχε συσταθεί πριν την ισχύ του Ν. 4072/2012, και ως εκ τούτου δεν απέκτησε νομική προσωπικότητα, έχει εμπορικό σκοπό.

Κρίθηκε δε ότι φέρει τη μορφή της αφανούς εταιρείας με εμφανή εταίρο την εταιρεία που εκπροσωπούν οι εναγόμενοι, ήτοι την «ΑΤΕ», και αφανή εταίρο την «ΤΕΜΕΚ ΑΤΕ», καθόσον, με βάση τους αγωγικούς ισχυρισμούς, ανάδοχος του έργου ήταν μόνον η «ΑΤΕ», με την οποία και μόνο συνήφθη η σύμβαση του έργου και στον όνομα της οποίας και μόνον εκδίδονταν οι σχετικοί λογαριασμοί και επομένως μόνον αυτή εμφανιζόταν δια του εκπροσώπου της προς τον τρίτο κύριο του έργου ως ανάδοχος και κατασκευαστής του.

Η δε Κοινοπραξία συστάθηκε μετά τη σύναψη της σύμβασης του έργου, ώστε στην εν λόγω δραστηριότητα η Κοινοπραξία εκδηλώθηκε εξωτερικά υπό τη μορφή της αφανούς εταιρείας. Συνεπώς, για την εν λόγω εταιρική μορφή εφαρμόζονται οι διατάξεις για την αστική εταιρεία. Οτιδήποτε δε αποκτήθηκε κατά την εκτέλεση του ως άνω έργου από τον εμφανή εταίρο, ο οποίος ενεργεί στο όνομα του και όχι για λογαριασμό της Κοινοπραξίας ή του αφανούς εταίρου, περιήλθε στην κυριότητά του και έχει ενοχική υποχρέωση να το καταστήσει κοινό κατά το λόγο της εταιρικής του μερίδας στον αφανή εταίρο, ήτοι εν προκειμένω στην ΤΕΜΕΚ ATΕ. Η τελευταία δε διατηρεί ενοχική αξίωση συμμετοχής στα κέρδη.

Το δικαστήριο διαπίστωσε πως, λόγω της έλλειψης νομικής προσωπικότητας, οι αξιώσεις της ενάγουσας Κοινοπραξίας τόσο από τις κερδοζημίες όσο και από την διαχείριση και την εντολή γεννώνται απευθείας στο πρόσωπο του αφανούς εταίρου και στρέφονται κατά του άλλου εμφανούς εταίρου, δεδομένου ότι η σχέση εντολής συνδέει τους δύο εταίρους και όχι την Κοινοπραξία και τον εμφανή εταίρο. Και τούτο, διότι αφενός η Κοινοπραξία δεν έχει νομική προσωπικότητα και αφετέρου ο εμφανής εταίρος δρα στο όνομά του.

Αντίστοιχα, κρίθηκε πως λόγω της έλλειψης νομικής προσωπικότητας και δεδομένου ότι ο εμφανής εταίρος όσα αποκτά κατά κυριότητα έχει ενοχική μόνον υποχρέωση αναμεταβίβασης, δεν μπορεί να στοιχειοθετηθεί το αδίκημα της υπεξαίρεσης για ό, τι αποκτήθηκε κατά την εκτέλεση της εντολής, αφού δεν είναι ξένο πράγμα και ως εκ τούτου δεν στοιχειοθετείται ούτε αδικοπρακτική ευθύνη του.

Σε κάθε περίπτωση, ελλείψει νομικής προσωπικότητας και αδυναμίας απόκτησης περιουσιακών στοιχείων της Κοινοπραξίας, το δικαστήριο έκρινε πως δεν γεννώνται αυτοτελώς αξιώσεις αποζημίωσης στο πρόσωπό της, πολλώ δε μάλλον δεν γεννώνται αξιώσεις για χρηματική ικανοποίηση.

Επομένως, φορέας των με την αγωγικών αξιώσεων από τη διαχείριση και την εντολή αλλά και από τη συμμετοχή στα κέρδη από τη δράση της Κοινοπραξίας είναι η αφανής εταίρος ΤΕΜΕΚ ΑΤΕ, στρεφόμενη κατά της εμφανούς εταίρου «ΑΤΕ».