Τόσο το έγκλημα της απιστίας (άρθρο 390 του Ποινικού Κώδικα) όσο και ο κανόνας της επιχειρηματικής κρίσης (ενσωματωμένος πλέον στο εταιρικό δίκαιο με το άρθρο 102 του νέου νόμο 4548) αποσκοπούν στην προστασία του εννόμου αγαθού της περιουσίας το οποίο διαχειρίζεται κάποιο ξένο πρόσωπο βάσει νόμου ή σύμβασης. Και οι δύο αυτοί κανόνες ρυθμίζουν την ίδια περίπου συμπεριφορά, την πρόκληση βλάβης επί ξένης περιουσίας με την οποία τελεί σε «ειδική» σχέση εκείνος που την διαχειρίζεται.

ΤΟ ΕΓΚΛΗΜΑ

Το έγκλημα της απιστίας έχει καταρχάς την ιδιαιτερότητα ότι δεν τελείται από τον οποιοδήποτε αλλά μόνο από πρόσωπο το οποίο έχει βάσει νόμου ή δικαιοπραξίας την επιμέλεια- διαχείριση ξένης περιουσίας. Το πρόσωπο που εγκληματεί μπορεί να έχει διαφορετικές ιδιότητες: μπορεί να είναι μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου, άτομο που προσλήφθηκε από την εταιρεία για να τελέσει μία συγκεκριμένη και μόνο διαχειριστική ενέργεια ή άτομο στο οποίο το Διοικητικό Συμβούλιο ανέθεσε για ορισμένο χρόνο τη διενέργεια συγκεκριμένων πράξεων (το λεγόμενο υποκατάστατο όργανο).

Απιστία διαπράττεται από την στιγμή που προκληθεί βλάβη (οικονομική ζημία μη αμφισβητήσιμη και οριστική) σε ξένη περιουσία από πρόσωπο το οποίο την διαχειρίζεται κατά παράβαση των κανόνων επιμελούς διαχείρισης. Η βλάβη μπορεί να προκληθεί τόσο με ενέργεια (λ.χ. παίρνω ένα σοβαρό ρίσκο για την επιχείρηση με αποτέλεσμα να χαθεί σημαντικό κεφάλαιο) ή με παράλειψη (λ.χ. ο οικονομικός διευθυντής της εταιρείας αποφεύγει να πωλήσει ένα εκ των ακινήτων της σε πολύ υψηλή τιμή). Μπορεί επίσης η ζημία που θα προκληθεί στην ξένη περιουσία να είναι θετική, η περιουσία δηλαδή να είναι λιγότερη μετά την πλημμελή διαχειριστική ενέργεια ή να συνιστάται σε διαφυγόν κέρδος, να απέτρεψε δηλαδή η εσφαλμένη εταιρική ενέργεια την αύξηση της εταιρικής περιουσίας.

Ο ΚΑΝΟΝΑΣ ΤΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣ

Ο πρόσφατος νόμος για τις ανώνυμες εταιρείες (ν. 4548/2018) προβλέπει ευθύνη «νόθο αντικειμενική» ευθύνη για τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου της ανώνυμης εταιρείας. Νόθος αντικειμενική ευθύνη σημαίνει ότι ευθύνονται για κάθε διαχειριστικό πταίσμα κατά την άσκηση των καθηκόντων τους, εκτός εάν καταφέρει το ίδιο το υπαίτιο μέλος να ανταποδείξει ότι δεν ευθύνεται. Αυτό μπορεί να συμβεί:

• «…αν το μέλος του διοικητικού συμβουλίου αποδείξει ότι κατέβαλε κατά την άσκηση των καθηκόντων του την επιμέλεια του συνετού επιχειρηματία που δραστηριοποιείται σε παρόμοιες συνθήκες. Η επιμέλεια αυτή κρίνεται με βάση και την ιδιότητα κάθε μέλους και τα καθήκοντα που του έχουν ανατεθεί κατά το νόμο, το καταστατικό ή με απόφαση των αρμόδιων εταιρικών οργάνων.» ή,
• εάν οι επίμαχες πράξεις ή οι παραλείψεις στηρίζονται σε σύννομη απόφαση της γενικής συνέλευσης ή εν γένει σε εύλογη επιχειρηματική απόφαση.

Αυτός ο περίφημος κανόνας της επιχειρηματικής κρίσης προέρχεται ιστορικά από τις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής και οδηγεί στην έλλειψη ευθύνης του μέλους του Δ.Σ. εάν αποφάσισε ορθώς με το κριτήριο του μέσου συνετού επιχειρηματία, με καλή πίστη και έχοντας συγκεντρώσει επαρκείς πληροφορίες προτού προβεί στην κρίσιμη για την περιουσία της εταιρείας διαχειριστική ενέργεια.

Συνδυάζοντας λοιπόν τις ρυθμίσεις του νόμου, τόσο στο ποινικό κομμάτι με το έγκλημα της απιστίας όσο και στο Δίκαιο των Εταιρειών με την ευμενή αντιμετώπιση του διαχειριστή ξένης περιουσίας που έδρασε σαν συνετός επιχειρηματίας, καταλαβαίνουμε ότι εάν πληρούται ο κανόνας της επιχειρηματικής κρίσης δεν στοιχειοθετείται σε καμία περίπτωση το έγκλημα της απιστίας. Το δυσάρεστο βέβαια είναι ότι παρά την αξία του κανόνα της επιχειρηματικής κρίσης η νομολογία των δικαστηρίων της χώρας μας δεν τον λαμβάνει υπόψη, με αποτέλεσμα αφενός να ποινικοποιείται αδίκως η εταιρική διαχείριση και αφετέρου να αποθαρρύνεται υπερβολικά το επιχειρηματικό ρίσκο (αποφυγή εκ μέρους των εταιρικών διοικητών τέλεσης πράξεων που είναι προφανώς προς όφελος της εταιρείας όπως η σύναψη συμβιβασμού).

Από τον συνδυασμό των διατάξεων 928 και 298 του Αστικού Κώδικα, προκύπτει, ότι αυτός που έπαθε βλάβη στο σώμα ή στην υγεία του συνεπεία τροχαίου ατυχήματος, δικαιούται να αξιώσει και τη μελλοντική αποθετική ζημία (=διαφυγόν κέρδος), αφού λόγω της ανικανότητας ή μειωμένης ικανότητας προς εργασία από βλάβη του σώματος ή της υγείας, χάνει τα εισοδήματα από την εργασία του, την οποία, έχοντας πλήρη ικανότητα, κατά τη συνηθισμένη πορεία των πραγμάτων θα ασκούσε στο μέλλον.

Για το ότι θα αποκόμιζε κανείς τέτοιου είδους εισοδήματα δεν απαιτείται βεβαιότητα, αρκεί να υπάρχει πιθανολόγηση, μιας και τα γεγονότα θα αξιολογηθούν από τον εκάστοτε δικαστή. Ο ζημιωθείς δε από το τροχαίο ατύχημα, πρέπει να εκθέσει στην αγωγή του συγκεκριμένα πραγματικά περιστατικά, τα οποία πιθανολογούν τη μελλοντική ζημία του και θα καταστήσουν δυνατή στο δικαστή την εκτίμηση της πιθανότητας επέλευσης της ζημίας. Εφόσον αυτό συμβαίνει, τότε η αγωγή είναι ορισμένη και νόμιμη, αν όμως από την έκθεση των περιστατικών η μελλοντική ζημία παρίσταται ως ενδεχόμενη απλά, τότε η αγωγή δεν είναι νόμιμη και δεν δημιουργείται αξίωση αποζημίωσης.

Εάν για παράδειγμα, ο τραυματισθείς εργαζόταν σε εργασία με σταθερό μισθό πριν το ατύχημα και μετά απ’ αυτό αδυνατεί να εργαστεί για λόγους υγείας για διάστημα τριών μηνών, οι τρεις αυτοί μισθοί του αποτελούν με βεβαιότητα διαφυγόντα κέρδη. Αντιθέτως, εάν στην αγωγή η ζημία του ενάγοντος εμφανίζεται ως πιθανή κατά τη συνήθη πορεία των πραγμάτων, όμως από τις αποδείξεις προκύπτει ότι αυτή είναι απλά ενδεχόμενη, αυτή θα απορριφθεί για λόγους ουσιαστικούς.

Σημαντικό ζήτημα επιπλέον είναι και το ότι για να επιδικασθεί αποζημίωση για τη μελλοντική ζημία θα πρέπει να είναι δυνατός ο ποσοτικός προσδιορισμός της κατά το χρόνο έκδοσης  της δικαστικής απόφασης, είτε εφάπαξ (σαν ένα ενιαίο ποσό που θα καταβληθεί μία φορά), είτε κατά χρονικές περιόδους (σαν επιμέρους, διακριτά ποσά που θα καταβάλλονται ανά ορισμένο διάστημα λόγου χάριν ενός μήνα).

Μία περίπτωση μελλοντικών στερήσεων- διαφυγόντων κερδών-λόγω βλάβης του σώματος ή της υγείας, η οποία συνεπάγεται αποκαταστατέα περιουσιακή ζημία για το θύμα, είναι εκείνη κατά την οποία λόγω της βλάβης αυτής επηρεάζεται, μειώνεται, ή αναιρείται, η δύναμη του θύματος για εργασία και η ικανότητα του για απόκτηση εισοδημάτων. Το πρώτο στοιχείο που λαμβάνεται υπόψη είναι η ικανότητα για την άσκηση του επαγγέλματος με το οποίο συνήθιζε να ασχολείται το θύμα, πριν συμβεί το ζημιογόνο γεγονός. Πχ. ένας τραυματισμός στο πόδι δεν επηρεάζει με τον ίδιο τρόπο την ικανότητα προς εργασία και συνεπώς την δυνατότητα απόκτησης εισοδημάτων ενός αγρότη και ενός υπάλληλου γραφείου. Γίνεται φανερό ότι κάθε περίπτωση πρέπει να εξετάζεται συγκεκριμένα με βάση τις ατομικές συνθήκες και ιδιαιτερότητες, αφού ο ίδιος τραυματισμός δεν επηρεάζει με τον ίδιο τρόπο την ικανότητα προς εργασία σε όλες τις περιπτώσεις, όπως επίσης και η μείωση της ικανότητας για εργασία δεν προκαλεί πάντα την ίδια περιουσιακή ζημία στον παθόντα, ή είναι πιθανόν ακόμα και να μην συνεπάγεται καμία περιουσιακή απώλεια για το θύμα. Το τελευταίο γίνεται φανερό σε περιπτώσεις που ο παθών είναι άνεργος, ή δεν εργαζόταν πριν υποστεί την βλάβη στο σώμα ή την υγεία του για άλλους λόγους είτε αντικειμενικούς είτε υποκειμενικούς (λόγω του νεαρού της ηλικίας του).

Από την άλλη πλευρά για την επιμέτρηση της αποζημίωσης, απαιτείται η πρόβλεψη για το τι θα στερηθεί στο μέλλον αυτός που υπέστη την βλάβη, καθ’ ότι ο μη εργαζόμενος μέχρι την ημέρα του ατυχήματος, δεν μπορεί να αποδείξει ότι, με βάση τις επαγγελματικές του ικανότητες και την κατάσταση που παρουσιάζει η αγορά εργασίας στην συγκεκριμένη χρονική περίοδο, είναι σε θέση να εξασφαλίσει μια θέση εργασίας στο προσεχές χρονικό διάστημα, εάν δεν μεσολαβούσε το τροχαίο ατύχημα.

Για να εφαρμοσθεί τέλος το άρθρο 929 του Αστικού Κώδικα, αρκεί η πραγματική δυνατότητα του ζημιωθέντος προς πορισμό εισοδημάτων από εργασία. Σε κάθε περίπτωση, η μελλοντική ζημία από διαφυγόντα εισοδήματα που ο τραυματισθείς μη εργαζόμενος μέχρι την ημέρα του ατυχήματος ζητεί να αποκατασταθεί, πρέπει να είναι προβλεπτή, τόσο ως προς την ύπαρξη, όσο και ως προς την έκτασή της, και να μην εξαρτάται από μελλοντικούς απρόβλεπτους παράγοντες, όπως την δυνατότητά του να εργασθεί μελλοντικά.

Αυτός λοιπόν που υπέστη την βλάβη, για να αποδείξει την πιθανότητα επέλευσης της μελλοντικής του ζημίας, πρέπει να στηρίξει την αγωγή του στο επάγγελμα που ασκούσε πριν από το ζημιογόνο γεγονός και στις εξ αυτού τις αποδοχές που θα λάμβανε, δηλαδή, να ισχυριστεί ότι, σύμφωνα με την συνήθη πορεία των πραγμάτων, εάν δεν είχε μεσολαβήσει το ατύχημα, θα εξακολουθούσε να ασκεί το ίδιο επάγγελμα, λαμβάνοντας τις ίδιες αποδοχές.

Είναι ιδιαίτερα συχνό φαινόμενο, οι τράπεζες να επισπεύδουν πλειστηριασμό σε τιμή πολύ χαμηλότερη της αξίας του ακινήτου. Στις περιπτώσεις αυτές, ο οφειλέτης μπορεί να ασκήσει ανακοπή, για την διόρθωση της τιμής πλειστηριασμού (η οποία στην ουσία είναι αίτηση διόρθωσης της κατασχετήριας έκθεσης).

Με την ανακοπή αυτή, επιδιώκεται ιδίως, η διόρθωση της περιγραφής του κατασχεθέντος ακινήτου και κατά συνέπεια, και της εκτιμηθείσας αξίας αυτού και συνεπώς και της τιμής πρώτης προσφοράς, η οποία μπορεί να αυξηθεί ή και να μειωθεί, με βάση τους ισχυρισμούς, τα αποδεικτικά μέσα και το σχετικό αίτημα του οφειλέτη.

Με την άσκηση της ανακοπής αυτής, ο οφειλέτης επιτυγχάνει να ανεβάσει το τίμημα στο οποίο εκπλειστηριάζεται το ακίνητο και αφενός (εάν τελικώς γίνει πλειστηριασμός) να εξοφλήσει μεγαλύτερο μέρος των οφειλών του και αφετέρου καθιστά δυσκολότερη την εύρεση αγοραστή μέσω πλειστηριασμού με αποτέλεσμα πολύ συχνά αυτός να μην γίνεται, και ο οφειλέτης να κερδίζει σημαντικά μεγάλο χρόνο, κατά τον οποίο το ακίνητο θα παραμένει στην κυριότητα και στην εκμετάλλευση του ιδίου.

Σύμφωνα με την υπ’ αριθ. 2000/13.02.2023 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης, η πιστοποιημένη εκτιμήτρια (εταιρεία), την εκτίμηση της οποίας έλαβε υπόψη της η δικαστική επιμελήτρια, υποεκτίμησε την κεντρική θέση του ακινήτου επί κομβικών οδικών αξόνων και σε σημεία διασύνδεσης με το δίκτυο μέσω μαζικής μεταφοράς, που εξασφαλίζει άμεση πρόσβαση τόσο στο κέντρο της πόλης και τους γύρω δήμους, όσο και στην έξοδο της πόλης, και την εγγύτητα του σε σχολικές δομές και σε κάθε είδους αναγκαίες για την εξυπηρέτηση των ενοίκων του, δημόσιες και ιδιωτικές υπηρεσίες, όπως υποκαταστήματα τραπεζών, επιχειρήσεις κοινής ωφέλειας, και εμπορικά καταστήματα, καθώς και την άριστη εσωτερική κατάσταση του διαμερίσματος, δοθέντος ότι δεν διενήργησε εσωτερική αυτοψία αυτού. Υπό τα δεδομένα αυτά, ενόψει της θέσης, της επιφάνειας, της παλαιότητας, της ποιότητας, της κατασκευής, των εν γένει ποιοτικών χαρακτηριστικών του κατασχεθέντος διαμερίσματος και των παρακολουθημάτων που διαθέτει, τα οποία καθιστούν ελκυστικό, συνεκτιμωμένου και του γεγονότος ότι βρίσκεται σε μια προνομιούχα περιοχή, όπου εντοπίζεται σημαντική αύξηση στην εξέλιξη της αξίας των οικιστικών ακινήτων της την τελευταία διετία, με την προσφορά προς πώληση να είναι μικρότερη από τη ζήτηση, πιθανολογείται ότι η εμπορική αυτού ανέρχεται στο ποσό των 186.000,00 ευρώ και όχι στο ποσό των 146.506,00 ευρώ. Επομένως, συντρέχει λόγος διόρθωσης της προσβαλλόμενης έκθεσης αναγκαστικής κατάσχεσης ως προς την αξία του ως άνω εκπλειστηριαζόμενου διαμερίσματος και την τιμή πρώτης προσφοράς του, η οποία πρέπει να οριστεί στο ποσό των 186.000,00 ευρώ.

Με την ανωτέρω απόφαση εμποδίζεται μία ακόμη Ε.Δ.Α.Δ.Π. (Εταιρεία Διαχείρισης Απαιτήσεων από Δάνεια και Πιστώσεις) να παρουσιάσει μία ακόμη ακίνητη περιουσία ως «ευκαιρία» για να εξυπηρετηθούν άμεσα τα συμφέροντα της. Άλλωστε, είναι ιδιαίτερα συχνό φαινόμενο, οι δανειστές να επισπεύδουν πλειστηριασμό σε τιμή πολύ χαμηλότερη της αξίας του ακινήτου. 

Μάλιστα, προκαλεί εντύπωση το γεγονός, ότι το ακίνητο είχε ήδη καταχωρηθεί σε δημοφιλή ιστοσελίδα/πλατφόρμα αναζήτησης ακινήτων, μόνο με την περιγραφή των δωματίων του ακινήτου και της περιοχής και φυσικά μόνο με φωτογραφίες από την εξωτερική όψη αυτού, και χαρακτηρίζεται, ως «μια αξιόλογη επιλογή για οικογένειες και εργαζόμενους». Με άλλα λόγια, το ακίνητο προωθήθηκε ως μια περίπτωση που η σχέση ποιότητας και τιμής δεν συμβαδίζουν και υπάρχει δυσαναλογία μεταξύ τους, ώστε να πωληθεί άμεσα και λιγότερο από την πραγματική του αξία.

Συνεπώς, απομειώνεται με αυτόν τον τρόπο τόσο η φυσική όσο και η οικονομική ταυτότητα του ακινήτου και φυσικά θίγεται ο οφειλέτης γιατί δεν μειώνονται τα χρέη του.

Εκ των διατάξεων των άρθρων 574, 612 παρ. 1 και 1710 ΑΚ, συνάγεται ότι η μισθωτική σχέση είναι κληρονομική και κατά συνέπεια, σε περίπτωση θανάτου του εκμισθωτή, στη μισθωτική σχέση υπεισέρχονται οι κληρονόμοι του, είτε εκ διαθήκης είτε εξ αδιαθέτου, μόλις αποδεχθούν την κληρονομιά (ΑΚ 1846, 1847, 1850, 1940), χωρίς να χρειάζεται και η προηγουμένη μεταγραφή της δηλώσεως αποδοχής, αφού πρόκειται για κτήση ενοχικής σχέσεως και όχι κυριότητος.

Στην παραπάνω περίπτωση και σε περίπτωση αγωγής για οφειλόμενα μισθώματα, το δικόγραφο της αγωγής, πρέπει να περιέχει απαραιτήτως όλα τα στοιχεία εκείνα που αναφέρονται στα άρθρα 118 και 119 ΚΠολΔ.

Περαιτέρω, εκτός από τα παραπάνω, η αγωγή πρέπει να περιέχει σύμφωνα με τα άρθρα 216 και  591 παρ. 1 ΚΠολΔ:

• σαφή έκθεση των γεγονότων που να θεμελιώνουν την αγωγή σύμφωνα με το νόμο και να δικαιολογούν την άσκησή της από τον ενάγοντα κατά του εναγομένου. Έτσι, απαιτείται να αναγράφονται οι προϋποθέσεις οι οποίες γεννούν, σύμφωνα με το νόμο, το επίδικο δικαίωμα (ιστορική βάση της αγωγής), την θεμελίωση της νομιμοποιήσεως των διαδίκων, καθώς και του εννόμου συμφέροντος του ενάγοντος,
• ακριβή περιγραφή του αντικειμένου της διαφοράς, και
• ορισμένο αίτημα.

Η έλλειψη ή η ανεπαρκής ή ασαφής αναφορά κάποιου από τα στοιχεία, καθιστά την αγωγή αόριστη και συνιστά έλλειψη προδικασίας που εξετάζεται αυτεπαγγέλτως διότι ανάγεται στη δημόσια τάξη. Η αοριστία αυτή δεν μπορεί να συμπληρωθεί ούτε με τις προτάσεις ούτε με την εκτίμηση των αποδείξεων.

Προκειμένου να αναπτύσσει τα έννομα αποτελέσματά της, η ιδιόγραφη διαθήκη θα πρέπει να δημοσιευθεί μετά τον θάνατο του διαθέτη από τον ενδιαφερόμενο -συνήθως κληρονόμο- που την έχει στα χέρια του. Ωστόσο, δεν αρκεί η δημοσίευση φωτοτυπικού αντιγράφου της διαθήκης αλλά θα πρέπει πάντοτε να προσκομίζεται το πρωτότυπο αυτής.

Συγκεκριμένα, το άρθρο 1774 ΑΚ ορίζει πως όποιος κατέχει ιδιόγραφη διαθήκη οφείλει μόλις πληροφορηθεί τον θάνατο του διαθέτη να την εμφανίσει για δημοσίευση ενώπιον του Ειρηνοδικείου του τόπου είτε της δικής του διαμονής είτε της τελευταίας κατοικίας ή διαμονής του διαθέτη, χωρίς υπαίτια καθυστέρηση. Για την δημοσίευση αυτή είναι αναγκαίο να προσκομίζεται το πρωτότυπο της διαθήκης καθώς η έγκυρη ιδιόγραφη διαθήκη θα πρέπει, σύμφωνα με τις οικείες διατάξεις του ΑΚ, να είναι γραμμένη ολόκληρη με το χέρι του διαθέτη, χρονολογημένη και υπογεγραμμένη από τον ίδιο.

Προς επίρρωση των παραπάνω, ο Άρειος Πάγος με πρόσφατη απόφασή του (ΑΠ 1765/2022, ΤΝΠ «ΝΟΜΟΣ») έχει επίσης κρίνει πως, σε περίπτωση που δεν υπάρχει το πρωτότυπο της ιδιόγραφης διαθήκης του θανόντος, δεν μπορεί να δημοσιευθεί αντίγραφό της, ακόμη κι αν αυτό είναι φωτογραφία ή φωτοτυπία του πρωτοτύπου της, της οποία η ακρίβεια βεβαιώνεται από πρόσωπο αρμόδιο κατά το νόμο για την έκδοση αντιγράφων, οπότε έχει αποδεικτική δύναμη ίση με το πρωτότυπο (449 παρ. 2 ΚΠολΔ). Πολύ περισσότερο δεν μπορεί να γίνει λόγος για δημοσίευση ιδιόγραφης διαθήκης όταν δημοσιεύθηκε φωτοτυπία της που μάλιστα δεν φέρει την πιο πάνω βεβαίωση της ακρίβειας του περιεχομένου.

Ενόψει των ανωτέρω, αν το πρωτότυπο της διαθήκης έχει χαθεί και είναι ακατόρθωτη η εμφάνιση της διαθήκης, η μόνη δυνατότητα που δίνεται στον ενδιαφερόμενο κατά τα άρθρα 70 και 71 ΚΠολΔ είναι να ασκήσει αναγνωριστική αγωγή ζητώντας δικαστική βεβαίωση ότι υπήρχε πράγματι διαθήκη που καταρτίστηκε νόμιμα και χάθηκε έχει δε ορισμένο περιεχόμενο, αφού δεν μπορεί να γίνει πλέον λόγος για δημοσίευσή της.

Σύμφωνα με την ίδια ως άνω απόφαση του ΑΠ, αν παρ’ όλα αυτά έχει γίνει τέτοια δημοσίευση, όποιος έχει έννομο συμφέρον μπορεί και πάλι να ζητήσει με αναγνωριστική αγωγή να αναγνωρισθεί ότι η φωτοτυπία που δημοσιεύθηκε είναι άκυρη σαν ιδιόγραφη διαθήκη. Λόγω δε του αυστηρά περιορισμένου αναγνωριστικού περιεχομένου της αγωγής αυτής, ο ισχυρισμός του εναγομένου ότι υπάρχει ιδιόγραφη διαθήκη με το περιεχόμενο της φωτοτυπίας η οποία χάθηκε δεν ασκεί επιρροή στην έκβαση της δίκης και γι` αυτό δεν είναι ουσιώδης, καθώς η ακυρότητα της φωτοτυπίας που δημοσιεύθηκε δεν αποκλείει την ύπαρξη διαθήκης με το περιεχόμενο αυτό (ΑΠ 484/2013, ΑΠ 83/2007,ΑΠ 1111/1985).

Η επικαρπία συστήνεται, συνηθέστερα με σύμβαση ή, σπανιότερα, με χρησικτησία. Η μετοχή από την άλλη, υποδηλώνει τον τίτλο στον οποίο ενσωματώνεται-εμπίπτει, επομένως, στην έννοια του πράγματος. Ενσωματώνει, όμως παράλληλα και το μετοχικό δικαίωμα, εμπίπτει, επομένως, και στην έννοια του δικαιώματος.

 Στη σύσταση επικαρπίας επί μετοχής εφαρμόζονται, κατ’ ακολουθίαν, οι γενικές διατάξεις του Αστικού Κώδικα είτε περί επικαρπίας πράγματος είτε περί επικαρπίας δικαιώματος. Ο τρόπος σύστασης επικαρπίας επί μετοχών διαφοροποιείται, ειδικότερα, ανάλογα με τις επιμέρους διακρίσεις τους (ονομαστικές, άυλες και ανώνυμες).

Ως προς τις ονομαστικές μετοχές: Για τη σύσταση επικαρπίας επί ονομαστικών μετοχών, εφαρμόζονται οι διατάξεις των άρθρων 1178 του Αστικού Κώδικα, δηλαδή οι διατάξεις για την επικαρπία δικαιώματος και απαίτησης. Για τη σύσταση επικαρπίας απαιτείται  πρώτα απ’ όλα συμφωνία των μερών και κατόπιν παράδοση του τίτλου στον επικαρπωτή (κατά την έννοια της απλής παράδοσης κινητού πράγματος όπως αυτή ορίζεται στη διάταξη 1036 του Αστικού Κώδικα). Απαιτείται, τέλος, καταχώριση της επικαρπίας στο βιβλίο μετόχων για τη «νομιμοποίηση» του επικαρπωτή και των σχετικών δικαιωμάτων του έναντι της ΑΕ.

Ως προς τις άυλες μετοχές: Η σύσταση ενεχύρου επί άυλων μετοχών συνιστά σύσταση επικαρπίας επί δικαιώματος. Εφαρμόζονται ειδικές ρυθμίσεις,

Ως προς τις ανώνυμες μετοχές: Δεδομένης της κατάργησης των ανωνύμων μετοχών (από 1.1.2020), η προκείμενη αναφορά έχει ήδη ιστορική, μόνον, αξία. Σε περίπτωση επικαρπίας επί ανώνυμων μετοχών εφαρμόζονταν οι διατάξεις για την επικαρπία πράγματος. Συγκεκριμένα, συμφωνία των μερών και παράδοση της νομής, χωρίς υποχρέωση τήρησης συγκεκριμένου τύπου.

Άσκηση δικαιώματος ψήφου κατά την επικαρπία μετοχών

Σε περίπτωση επικαρπίας επί μετοχών, ο ενεχυραστής έχει δικαίωμα κατά τη διάρκεια του ενεχύρου (εφόσον δεν ορίστηκε διαφορετικά) να μετέχει στις ΓΣ και να ψηφίζει σ’ αυτές.

Είναι, επομένως, ενδεχόμενο:

(α) Το δικαίωμα συμμετοχής και ψήφου στη ΓΣ να ανήκει στον επικαρπωτή (επί έλλειψης, ειδικής, συμφωνίας ανάμεσα στον επικαρπωτή των μετοχών και τον (ψιλό) κύριο ή επί ύπαρξης αντιστοίχου περιεχομένου συμφωνίας τους).

(β) Το δικαίωμα συμμετοχής και ψήφου στη ΓΣ να ανήκει στον (ψιλό) κύριο: Προϋποτίθεται, όμως, σχετική συμφωνία του με τον επικαρπωτή των μετοχών καθώς επίσης και ανυπαρξία σχετικής καταστατικής απαγόρευσης [αν και πάντα είναι δυνατή η εξωεταιρική συμφωνία ψήφου μεταξύ επικαρπωτή και (ψιλού) κυρίου].

Άσκηση λοιπών μη περιουσιακών δικαιωμάτων

Εκείνος που φέρει το δικαίωμα ψήφου (συνηθέστερα ο επικαρπωτής) δικαιούται να ασκεί και τα μη περιουσιακά, μετοχικά δικαιώματα (ενδεικτικά: το δικαίωμα παράστασης στη ΓΣ, λήψης πληροφοριών και ακύρωσης απόφασης ΓΣ).

Αύξηση μετοχικού κεφαλαίου

Επί ονομαστικής αύξησης, η επικαρπία επί των νέων μετοχών καταλαμβάνει αυτοδικαίως και τις νέες μετοχές. Οι τελευταίες, εξάλλου, χορηγούνται χωρίς αντάλλαγμα στους μετόχους: η εν λόγω αύξηση δεν συνιστά αύξηση της εταιρικής περιουσίας της ΑΕ, αλλά λογιστική αναπροσαρμογή του υφιστάμενου μετοχικού της κεφαλαίου.

Επί πραγματικής αύξησης, λαμβάνει χώρα εισροή νέων περιουσιακών στοιχείων στην ΑΕ (σε αντίθεση με την ονομαστική όμοια). Συνυφασμένη με την πραγματική αύξηση είναι η άσκηση του δικαιώματος προτίμησης των μετόχων: ο (ψιλός) κύριος είναι εκείνος, μόνος αυτός, που δικαιούται να ασκήσει το δικαίωμα προτίμησης και να αποκτήσει (και) τις νέες μετοχές. Η επικαρπία φυσικά θα καταλαμβάνει και τις τελευταίες. Είναι δυνατή, πάντως, η άσκηση του συγκεκριμένου δικαιώματος από τον επικαρπωτή -υπό την προϋπόθεση, όμως, σχετικής συμφωνίας.

Υποχρεώσεις και ευθύνη επικαρπωτή

Δεν ασκείται χωρίς περιορισμούς το δικαίωμα ψήφου στη ΓΣ, όταν φορέας του είναι ο επικαρπωτής. Οφείλει ο τελευταίος να μην το ασκεί καταχρηστικά. Να λαμβάνει υπόψη του, επίσης, τα εύλογα συμφέροντα του (ψιλού) κυρίου αλλά και τον σκοπό σύστασης της επικαρπίας.

Σε περίπτωση παραβίασης των συγκεκριμένων υποχρεώσεων του επικαρπωτή είναι δυνατό να θεμελιωθεί (ενδοσυμβατική ή/και αδικοπρακτική) ευθύνη σε βάρος του.

Η σύσταση επικαρπίας επί μετοχών δεν παρέχει, μόνον, προνόμια στον επικαρπωτή. Συνιστά, δυνητικά, δραστική επέμβαση (με πολλαπλές/εξαιρετικά σημαντικές συνέπειες) στη ζωή και ισορροπίες της ΑΕ αλλά και στην περιουσία του (ψιλού) κυρίου-μετόχου. Αναγκαίο, κατά τούτο, να λαμβάνονται οι αναγκαίες πρόνοιες τόσο στο πλαίσιο καταστατικών ρυθμίσεων όσο και κατά τη σύσταση της επικαρπίας. Οι συνέπειες, σε διαφορετική περίπτωση, μπορεί να είναι δυνητικά ιδιαίτερα προβληματικές.

Μετά τις πρόσφατες νομοθετικές εξελίξεις στον χώρο του Εταιρικού Δικαίου, η Γενική Συνέλευση μοιάζει να έχει τον κυρίαρχο ρόλο σε μία ανώνυμη εταιρεία. Ωστόσο, το όργανο που πρωταγωνιστεί στην πραγματικότητα είναι το Διοικητικό Συμβούλιο, μιας και δικαιούται να συγκαλεί εκτάκτως την Συνέλευση αλλά και να λαμβάνει τις πιο κρίσιμες, τελικά αποφάσεις και να κατευθύνει τη δράση της εταιρείας. Εκλεγέντα ή διορισθέντα μέλη του Δ.Σ. χάνουν την ιδιότητά τους σε τέσσερις διαφορετικές περιπτώσεις.

  I.Μέλος του Δ.Σ. καταρχάς, χάνει την ιδιότητά του μόλις λήξει ο χρόνος της θητείας του. Χάριν της αρχής της ιδιωτικής αυτονομίας, ο χρόνος της θητείας μπορεί να ορίζεται εν μέρει ελεύθερα από το καταστατικό, δεν μπορεί όμως να υπερβαίνει την εξαετία. Αν τυχόν το καταστατικό προβλέπει μεγαλύτερη της εξαετίας διάρκεια θητείας, τότε και πάλι ισχύει νομίμως μόνο εξαετής θητεία. Προς διασφάλιση βέβαια της εύρυθμης λειτουργίας της εταιρείας, η θητεία των μελών του Δ.Σ. παρατείνεται μέχρι να συγκληθεί και να αποφασίσει για τον διορισμό των επόμενων μελών η Γενική Συνέλευση.

II.Άλλοι λόγοι απώλειας της ιδιότητας του μέλους του Δ.Σ. είναι προσωποπαγείς και αφορούν τις περιπτώσεις της παραίτησης (συνήθως απαιτείται να γίνεται με έγγραφη δήλωση του παραιτούμενου μέλους), του θανάτου, της θέσης σε δικαστική συμπαράσταση ή της πτώχευσης του μέλους.

III.Διαφορετική είναι η περίπτωση ανάκλησης μέλους του Δ.Σ. Σύμφωνα με τον ισχύοντα νόμο, κάθε μέλος του Δ.Σ. είναι ελεύθερα ανακλητό, είτε από την Γενική Συνέλευση είτε από τους μετόχους που το διόρισαν και συγκεκριμένα, στην δεύτερη περίπτωση, μετόχων που εκπροσωπούν το 1/10 του καταβληθέντος μετοχικού κεφαλαίου. Απαιτείται η υποβολή σχετικής αίτησης ανάκλησης ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου της έδρας της εταιρείας καθώς και η συνδρομή σπουδαίου λόγου (λ.χ. πταίσματος κατά την άσκηση των καθηκόντων του), στο πρόσωπο του διορισθέντος μέλους.

Ενδιαφέρον παρουσιάζει στην ως άνω περίπτωση, το γεγονός ότι αναλόγως της σχέσης που υφίσταται μεταξύ του μέλους του Δ.Σ. και της ανώνυμης εταιρείας ενδέχεται η τελευταία να ευθύνεται- μετά την ανάκληση- σε αποζημίωση του μέλους του Δ.Σ., ιδίως όταν συνδέονται με σχέση εξαρτημένης εργασίας. Αντιθέτως, εάν σύμβαση εξαρτημένης εργασίας δεν έχει συναφθεί, και, το μέλος του Δ.Σ. και η Α.Ε. συνδέονται παραδείγματος χάριν με σύμβαση εντολής ή έργου, η εταιρεία δεν οφείλει μετά την ανάκληση να καταβάλει στο μέλος του Δ.Σ. την λεγόμενη «αποζημίωση απόλυσης».

IV.Τέλος, σε περίπτωση λύσης της ανώνυμης εταιρείας, το Δ.Σ. παύει να υπάρχει ως όργανο και τις δράσεις του αναλαμβάνουν οι διοριζόμενοι από την Γενική Συνέλευση εκκαθαριστές. Μέχρι όμως να διορισθούν οι εκκαθαριστές, τα μέλη του Συμβουλίου συνεχίζουν την άσκηση της διαχείρισης. Εξαιρείται η περίπτωση όπου η Α.Ε. λύεται συνεπεία πτωχεύσεως.

Σαφές πρέπει να γίνει ότι ακόμη και το ελλιπές/«κολοβό» Δ.Σ. δεν σταματά τη λειτουργία του. Το μέλος που για κάποιον από τους παραπάνω λόγους έχασε την ιδιότητά του, αναπληρώνεται άμεσα από κάποιο από τα αναφερόμενα στο καταστατικό της εταιρείας αναπληρωματικά μέλη. Αν το καταστατικό δεν προβλέπει σχετικά, μπορεί ο διορισμός των αναπληρωτών να γίνει από το υπάρχον Δ.Σ., εφόσον τα μέλη του είναι τουλάχιστον τρία, ή από την επόμενη Γενική Συνέλευση που θα συγκληθεί.

Όπως δε ο διορισμός, έτσι και η απώλεια της ιδιότητας του μέλους του Δ.Σ. υποβάλλεται σε δημοσιότητα στον διαδικτυακό τόπο του Γενικού Εμπορικού Μητρώου (Γ.Ε.ΜΗ.), ενέργεια ωστόσο, που έχει χαρακτήρα δηλωτικό και όχι συστατικό (υποχρεωτικό).

Κύριο και ουσιώδες γνώρισμα του εταιρικού μορφώματος της Ε.Π.Ε. αποτελεί η συνύπαρξη στοιχείων που προσιδιάζουν τόσο στις προσωπικές, όσο και στις κεφαλαιουχικές εταιρίες. Η εν λόγω συνύπαρξη αντανακλάται έντονα στο ζήτημα του κληρονομητού της εταιρικής συμμετοχής και των εταιρικών μεριδίων, στο οποίο ο νομοθέτης φαίνεται να προσανατολίζεται περισσότερο προς τα κεφαλαιουχικά στοιχεία της Ε.Π.Ε. εισάγοντας διατάξεις αναγκαστικού δικαίου, από τις οποίες δεν χωρεί απόκλιση. Το κληρονομητό της εταιρικής συμμετοχής και των εταιρικών μεριδίων θεμελιώνεται στον Ν.3190/1955, όπως ισχύει σήμερα, και στην πρόβλεψη ότι ο θάνατος εταίρου δεν επιφέρει την λύση της εταιρίας.

Όσον αφορά την μεταβίβαση του εταιρικού μεριδίου, ο Ν.3190/1995 ορίζει πως δεν δύναται με καταστατική διάταξη να απαγορευτεί η μεταβίβαση του εταιρικού μεριδίου αιτία θανάτου και ότι, στην περίπτωση που υφίσταται πρόβλεψη τέτοιου περιεχομένου, αυτή είναι αυτοδικαίως άκυρη και δεν επιφέρει κανένα έννομο αποτέλεσμα. Μέσω της ανωτέρω πρόβλεψης ο νομοθέτης προβαίνει στην στάθμιση ενός ζεύγους αντιτιθέμενων συμφερόντων, αφενός αυτών των κληρονόμων να υπεισέλθουν στην εταιρία, αφετέρου αυτών των εταίρων και του δικαιώματος τους να αποφασίζουν για την είσοδο νέων προσώπων, όπου και φαίνεται να προκρίνει αυτά των πρώτων. Σχετικά με την κληρονομική διαδοχή, σε περίπτωση όπου δεν υπάρχει διαθήκη, αυτή επέρχεται με τον θάνατο του κληρονομούμενου εταίρου, ενώ, στην περίπτωση όπου υφίστανται περισσότεροι του ενός κληρονόμοι, αυτοί αποκτούν τα εταιρικά μερίδια και την μερίδα συμμετοχής κατ’ ιδανικά μέρη και δημιουργείται μεταξύ τους κοινωνία δικαιώματος.

Εντούτοις, ο προσωπικός χαρακτήρας της Ε.Π.Ε. στο εξεταζόμενο ζήτημα δεν κάμπτεται εντελώς. Συγκεκριμένα καίτοι η εταιρία δεν μπορεί να απαγορεύσει την μεταβίβαση εταιρικού μεριδίου αιτία θανάτου, εντούτοις μπορεί, εφόσον βέβαια υπάρχει αντίστοιχα καταστατική πρόβλεψη να υποδεικνύει η ίδια συγκεκριμένο πρόσωπο για την εξαγορά των εταιρικών μεριδίων του κληρονόμου, σε περίπτωση που ο τελευταίος δεν επιθυμεί την παραμονή του στην εταιρία. Σε αυτήν την περίπτωση, η υπόδειξη μπορεί να γίνει μέσα σε ένα μήνα από την εγγραφή της μεταβίβασης αιτία θανάτου στο βιβλίο εταίρων, με σχετική δήλωση προς τον κληρονόμο ή κληροδόχο. Η δε αποτίμηση της αξίας του μεταβιβασθέντος εταιρικού μεριδίου, μπορεί να λάβει χώρα με δύο τρόπους: α) μεταξύ συμφωνίας μεταξύ των κληρονόμων και της εταιρίας και β) με δικαστική απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου της έδρας της εταιρίας, το οποίο δικάζει κατά την διαδικασία των ασφαλιστικών μέτρων.

 Έμποροι και επιχειρήσεις ακόμα και διαφορετικές εταιρείες μπορούν να συνεργαστούν σε κοινό εμπορικό σκοπό μέσω κοινοπραξίας. Η συνεργασία δύο ή περισσότερων εμπόρων (ατομικών επιχειρήσεων ή και εταιριών) μπορεί να γίνει και με τη μορφή της κοινοπραξίας. Οι σχέσεις που διαμορφώνονται πρέπει να αποτυπωθούν σε συμφωνία των συνεργαζόμενων προσώπων και με αυτόν τον τρόπο θα ρυθμίζονται οι σχέσεις τους με τους τρίτους αλλά και μεταξύ τους.

Η συνεργασία που εκδηλώνεται ως κοινοπραξία αντιμετωπίζεται είτε ως ομόρρυθμη εταιρεία είτε ως αστική εταιρεία είτε και ως άλλο είδος εμπορικής εταιρείας του οποίου ο τύπος προβλέπεται συγκεκριμένα από το νόμο.

Αναλόγως της διαμόρφωσης της συμφωνίας και του εταιρικού τύπου που επιλέγουν τα μέρη για τη συνεργασία τους επέρχονται και διαφορετικές συνέπειες και αποτελέσματα ως προς τις υποχρεώσεις της κοινοπραξίας και των συνεργαζόμενων προσώπων.

Στο δίκαιο των εταιρειών υπό ευρεία έννοια, δηλαδή των ενώσεων προσώπων, που συνιστώνται με σύμβαση και επιδιώκουν κοινό σκοπό με τη συμβολή των μελών τους, δεν προβλέπεται η κοινοπραξία ως ιδιαίτερος τύπος.

Αφότου, εμφανίσθηκε και δρα στην πράξη, η κοινοπραξία είναι δυνατόν να έχει το χαρακτήρα είτε αστικής εταιρείας, εάν από τη φύση και το σκοπό της δεν είναι εμπορική, οπότε δεν θα έχει νομική προσωπικότητα και θα διέπεται από τις διατάξεις των άρθρων 741 επ. ΑΚ. είτε εμπορικής εταιρείας, οπότε εμπίπτει στο πεδίο του εμπορικού δικαίου και θα πρέπει να υπαχθεί σε έναν από τους εταιρικούς τύπους, που αναγνωρίζονται από αυτό, γιατί στις εταιρείες του εμπορικού δικαίου, για λόγους προστασίας των τρίτων, αλλά και των εταίρων, ισχύει η αρχή του κλειστού αριθμού, σύμφωνα με την οποία αποκλείεται η υιοθέτηση άλλου τύπου εταιρείας, διαφορετικού από εκείνους, που αυτό αναγνωρίζει.

Περαιτέρω, από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρον 741 Α. Κ.. 20 ΕΝ και 2 του Β. Δ. της 2/14-5-1835 "Περί της αρμοδιότητας των Εμποροδικείων". συνάγεται ότι η κοινοπραξία, η οποία, με ιδιαίτερη επωνυμία ή με τα ονόματα όλων των μελών της, αναλαμβάνει, ως ανάδοχος, την εκτέλεση τεχνικού έργου, το οποίο, κατά τα ουσιώδη στοιχεία του. αποτελεί επιχείρηση χειροτεχνίας και επομένως αντικειμενικά εμπορική πράξη, εφόσον δεν προκύπτει κάτι άλλο, έχει το χαρακτήρα ομόρρυθμης εταιρείας.

Εάν όμως αυτή δεν υποβλήθηκε στις προβλεπόμενες από το άρθρο 42 ΕΝ, για τις ομόρρυθμες εταιρείες, διατυπώσεις δημοσιότητας, λειτουργεί ως ομόρρυθμη εταιρία «εν τοις πράγμασι», με όλες τις συνέπειες που απορρέουν από το γεγονός αυτό, δηλαδή εφαρμόζεται το δίκαιο της ομόρρυθμης εταιρίας σε όλη του την έκταση, ως προς τη διαχείριση της εταιρίας, την ευθύνη των εταίρων, τη λύση και τις συνέπειες αυτής.

Έτσι, ισχύει η απεριόριστη και εις ολόκληρον ευθύνη των εταίρων και ο κανόνας της ατομικής εκπροσώπησης, ο οποίος καθιερώνεται, επί ομόρρυθμης εταιρίας, με τη διάταξη του άρθρου 22 ΕΝ. Κατ' αυτόν κάθε ομόρρυθμος εταίρος μπορεί μόνος του να δεσμεύει την εταιρία, ανεξάρτητα από τη σύμπραξη ή ακόμη και την εναντίωση των άλλων. Η νομοθετική αυτή ρύθμιση είναι ενδοτικού δικαίου και ως εκ τούτου επιτρέπεται στους ομόρρυθμους εταίρους να περιλάβουν στο καταστατικό ρυθμίσεις που παρεκκλίνουν από το νόμο. Έτσι, μπορούν να ορίσουν ότι η εκπροσώπηση της εταιρίας θα γίνεται από περισσότερους, ενεργούντες χωριστά ή από κοινού.

Εφόσον όμως η ομόρρυθμη εταιρία δεν υποβληθεί στις διατυπώσεις της δημοσιότητας, τις σχετικές καταστατικές ρυθμίσεις που αποκλίνουν από τη νομοθετική ρύθμιση του άρθρου 22 ΕΝ. δεν μπορούν να επικαλεστούν οι εταίροι έναντι των τρίτων και ως εκ τούτου έναντι αυτών ισχύει σε κάθε περίπτωση, ο κανόνας της ατομικής εκπροσώπησης.

Η έλλειψη δε διατυπώσεων δημοσιότητας, δεν αναπληρώνεται ούτε από τη δημόσια άσκηση εμπορικής δραστηριότητας, ούτε από την κατάθεση - αντιγράφου του καταστατικού στην αρμόδια Δ.Ο.Υ.

Επομένως στην ανωτέρω περίπτωση, τα μέλη της κοινοπραξίας ευθύνονται απεριόριστα και εις ολόκληρον με αυτήν για τις υποχρεώσεις της, δηλαδή υπάρχει μεταξύ τους σχέση αναγκαστικής ομοδικίας.

Η φυγή πολλών νέων Ελλήνων προς το εξωτερικό στο πλαίσιο αναζήτησης καλύτερων επαγγελματικών και βιοποριστικών συνθηκών, μπορεί υπό προϋποθέσεις να εξασφαλίσει την ιδιότητα του «μονίμου κατοίκου εξωτερικού», η οποία, για τους άρρενες και μετά την ενηλικίωσή τους, έχει εξαιρετική σημασία ενόψει της υποχρέωσης εκπλήρωσης των στρατιωτικών καθηκόντων τους. Πιο συγκεκριμένα, οι μόνιμοι κάτοικοι εξωτερικού, μπορούν υπό προϋποθέσεις και ακολουθώντας τις προβλεπόμενες διαδικασίες να λάβουν «επ’ αόριστον» αναβολή των στρατιωτικών τους υποχρεώσεων και παράλληλα να απαλλαγούν από τις διοικητικές και ποινικές κυρώσεις που προβλέπει η κείμενη νομοθεσία μας για τους ανυπότακτους [πρόστιμο ανυποταξίας 6.000 ευρώ, κίνηση ποινικών διαδικασιών ως ανυπότακτου (άρθρο 32 του Ν. 2287/1995 «Στρατιωτικός Ποινικός Κώδικας»)].

Η στρατολογική ιδιότητα του μόνιμου κατοίκου εξωτερικού μπορεί να θεμελιωθεί στις εξής δύο περιπτώσεις:

1. Όταν ο στρατεύσιμος έχει κύρια και μόνιμη εγκατάστασηστο εξωτερικό για ένδεκα (11) τουλάχιστον συνεχόμενα έτη, σε μία ή περισσότερες χώρες.

1. Όταν ο στρατεύσιμος έχει βιοποριστική εγκατάσταση και κατοικία στο εξωτερικό για επτά (7) τουλάχιστον συνεχόμενα έτη, σε μία ή περισσότερες χώρες.

Και στις δύο περιπτώσεις, προϋποτίθεται ότι η παραμονή του στρατεύσιμου στην ελληνική επικράτεια δεν πρέπει να υπερβαίνει το χρονικό διάστημα των 6 μηνών, συνεχόμενα ή διακεκομμένα, εντός του ιδίου ημερολογιακού έτους.

Προκειμένου, δε, να πιστοποιηθεί, αποκτηθεί και να γνωστοποιηθεί στην εκάστοτε αρμόδια Στρατολογική Υπηρεσία η στρατολογική ιδιότητα του μονίμου κατοίκου εξωτερικού, ο ενδιαφερόμενος θα πρέπει να αποκτήσει το αντίστοιχο «πιστοποιητικό μονίμου κατοίκου εξωτερικού» κατόπιν αίτησής του, η οποία υποβάλλεται ενώπιον της ελληνικής προξενικής αρχής (Προξενείο, προξενικό γραφείο Πρεσβείας κτλ.), εντός της περιφέρειας της οποίας έχει ο αιτών την κατοικία του κατά το χρόνο υποβολής της αίτησης.

Η διαδικασία και τα απαιτούμενα δικαιολογητικά για την χορήγηση του πιστοποιητικού μονίμου κατοίκου εξωτερικού, εξειδικεύονται από την εκάστοτε αρμόδια ελληνική προξενική αρχή, με την οποία πρέπει να έρθει σε επικοινωνία ο ενδιαφερόμενος.

Υπογραμμίζεται σε αυτό το σημείο, ωστόσο, ότι η απόκτηση της στρατολογικής ιδιότητας του μονίμου κατοίκου εξωτερικού και η χορήγηση του οικείου πιστοποιητικού, ναι μεν απαλλάσσει τον στρατεύσιμο από τις προαναφερθείσες ποινικές και διοικητικές κυρώσεις της ανυποταξίας και μάλιστα αναδρομικά, εξασφαλίζει την «επ’ αόριστον» αναβολή εκπλήρωσης των στρατιωτικών καθηκόντων, κατ’ ακριβολογία αναβολή για όσο χρονικά διάστημα διατηρεί ο στρατεύσιμος την ανωτέρω ιδιότητα, πλην όμως δύναται να απωλεσθεί σε δύο περιπτώσεις, ήτοι:

α) απέλαση από την χώρα διαμονής στο εξωτερικό,

β) παραμονή στην ελληνική επικράτεια πέρα του χρονικού διαστήματος των 6 μηνών, συνεχόμενα ή διακεκομμένα, εντός του ιδίου ημερολογιακού έτους.