Η Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα επέβαλε πρόστιμο ύψους 15.000,00 ευρώ σε εταιρεία για παράνομη εγκατάσταση και λειτουργία συστήματος βιντεοεπιτήρησης στους χώρους γραφείων των εργαζομένων και στην κουζίνα του χώρου εργασίας κατά παράβαση των άρθρων 5 παρ. 1 α’ και γ’ και 5 παρ. 2 του Κανονισμού (ΕΕ) 2016/679. Επιπλέον, η Αρχή διέταξε την απεγκατάσταση των καμερών και τη διαγραφή τυχόν συλλεγέντος υλικού.

 Σύμφωνα με την πρόσφατη Απόφαση 23/2021 της Αρχής  Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα, η  μετάδοση της εικόνας των προσώπων που βρίσκονται στην εμβέλεια των καμερών στην οθόνη προβολής του ηλεκτρονικού υπολογιστή του διαχειριστή της εταιρείας, ο οποίος είχε την τεχνική δυνατότητα να εμφανίσει στην οθόνη την πλήρη εικόνα ή να την καλύψει μαυρίζοντας την οθόνη, ανά πάσα στιγμή και με εύκολο τρόπο μέσω σχετικής ρύθμισης από το καταγραφικό, ακόμα και αν για τη ρύθμιση αυτή χρειαζόταν η συνδρομή του εγκαταστάτη των καμερών, συνιστά επεξεργασία προσωπικών δεδομένων η οποία παραβιάζει τις διατάξεις του ΓΚΠΔ. Περαιτέρω, η ύπαρξη και μόνο καμερών σε χώρους για τους οποίους έχει ήδη κριθεί με την υπ’ αριθμ. 1/2011 Οδηγία της Αρχής ότι απαγορεύεται εγκατάσταση και λειτουργία συστημάτων βιντεοεπιτήρησης, όπως χώρους γραφείων και εστίασης, προσβάλλει υπέρμετρα τα δικαιώματα των εργαζομένων και παραβιάζει τις διατάξεις του ΓΚΠΔ.

Ολόκληρη η απόφαση στον ακόλουθο σύνδεσμο: https://www.dpa.gr/sites/default/files/2021-06/23_2021anonym.pdf

Αίτηση λύσης ομόρρυθμης εταιρίας λόγω συνδρομής σπουδαίου λόγου κατά το ν. 4072/2012. Αντίθετη αίτηση αποκλεισμού εταίρου από ομόρρυθμη εταιρία κατ’ άρθρο 263 του. ν. 4072/2012.  Ο αποκλεισμός αυτός νοείται και επί διμελών εταιριών, καθόσον ο εναπομείνας εταίρος δύναται, εντός τετραμήνου, να συνεχίσει την εταιρία με νέο εταίρο που θα εισέλθει στην εταιρία. Στην περίπτωση αυτή, όμως, για να γίνει δεκτή η σχετική αίτηση, θα πρέπει να αποδεικνύεται η σοβαρή προοπτική συνεχίσεως της εταιρίας, μετά τον αποκλεισμό του ενός εταίρου, με έτερο τρίτο πρόσωπο, διαφορετικά η απόφαση περί αποκλεισμού του ενός από τους δύο εταίρους ισοδυναμεί με αυτήν περί της λύσεως της εταιρίας.

ΑΠΟΦΑΣΗ 513/2019 ΜΟΝΟΜΕΛΕΣ ΕΦΕΤΕΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ

Με την ανωτέρω υπό στοιχείο Α΄ αίτηση, ο αιτών και ήδη εκκαλών εξέθεσε ότι ο ίδιος και η καθης η αίτηση, ήδη εφεσίβλητη, αποτελούν τους μοναδικούς εταίρους και διαχειριστές της αναφερόμενης σ’ αυτήν (αίτηση), διμελούς, ομόρρυθμης εταιρίας με την επωνυμία «……….», με ποσοστό συμμετοχής εκάστου στο κεφάλαιο, κέρδη και ζημίες αυτής κατά 50%. Επίσης, ότι οι σχέσεις μεταξύ αυτού (αιτούντος – εκκαλούντος) και της καθης η αίτηση έχουν διαταραχθεί, σοβαρώς με συνέπεια να υφίσταται αδυναμία συνεργασίας τους προς επίτευξη του εταιρικού σκοπού, καθώς και ότι η καθης η αίτηση τον έχει αποκλείσει αυθαίρετα από τη διαχείριση της εταιρίας, παραλείποντας ακόμη και να τον ενημερώνει σχετικά με την οικονομική της πορεία, επιπλέον δε ότι αυτή προβαίνει στις αναλυτικώς αναφερόμενες ενέργειες, κατά παράβαση του καταστατικού και χωρίς τη συναίνεσή του, ζημιώνοντας την προαναφερθείσα εταιρία. Ακόμη, βάσει των ανωτέρω, ο αιτών – εκκαλών ζήτησε να διαταχθεί η δικαστική λύση της ομορρύθμου εταιρίας αυτή, συντρέχοντας προς τούτο σπουδαίου λόγου.

Με την ανωτέρω υπό στοιχείο Β΄ αίτηση, η αιτούσα και ήδη εφεσίβλητη εξέθεσε ότι η ίδια και ο καθου η αίτηση, ήδη εκκαλών, αποτελούν τους μοναδικούς εταίρους και διαχειριστές της αναφερόμενης σ’ αυτήν (αίτηση) διμελούς, ομόρρυθμης εταιρίας με την επωνυμία «……….», με ποσοστό συμμετοχής εκάστου στο κεφάλαιο, κέρδη και ζημίες αυτής κατά 50%. Επίσης, ότι οι σχέσεις μεταξύ αυτής (αιτούσας – εφεσίβλητης) έχουν διαταραχθεί, με συνέπεια να υφίσταται αδυναμία συνεργασίας τους προς επίτευξη του εταιρικού σκοπού. Ακόμη ότι ο καθου η αίτηση (εκκαλών) επιδεικνύει αδιαφορία για τις εταιρικές υποθέσεις, δεν προσφέρει την προσωπική του εργασία στην εταιρία, αλλά ούτε και συνδράμει οικονομικά κατά το ποσοστό συμμετοχής του στην εταιρία για την αντιμετώπιση των εξόδων της και ότι επιπλέον δυσχεραίνει με την άρνηση σύμπραξής του στη λήψη σημαντικών αποφάσεων για τη δραστηριότητα της εταιρίας. Βάσει των ανωτέρω, η αιτούσα – εφεσίβλητη ζήτησε να αναγνωρισθούν ότι υπάρχουν σπουδαίοι λόγοι, που αφορούν στο πρόσωπο του καθου η αίτηση (εκκαλούντος), οι οποίοι δικαιολογούν τη λύση της εταιρίας και συνακόλουθα τον αποκλεισμό αυτού (εκκαλούντος) από την εταιρία αυτή και να διαταχθεί ο αποκλεισμός του τελευταίου από την προαναφερθείσα εταιρία, συντρέχοντας προς τούτο σπουδαίου λόγου, καθώς και, επικουρικώς, να διαταχθεί η δικαστική λύση της εταιρίας αυτής για τους ανωτέρω λόγους.

Με την εκκαλούμενη απόφαση οι προαναφερθείσες αιτήσεις συνεκδικάσθηκαν και απορρίφθηκε ως ουσιαστικώς αβάσιμη η ως άνω υπό στοιχείο Α΄ αίτηση (του εκκαλούντος), ενώ η ως άνω υπό στοιχείο Β΄ αίτηση (της εφεσίβλητής) έγινε δεκτή κατά ένα μέρος, ως ουσιαστικώς βάσιμη, και διατάχθηκε ο αποκλεισμός από την προαναφερθείσα ομόρρυθμη εταιρία του καθού η αίτηση αυτή (εκκαλούντος). Κατά της ως άνω αποφάσεως παραπονείται ο εκκαλών με την κρινόμενη έφεση του και τους πρόσθετους λόγους αυτής, για λόγους που στο σύνολο τους ανάγονται σε μη ορθή εφαρμογή του νόμου και εσφαλμένη εκτίμηση των αποδείξεων και ζητεί να εξαφανιστεί, άλλως να μεταρρυθμισθεί, η προσβαλλόμενη απόφαση, ώστε η ως άνω υπό στοιχείο Α΄ αίτησή του να γίνει δεκτή, ενώ η ως άνω υπό στοιχείο Β΄ αίτηση να απορριφθεί στο σύνολό της και επικουρικώς (σε περίπτωση που δεν γίνουν δεκτοί οι λοιποί λόγοι της εφέσεως) να διαταχθεί, ταυτόχρονα με τον αποκλεισμό του ως εταίρου, η καταβολή σ’ αυτόν του ποσού (90.000 ευρώ), που αντιστοιχεί στην αξία της εταιρικής μερίδας του.

Στο άρθρο 259 του ν. 4072/2012 «Βελτίωση επιχειρηματικού περιβάλλοντος – Νέα εταιρική μορφή – Σήματα κλπ» ορίζεται ότι «1. Η ομόρρυθμη εταιρεία λύνεται: α) με την πάροδο του χρόνου διαρκείας της, β) με απόφαση των εταίρων, γ) με την κήρυξή της σε πτώχευση και δ) με δικαστική απόφαση ύστερα από αίτηση εταίρου, εφόσον υπάρχει σπουδαίος λόγος. Στην εταιρική σύμβαση μπορεί να προβλέπονται και άλλοι λόγοι λύσης της εταιρείας. 2. Η αίτηση εκδικάζεται από το μονομελές πρωτοδικείο της έδρας της εταιρείας, κατά τη διαδικασία της εκούσιας δικαιοδοσίας». Από το συνδυασμό των ανωτέρω διατάξεων με εκείνες των άρθρων 249 και 294 του ν. 4072/2012 συνάγεται ότι η ομόρρυθμη εταιρία λύεται με δικαστική απόφαση ύστερα από αίτηση εταίρου εφόσον υπάρχει σπουδαίος λόγος. Η δικαστική λύση της εταιρίας για σπουδαίο λόγο αφορά τόσο την εταιρία αορίστου όσο και την ορισμένου χρόνου. Ο σπουδαίος λόγος αυτός κρίνεται κατά τις περιστάσεις και σε συνάρτηση με τη γενικότερη οργάνωση της συγκεκριμένης εταιρίας, η οποία θα αποτελεί τον κύριο οδηγό για την εκτίμηση της σοβαρότητας της κατάστασης που δημιούργησε ο επικαλούμενος σπουδαίος λόγος. Σημειωτέον ότι οι λόγοι λύσεως των προσωπικών εταιριών (όπως η ομόρρυθμη εταιρία), υπό το ισχύον δίκαιο του ν. 4072/2012, διαφέρουν από αυτούς που γίνονταν δεκτοί κατά το προϊσχύσαν δίκαιο και καθορίζονται πλέον με κεντρικούς άξονες τη γενική αρχή της διατήρησης της εμπορικής επιχείρησης και το επιβεβλημένο απομάκρυνσης από τον απόλυτα προσωποπαγή χαρακτήρα των προσωπικών εταιριών. Μάλιστα, η εκ μέρους εταίρου καταγγελία της εταιρίας έχει πλέον απαλειφθεί ως προβλεπόμενος από το νόμο λόγος λύσεως της προσωπικής εταιρίας, ισχύει όμως ως τέτοιος λόγος, εφόσον προβλέπεται στην εταιρική σύμβαση. Ακόμη, βάσει του σκοπού της διατήρησης της επιχείρησης που καθιερώνεται με το ν. 4072/2012, σε συνδυασμό με το ότι προβλέπεται και δικαίωμα εξόδου του εταίρου, σύμφωνα με το άρθρο 261 του ίδιου ανωτέρω νόμου, το δικαίωμα δικαστικής λύσης της εταιρίας συνιστά έσχατο μέσο αντιμετώπισης της κατάστασης που ανέκυψε με τη συνδρομή του σπουδαίου λόγου και εγείρεται επομένως μόνο σε περίπτωση που δεν ανευρεθή άλλος τρόπος άρσης του αδιεξόδου. Η ύπαρξη του σπουδαίου λόγου θα πρέπει πάντως να έχει ιδιαίτερη βαρύτητα και σημαντικές επιπτώσεις στην ομαλή λειτουργία της εταιρίας, καθώς και να παρουσιάζει το στοιχείο της μονιμότητας και μην έχει προσωρινό χαρακτήρα. Ο ανωτέρω σπουδαίος λόγος πρέπει, ιδίως, να αναφέρεται στις σχέσεις της εταιρίας και όχι στο πρόσωπο των εταίρων, εκτός αν στη συγκεκριμένη περίπτωση, τα προσωπικά στοιχεία παίζουν πρωτεύοντα ρόλο. Περιστατικά που συνιστούν σπουδαίο λόγο είναι, υπό το πρίσμα των ανωτέρω διατάξεων, οι οποίες επικεντρώνονται στην οπτική της εμπορικής επιχείρησης, φορέας της οποίας είναι το νομικό πρόσωπο της εταιρίας παρά στον προσωποπαγή συμβατικό εταιρικό δεσμό, η κακή πορεία των εταιρικών υποθέσεων και η έλλειψη κερδών, η αθέτηση των εταιρικών υποχρεώσεων και η κακή διαχείριση των εταιρικών υποθέσεων, οι διαρκείς διαφωνίες, η έλλειψη συνεργασίας και κατανόησης μεταξύ των εταίρων (βλ. ΑΠ 37/2019 ΝΟΜΟΣ,  ΑΠ 1085/2018 ΔΕΕ 2019 557, ΑΠ 210/2017 ΝΟΜΟΣ, ΕφΘεσ (Μον) 899/2018 ΔΕΕ 2017 299, ΕφΘεσ (Μον) 28/2017 ΕπισκΕμπΔ 2017 760). Εξάλλου, στο άρθρο 263 του ν. 4072/2012 ορίζεται ότι «Αν συντρέχει στο πρόσωπο ενός εταίρου περιστατικό που θα δικαιολογούσε τη λύση της εταιρείας σύμφωνα με την περίπτωση δ΄ της παραγράφου 1 του άρθρου 259, το μονομελές πρωτοδικείο μπορεί, ύστερα από αίτηση των λοιπών εταίρων, η οποία εκδικάζεται κατά τη διαδικασία της εκούσιας δικαιοδοσίας, αντί της λύσης της εταιρείας, να διατάξει τον αποκλεισμό του εταίρου». Ο ανωτέρω αποκλεισμός εταίρου είναι δυνατός και στις διμελείς εταιρίες, εφόσον ο σπουδαίος λόγος που καθιστά αδύνατη τη συνέχιση της εταιρίας με τον αιτούντα αφορά το πρόσωπο του καθου η αίτηση, αφού, μετά τον αποκλεισμό και μέσα στο τετράμηνο που ακολουθεί, ο εναπομείνας εταίρος μπορεί να συνεχίσει την εταιρία με νέο εταίρο, σύμφωνα με το άρθρο 267 του ίδιου ανωτέρω νόμου (ν. 4072/2012) στο οποίο ορίζεται ότι  «Αν αποχωρήσουν για οποιονδήποτε λόγο ένας ή περισσότεροι εταίροι και παραμείνει μόνο ένας εταίρος, η εταιρεία λύνεται, εφόσον μέσα σε τέσσερις μήνες δεν δημοσιευτεί στο Γ.Ε.ΜΗ. η είσοδος νέου εταίρου».

 Σημειωτέον ότι η άποψη περί του ότι δεν είναι δυνατός ο ανωτέρω αποκλεισμός εταίρου σε διμελή εταιρία, διότι, ενώ το δικαστήριο αποφασίζει τον αποκλεισμό του ενός εταίρου για να συνεχισθεί η εταιρική επιχείρηση, η συνέπεια αυτή εξαρτάται αποκλειστικά από τη βούληση του αιτούντος τον αποκλεισμό, έρχεται σε αντίθεση με την ανωτέρω ρύθμιση του νόμου ενόψει του ότι οι προαναφερθείσες διατάξεις βρίσκονται σε συστηματική ενότητα στο πλαίσιο του ν. 4072/2012, επιτρέποντας την προσωρινή διατήρηση της εταιρίας, με σκοπό την εξομάλυνσή της, με την είσοδο νέου εταίρου. Επίσης, πρέπει να σημειωθεί ότι στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 267 του ν. 4072/2012 το οποίο, κατά το γράμμα του, ρυθμίζει τις περιπτώσεις αποχώρησης εταίρου «για οποιονδήποτε λόγο», χωρίς να διακρίνει ειδικότερα, εντάσσεται και ο αποκλεισμός εταίρου διμελούς εταιρίας. Άλλωστε, η ερμηνευτική συστολή του πεδίου των άρθρων 263 και 267 του ν. 4072/2012, ώστε να μην είναι δυνατός ο αποκλεισμός εταίρου στις διμελείς εταιρίες, μπορεί να οδηγήσει κατ’ αποτέλεσμα στη δυνατότητα περιέλευσης της εταιρικής επιχείρησης σε έναν από τους δύο εταίρους βάσει του άρθρου 483 του ΚΠολΔ (διανομή επιχειρήσεων που αποτελούν οικονομικό σύνολο), το οποίο προβλέπει τη διανομή της επιχείρησης με τη δυνατότητα του δικαστηρίου, κατόπιν αίτησης κάποιου από τους κοινωνούς, να επιδικάσει την επιχείρηση που πρέπει να διανεμηθεί σε εκείνον που το ζητεί έναντι καταβολής χρηματικού ποσού ίσου προς την αξία της επιχείρησης, η οποία όμως τελεί υπό προϋποθέσεις, οι οποίες είναι διαφορετικές από αυτές με τις οποίες κρίνεται ο αποκλεισμός εταίρου. Ακόμη, βάσει του σκοπού της διατήρησης της επιχείρησης που διακατέχει τον ν. 4072/2012, δεν πρέπει να αποκλείεται ο δικαστικός αποκλεισμός εταίρου διμελούς εταιρίας, όταν αυτός δεν έχει τη δυνατότητα συμμετοχής στην εταιρία, επειδή π.χ. αδυνατεί να εισφέρει την εργασία του, όπως προβλέπει η εταιρική σύμβαση για όλους τους εταίρους (διότι έχει απωλέσει την επαγγελματική ιδιότητα που είναι απαραίτητη ή για άλλο λόγο) ή ενεργεί κατ’ εξακολούθηση πράξεις εις βάρος του συμφέροντος της εταιρίας (π.χ. πράξεις ανταγωνισμού). Επιπλέον, πρέπει να σημειωθεί ότι είναι ισχυρή η πρόβλεψη στην εταιρική σύμβαση της υποχρεωτικής εξόδου του εταίρου διμελούς εταιρίας, αν επέλθει γεγονός ή κατάσταση που ορίζεται στην εταιρική σύμβαση ότι συνιστά απόλυτο λόγο υποχρεωτικής εξόδου από την εταιρία (βλ. ΑΠ 37/2019 ο.π.,  ΕφΘεσ (Μον) 1901/2018 Αρμ 2018 1494, ΕφΘεσ (Μον) 387/2017 Αρμ 2017 1163, Ν. Ρόκα «Εμπορικές Εταιρίες» εκδ. 7^η  σελ 152, Σ. Ψυχομάνη «ΔΙΚΑΙΟ ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΕΤΑΙΡΙΩΝ» εκδ. Γ΄  παρ. 390 σελ. 121, Ε. Αλεξανδρίδου «Δίκαιο Εμπορικών Εταιριών» εκδ. 2^η  παρ. 24 σελ. 132, Ε. Κουπτσίδου – Στρατουδάκη Αρμ 2014 σελ. 199 επ., contra ΑΠ 207/2019 ΝΟΜΟΣ). Στην εν λόγω περίπτωση, όμως, δηλαδή του αποκλεισμού εταίρου σε διμελή εταιρία, για να γίνει δεκτή η σχετική αίτηση, θα πρέπει να αποδεικνύεται η σοβαρή προοπτική συνεχίσεως της εταιρίας, μετά τον αποκλεισμό του ενός εταίρου, με έτερο τρίτο πρόσωπο, διαφορετικά η απόφαση περί αποκλεισμού του ενός από τους δύο εταίρους ισοδυναμεί με αυτήν περί της λύσεως της εταιρίας.

Ο εταιρικός τύπος της ΙΚΕ εισήχθη με το Νόμο 4072/2012 και έχει αποδειχθεί ιδιαίτερα δημοφιλής. Απευθύνεται σε κάθε μέγεθος επιχείρησης και είναι, ουσιαστικά,  η εξέλιξη της μέχρι σήμερα υφιστάμενης εταιρικής μορφής της ΕΠΕ σε συνδυασμό με στοιχεία ΑΕ.. Μπορεί να συσταθεί   με ιδιωτικό έγγραφο  ή με συμβολαιογραφικό έγγραφο στις ειδικές περιπτώσεις που ορίζει ο Νόμος ή λόγω εισφοράς στην εταιρία περιουσιακών στοιχείων ή όταν οι συμβαλλόμενοι θέλουν να δώσουν στην πράξη τους μεγαλύτερη βαρύτητα.

Πλεονεκτήματα της ΙΚΕ :

• Δεν απαιτείται ελάχιστο ποσό αρχικού κεφαλαίου. Μια ΙΚΕ μπορεί να συσταθεί με ελάχιστο δυνατό κεφάλαιο ένα 1 ευρώ.

• Τα τέλη ίδρυσης είναι μικρότερα σε σύγκριση με τα αντίστοιχα τέλη για την ίδρυση ΟΕ, ΕΕ, ΕΠΕ και Α.Ε. Όλες οι τροποποιήσεις δημοσιεύονται μέσω του ΓΕΜΗ ή της εταιρικής ιστοσελίδας.

• Το καταστατικό της εταιρείας μπορεί να συνταχθεί και με ιδιωτικό έγγραφο, χωρίς να απαιτείται η συνδρομή συμβολαιογράφου. Κατ’ εξαίρεση η Ι.Κ.Ε συνιστάται με συμβολαιογραφικό έγγραφο στις ειδικές περιπτώσεις που ορίζει ο Νόμος ή λόγω εισφοράς στην εταιρία περιουσιακών στοιχείων ή όταν οι συμβαλλόμενοι θέλουν να δώσουν στην πράξη τους μεγαλύτερη βαρύτητα.

• Για τους εταίρους της Ι.Κ.Ε η ασφάλιση είναι προαιρετική, ενώ ασφαλίζεται υποχρεωτικά μόνο ο διαχειριστής της ΙΚΕ.

• Στις Ο.Ε. και τις Ε.Ε. οι εταίροι εγγυώνται με τη δική τους ατομική περιουσία (κινητή ή ακίνητη) για τις οικονομικές υποχρεώσεις της εταιρείας. Αντιθέτως στις Ι.Κ.Ε οι εταίροι δεν ευθύνονται με την προσωπική τους περιουσία για τα χρέη της εταιρίας. Στις Ι.Κ.Ε για τις εταιρικές υποχρεώσεις ευθύνεται μόνο η εταιρία με την περιουσία της και όχι με την περιουσία των εταίρων.

•  Η λήψη απόφασης σε μια Ε.Π.Ε απαιτεί διπλή πλειοψηφία. Δηλαδή, αν οι εταίροι είναι πέντε, θα πρέπει να συμφωνήσουν οι τρεις και ταυτόχρονα αυτοί οι τρεις να κατέχουν ποσοστό άνω του 51% της εταιρίας. Στις Ιδιωτικές Κεφαλαιουχικές Εταιρίες, τέτοιο εμπόδιο δεν υπάρχει. Όποιος έχει το μεγαλύτερο εταιρικό μερίδιο λαμβάνει και τις αποφάσεις.

Φορολογία πρώτης χρήσης ΙΚΕ 2020 (απλουστευμένο παράδειγμα, cash flow basis)

Δεδομένα, σταθερές:

• 50.000 € κέρδος προ φόρων
• Για την πρώτο έτος, διαχειριστική χρήση λειτουργίας.
• Συντελεστής φορολογίας εισοδήματος = 24% επί του κέρδους (έσοδα – έξοδα).
• Συντελεστής φορολογίας μερισμάτων = 5% επί των μερισμάτων.
• Συντελεστής προκαταβολής Φόρου για τις 3 πρώτες χρήσεις = 50 %
• Συντελεστής σχηματισμού τακτικού αποθεματικού επί των κερδών μετά φόρων = 5%
• Η προκαταβολή του πρώτου έτους, συμψηφίζεται με το χρεωστικό υπόλοιπο φόρου του 2ου έτους.
• Η διανομή μερίσματος, από τα καθαρά κέρδη της χρήσης δεν είναι υποχρεωτική εκ του νόμου.

Ανάλυση Φορολογίας πρώτης χρήσης ΙΚΕ 2020 (απλουστευμένο παράδειγμα για λόγους κατανόησης):

• Κέρδος προ Φόρων (έσοδα – έξοδα) = 50.000 €
• Φόρος εισοδήματος = 50.000 € x 24% = 12.000 €
• Προκαταβολή Φόρου = 50% x 14.000 € = 6.000 €
• Σύνολο φόρου & προκαταβολής = 18.000 €
• Κέρδος μετά φόρων = 50.000 € – 18.000 € = 32.000 €
• Τακτικό Αποθεματικό = 32.000 € x 5% = 1.600.00 €
• Υπόλοιπο προς Διανομή = 30.400,00 €
• Διανομή του συνόλου (100%) του υπολοίπου 30.400,00 € ως μέρισμα στους εταίρους. Σημείωση: το % διανομής αποφασίζεται από τους εταίρους και μπορεί να είναι και 0%.
• Φόρος μερίσματος = 30.400,00 x 5% = 1.520,00 €
• Καθαρό αποτέλεσμα = 28.880,00 €
• % Καθαρού αποτελέσματος δια του κέρδους προ φόρων = 28.880/ 50.000 = 57.8%.

• Αναμένεται μείωση του συντελεστή φορολογία κερδών από το 24% στο 20% για το 2021.

ΕΦΚΑ Διαχειριστή ΙΚΕ:

Από το 2020 οι εισφορές των ατομικών επιχειρήσεων, καθώς και των διαχειριστών ΙΚΕ, για την κύρια ασφάλιση άλλαξαν. Δεν συνδέονται με το ύψος του φορολογητέου εισοδήματός τους, αλλά ούτε και με τα έτη ασφάλισης.

Επίσης, αποσυνδέθηκαν πλήρως από το ύψος του κατώτατου μισθού. Δίνεται έτσι το δικαίωμα στους επιχειρηματίες & διαχειριστές εταιρειών να επιλέγουν ελεύθερα την ασφαλιστική τους κλάση (πλέον της κατώτερης - υποχρεωτικής). Φυσικά υψηλότερες εισφορές θα οδηγούν και υψηλότερη προσδοκώμενη σύνταξη. 

Νέες ασφαλιστικές κλάσεις:

• 1η κατηγορία (κατώτερη – υποχρεωτική): 220ευρώ.
• 2η κατηγορία 262 ευρώ το μηνά
• 3η κατηγορία 312 ευρώ το μήνα
• 4η κατηγορία 373 ευρώ το μήνα
• 5η κατηγορία 445 ευρώ το μήνα
• 6η κατηγορία 576 ευρώ το μήνα και
• 7η κατηγορία, που θα αφορά νέους ασφαλισμένους, για τα πρώτα 5 έτη ασφάλισης τους, στα 136 ευρώ μηνιαίως.

Διαστάσεις επικίνδυνου κοινωνικού φαινομένου λαμβάνει πλέον το πρόβλημα των ανασφάλιστων οχημάτων. Λόγω της υπάρχουσας οικονομικής κρίσης ο αριθμός των ανασφάλιστων οχημάτων έχει πολλαπλασιαστεί.  Ένα από τα πιο φλέγοντα ζητήματα που συνδέονται με την κυκλοφορία των ανασφάλιστων οχημάτων είναι το ζήτημα της αποζημίωσης του παθόντος σε τροχαίο ατύχημα, όταν αυτό έχει προκληθεί από υπαιτιότητα προσώπου που οδηγούσε ανασφάλιστο όχημα.

Σύμφωνα με το νόμο, όλα τα αυτοκίνητα που κυκλοφορούν στην Ελλάδα πρέπει υποχρεωτικώς να είναι εγκύρως ασφαλισμένα για τις ζημίες που θα προκληθούν σε τρίτους κατά την κυκλοφορία τους από υπαιτιότητα του οδηγού τους. Σε περίπτωση που ο ιδιοκτήτης του αυτοκινήτου δεν το έχει ασφαλίσει, κινδυνεύει με την επιβολή διοικητικών και ποινικών κυρώσεων.

 Ο Ν. 489/1976 ορίζει ότι οι ζημίες που προξενήθηκαν από ανασφάλιστα οχήματα καλύπτονται από το Επικουρικό Κεφάλαιο ευθύνης από ατυχήματα αυτοκινήτων. Το Επικουρικό Κεφάλαιο αποτελεί νομικό πρόσωπο ιδιωτικού δικαίου, στο οποίο συμμετέχουν υποχρεωτικά όλες οι ασφαλιστικές εταιρίες που ασφαλίζουν την αστική ευθύνη από την κυκλοφορία των αυτοκινήτων και το οποίο υπέχει εκ του νόμου ευθύνη να αποζημιώσει του παθόντες τροχαίων ατυχημάτων, μεταξύ άλλων, και όταν το ατύχημα προκαλείται από ανασφάλιστο όχημα.

 Στην περίπτωση που προκαλείται τροχαίο ατύχημα από ανασφάλιστο όχημα, είτε προκλήθηκαν υλικές απλώς ζημίες, είτε προκλήθηκε τραυματισμός ή ακόμη και θάνατος, οι παθόντες μπορούν να αποζημιωθούν για τις ζημίες που υπέστησαν από το Επικουρικό Κεφάλαιο, αφού προβούν σε μία σειρά από ενέργειες που έχουν να κάνουν κυρίως:

• με την ενημέρωση της τροχαίας μόλις συμβεί η σύγκρουση τον τόπο του ατυχήματος, ώστε να καταγράψει το συμβάν καθώς και το γεγονός ότι το έτερο εμπλεκόμενο όχημα είναι ανασφάλιστο,
• με την ενημέρωση της ασφαλιστικής εταιρείας του παθόντος,
• με την ενημέρωση του Επικουρικού Κεφαλαίου με τη μορφή έγγραφης αιτήσεως αποζημίωσης, με συνημμένα τα έγγραφα που αποδεικνύουν την απαίτηση του, δηλαδή όλα τα έγγραφα από τα οποία προκύπτουν οι ζημίες τις οποίες υπέστη, είτε πρόκειται για υλικές απλώς ζημίες του οχήματός του, είτε πρόκειται για σωματικές βλάβες και τραυματισμούς. Η υποβολή της συγκεκριμένης αίτησης ανάγεται από τον νόμο σε απαραίτητη προϋπόθεση για την μετέπειτα δικαστική διεκδίκηση οποιασδήποτε αποζημίωσης εκ μέρους του παθόντος, καθώς σε περίπτωση που αυτή δεν υποβληθεί, η αγωγή που εγείρει ο παθών κατά του Επικουρικού Κεφαλαίου να απορρίπτεται.

 Η διαδικασία αποζημίωσης από το Επικουρικό Κεφάλαιο είναι στην πράξη τις περισσότερες φορές μία σύνθετη διαδικασία. Ο παθών δεν θα πρέπει να αποθαρρύνεται να διεκδικήσει δικαστικά την αποζημίωση που δικαιούται σε περίπτωση που εμπλακεί σε τροχαίο ατύχημα με ανασφάλιστο όχημα και θα πρέπει να γνωρίζει ότι η αποζημίωση που δικαιούται θα του καταβληθεί από το Επικουρικό Κεφάλαιο, έστω και με κάποια χρονική καθυστέρηση. Ωστόσο η πορεία που θα πρέπει να ακολουθηθεί ώστε να ευοδωθεί η διαδικασία δεν πρέπει να υποτιμάται αλλά να αντιμετωπίζεται με σωστούς χειρισμούς, χωρίς παραλείψεις και λάθη ώστε να επιτύχει την αποζημίωση του για οποιαδήποτε ζημία υπέστη από τη σύγκρουση με ανασφάλιστο όχημα.

Eίναι αρκετά σύνηθες, σε  περιόδους κρίσης,  αστάθειας και οικονομικού στρες, να παρατηρείται αύξηση στα περιστατικά ενδοοικογενειακής βίας κάτι που  συμβαίνει και στην περίπτωση της πανδημίας.

 Τα θύματα ενδοοικογενειακής βίας που είναι περιορισμένα στο σπίτι έχουν μικρότερη δυνατότητα να ζητήσουν βοήθεια και να απευθυνθούν σε φορείς και νομικούς παραστάτες επειδή ο σύντροφός τους είναι επίσης στο σπίτι.

 Ωστόσο στην Ελλάδα, υπάρχουν αρκετές διατάξεις και νομικά εργαλεία  για την αντιμετώπιση της ενδοοικογενειακής βίας, τα οποία μπορούν να χρησιμοποιηθούν αποτελεσματικά :

Ι) Νόμος 3500/2006

 Βία κατά των γυναικών

Είναι κάθε πράξη ή απειλή πράξης βίας που συνδέεται με το φύλο και οδηγεί ή ενδέχεται να οδηγήσει σε σωματικές, σεξουαλικές, ψυχολογικές βλάβες ή σε ταλαιπωρία της γυναίκας. Θύματα βίας γίνονται γυναίκες διαφόρων ηλικιών, φυλών, μορφωτικού και οικονομικού επιπέδου. Η ανοχή στην άσκηση βίας ή την απειλή βίας πλήττει το βιοτικό επίπεδο, την προσωπικότητα και την αξιοπρέπεια των γυναικών.

Η ενδοοικογενειακή βία και κυρίως η βία κατά των γυναικών δεν είναι ένα νέο κοινωνικό φαινόμενο, αλλά ένα φαινόμενο χρόνιο και σύνθετο, του οποίου οι πραγματικές διαστάσεις έχουν αποτελέσει αντικείμενο μελέτης τις τελευταίες κυρίως δεκαετίες. Πράγματι, το φαινόμενο αυτό, έως και πρόσφατα, σπάνια καταγγελλόταν από τα εκάστοτε θύματα λόγω της παραδοσιακής εκείνης αντίληψης που θέλει τα όσα λαμβάνουν χώρα εντός των τειχών της οικογένειας να αποσιωπώνται, να γίνονται ανεκτά ή και να συγκαλύπτονται προκειμένου να διατηρηθεί η οικογενειακή συνοχή.

Η ενδοοικογενειακή βία αποτελεί ένα φαινόμενο, το οποίο αφορά ανεξαιρέτως όλα τα κοινωνικά και οικονομικά στρώματα και ασκείται ως επί το πλείστον σε βάρος των γυναικών και των ανηλίκων. Το φαινόμενο αυτό συνδέεται με την τέλεση επιθετικών και εξαναγκαστικών συμπεριφορών, όπως ιδίως λεκτικών, σωματικών, σεξουαλικών, ψυχολογικών επιθέσεων, οικονομικών εκβιασμών ακόμη και συμπεριφορών υπό τη μορφή παραμέλησης (έλλειψη φροντίδας, στέρηση ιατρικής περίθαλψης ή εκπαίδευσης). Πράγματι, τα Δικαστήρια πολλές φορές έχουν αντιμετωπίσει ζητήματα ξυλοδαρμού και μάλιστα ξυλοδαρμού κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης ή ξυλοδαρμού μέχρι λιποθυμίας, χειροδικίας, ύβρεων, εκβιασμών. Όταν λοιπόν, οι παραπάνω περιπτώσεις κακοποίησης τελούνται μεταξύ ατόμων που συνδέονται με οικογενειακούς δεσμούς ή βρίσκονται εντός μίας έγγαμης ή συντροφικής σχέσης διαλαμβάνουν τον χαρακτήρα της ενδοοικογενειακής βίας. Πηγή του φαινομένου αυτού αποτελεί η ανάγκη του δράστη για άσκηση εξουσίας στο θύμα του ή εντός της οικογένειάς του προκειμένου να κάμψει, υποτάξει και διατηρήσει υπέρ του τον έλεγχο και την κυριαρχία του στο χώρο. Ο χώρος που το φαινόμενο αυτό εμφανίζεται, δηλαδή εντός της οικογένειας ή του ζευγαριού επιτρέπει να αναπτύσσεται η μορφή αυτή κακοποίησης ως επαναλαμβανόμενο και συχνό φαινόμενο με πολλαπλές, αν όχι καθημερινές, πράξεις βίας κατά του θύματος.

Τα τελευταία, ωστόσο, έτη το φαινόμενο αυτό αντιμετωπίζεται μέσα από μία νέα οπτική γωνία, μέσα από μία νέα αντίληψη για μηδενική ανοχή στη βία μέσα στο σπίτι. Πράγματι, αναγνωρίζεται πλέον η ενδοοικογενειακή βία ως μία σοβαρή κοινωνική παθογένεια, η οποία πλήττει τα δικαιώματα των θυμάτων και παραβιάζει τις ατομικές ελευθερίες τους με ανεπιθύμητα αποτελέσματα σε ατομικό, κοινωνικό και οικονομικό επίπεδο. Οι νέες αυτές αντιλήψεις οδήγησαν σε μία σαρωτική μεταρρύθμιση των οικογενειακών έννομων σχέσεων σε όλες τις ευρωπαϊκές χώρες και σε παγκόσμιο επίπεδο υπό το φως των Διακηρύξεων της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ. Στο πλαίσιο της ενίσχυσης των μέτρων κατά της ενδοοικογενειακής βίας και της αποτελεσματικότερης προστασίας των θυμάτων ψηφίστηκε ο νόμος 3500/2006 για την ενδοοικογενειακή βία.

ΙΙ) Νόμος 3500/2006

 Με τον νόμο 3500/2006 τιμωρούνται και μάλιστα αυστηρότερα τα αδικήματα της βίας μέσα στους κόλπους της οικογένειας για να ενισχυθεί με αυτόν τον τρόπο η αρμονική συμβίωση των μελών της οικογένειας.

Οι βασικές ρυθμίσεις του νόμου είναι οι ακόλουθες :

• Το άρθρο 2 του νόμου απαγορεύεικάθε μορφή άσκησης βίας μεταξύ των μελών της οικογένειας.
• Στο πλαίσιο του ως άνω νόμου προστατεύονται οι σύζυγοι, οι γονείς και οι συγγενείς πρώτου και δεύτερου βαθμού εξ’ αίματος ή εξ’ αγχιστείας και τα εξ’ υιοθεσίας τέκνα τους. Προστατεύονται επίσης και οι συγγενείς εξ’ αίματος και εξ’ αγχιστείας μέχρι τετάρτου βαθμού, οι δικαστικοί παραστάτες, οι ανάδοχοι γονείς, εφόσον συνοικούν. Επιπλέον προστατεύεται κάθε ανήλικο πρόσωπο που συνοικεί με την οικογένεια. Προστατεύονται οι μόνιμοι σύντροφοι και τα τέκνα τους, εφόσον αυτά συνοικούν και οι τέως σύζυγοι.
• Σύμφωνα με τις διατάξεις του νόμου, ενδοοικογενειακή βίαυπάρχει, όταν ένα μέλος της οικογένειας προξενεί/ασκεί σε άλλο μέλος: α) εντελώς ελαφρά σωματική κάκωση, β) επικίνδυνη σωματική βλάβη, γ) βαριά σωματική ή διανοητική βλάβη, δ) απειλές που προκαλούν τρόμο ή ανησυχία ή απομόνωση του θύματος ή προσβολή αξιοπρέπειας.
• Eιδικότερα, ως ενδοοικογενειακή σωματική βλάβη νοείται η πρόκληση από μέλος της οικογένειας σε άλλο σωματικής κάκωσης ή βλάβης της υγείας ή εντελώς ελαφράς σωματικής κάκωσης ή βλάβης της υγείας μετά από συνεχή συμπεριφορά. Η τέλεση αυτών των πράξεων τιμωρείται αυστηρότερακαι συγκεκριμένα με ποινή φυλάκισης από ένα έως πέντε έτη. Αν από την πράξη προκλήθηκε κίνδυνος για τη ζωή του θύματος ή βαριά σωματική βλάβη προβλέπεται ποινή φυλάκισης τουλάχιστον δύο ετών έως πέντε ετών, ενώ, εάν επακολουθήσει βαριά σωματική ή διανοητική πάθηση, το έγκλημα τιμωρείται με κάθειρξη από πέντε μέχρι δέκα έτη.  Ιδιαίτερα αυξημένη προστασία παρέχεται στην έγκυο (και στο ανήλικο μέλος της οικογένειας) αλλά και σε κάθε άλλο μέλος της, το οποίο για οποιαδήποτε λόγο αδυνατεί να αντισταθεί στην ενδοοικογενειακή βία, που ασκείται εις βάρος του.

Τιμωρείται επίσης η μεθοδευμένη πρόκληση έντονου σωματικού πόνου ή σωματικής εξάντλησης επικίνδυνης για την υγεία ή ψυχικού πόνου, ικανού να επιφέρει σοβαρή ψυχική βλάβη, όπως στην περίπτωση της παρατεταμένης απομόνωσης του θύματος ή του αναγκαστικού εγκλεισμού του. 

Τιμωρείται πλέον ακόμη και η ψυχολογική παρενόχληση, όταν ο δράστης προκαλεί τρόμο ή ανησυχία ή εξαναγκάζει τη γυναίκα με χρήση βίας ή ασελγής σε πράξη, παράλειψη ή ανοχή.

Προστατεύεται επίσης η γυναίκα στην περίπτωση που με ιδιαίτερα ταπεινωτικά λόγια ή έργα, που ανάγονται στην γενετήσια ζωή της, προσβάλλεται η αξιοπρέπειά της.

Τιμωρείται πλέον ο βιασμός μέσα στο γάμο, δηλαδή ο εξαναγκασμός, με χρήση σωματικής βίας ή με απειλή σπουδαίου και άμεσου κινδύνου της συζύγου σε ερωτική πράξη. Με τη διάταξη αυτή ανατρέπεται η αντίληψη ότι, εντός του γάμου υπάρχει υποχρέωση συνουσίας για τη σύζυγο, όταν το επιθυμεί ο σύζυγος και θεωρεί ότι μπορεί να το επιβάλλει. Το ίδιο συμβαίνει και όταν εξαναγκάζει ο σύζυγος τη σύζυγο σε οποιαδήποτε ερωτική πράξη στην οποία συμμετέχει το γεννητικό όργανο του ενός και άλλο σημείο ή όργανο του άλλου.

• Τέλος προκειμένου να διασφαλιστεί η προστασία του θύματος ο νομοθέτης τιμωρεί τη δωροδοκία ή τη διατύπωση απειλών σε μάρτυρα ή σε μέλος της οικογένειας, καθώς και την άσκηση βίας εναντίον του με σκοπό την παρακώληση απονομής δικαιοσύνης.
• Περαιτέρω προβλέπεται ότι, η ποινική δίωξη για τα πλημμελήματα ενδοοικογενειακής βίας ασκείται αυτεπαγγέλτως, δηλαδή υποχρεωτικά. Υποχρεωτική είναι επίσης η καταγραφή του περιστατικού από την Αστυνομία, ενώ οποιαδήποτε πρωτοβουλία νουθέτησης αντί καταγραφής, τιμωρείται. Σε βάρος του δράστη εφαρμόζεται η αυτόφωρη διαδικασία, εφόσον δεν ευδοκιμήσει η ποινική διαμεσολάβηση. Η καταβολή παραβόλου από πλευράς του θύματος ΔΕΝ ΑΠΑΙΤΕΙΤΑΙ.
• Παρέχεται επιπλέον, η δυνατότητανα διατάσσεται με τη διαδικασία των ασφαλιστικών μέτρων στις περιπτώσεις ενδοοικογενειακής βίας η απομάκρυνση του δράστη από την οικογενειακή κατοικία, η μετοίκησή του, καθώς και η απαγόρευση να προσεγγίζει τους χώρους κατοικίας ή εργασίας του θύματος, τις κατοικίες στενών συγγενών, τα σχολεία των παιδιών και τους ξενώνες φιλοξενίας. Επίσης πολύ σημαντικό είναι να συνειδητοποιήσει η γυναίκα ότι, οι ιατρικές γνωματεύσεις που θα λάβει από το Νοσοκομείο και οι οποίες θα βεβαιώνουν τις σωματικές βλάβες που έχει υποστεί είναι κύριο αποδεικτικό στοιχείο της βίαιης συμπεριφοράς του δράστη και το οποίο λαμβάνεται υπόψη για την απομάκρυνση του δράστη από το σπίτι.
• Περαιτέρω, η άσκηση ενδοοικογενειακής βίας αποτελεί λόγο διαζυγίου με υπαιτιότητα του δράστη.
• Ορίζεται κατώτατο όριοαποζημίωσης για την ηθική βλάβητου θύματος από τις πράξεις ενδοοικογενειακής βίας το ποσό των 1.000 ευρώ.
• Προβλέπεται με τον νόμο 3500/2006 η διαδικασία της ποινικής μεσολάβησηςγια τα πλημμελήματα της ενδοοικογενειακής βίας.

 Ουσιαστικά η διαδικασία αυτή αποτελεί μία πρακτική συμφιλίωσης δράστη θύματος και μία εξώδικη απονομή δικαιοσύνης, η οποία γίνεται ενώπιον του Εισαγγελέα μόνο εφόσον το επιθυμούν θύμα και θύτης. Στόχος είναι η αποκατάσταση της αρμονικής συμβίωσης των συζύγων ή των συντρόφων.

Η διαδικασία που ακολουθείται είναι η εξής: o Eισαγγελέας διερευνά τη δυνατότητα ποινικής διαμεσολάβησης. Καλεί τον δράστη να δηλώσει, εάν επιθυμεί ή όχι, τη διενέργεια της διαδικασίας. Εφόσον ο κατηγορούμενος δηλώσει πως επιθυμεί, καλεί πλέον και το θύμα. Μόνο στην περίπτωση που και τα δύο συναινούν θα διενεργηθεί η διαδικασία.

Βασική προϋπόθεση είναι η ανεπιφύλακτη δήλωση του δράστη ότι : α) δε θα τελέσει στο μέλλον οποιαδήποτε πράξη ενδοοικογενειακής βίας,  β) αν συνοικεί με το θύμα δέχεται να μείνει εκτός της κοινής κατοικίας για εύλογο χρονικό διάστημα, αν το επιθυμεί το θύμα, γ) θα παρακολουθήσει ειδικό συμβουλευτικό – θεραπευτικό πρόγραμμα σε δημόσιο φορέα, δ) θα άρει ή θα αποκαταστήσει τις συνέπειες των πράξεών του και θα καταβάλλει χρηματική ικανοποίηση στο θύμα.  Η γνώμη του θύματος είναι καθοριστική για τη συνέχιση της διαδικασίας. Εάν το θύμα συμφωνήσει τότε με διάταξη του Εισαγγελέα επισφραγίζεται η συμφωνία αυτή. Στην περίπτωση που έχει κινηθεί η αυτόφωρη διαδικασία, το Δικαστήριο μπορεί να αναβάλει την εκδίκαση της υπόθεσης και να διερευνήσει τα ενδεχόμενο της ποινικής μεσολάβησης. Προκειμένου να ολοκληρωθεί η ως άνω διαδικασία, ο δράστης οφείλει να σέβεται και να τηρεί τις δεσμεύσεις που ανέλαβε. Σε περίπτωση που αθετήσει τις υποχρεώσεις του, η διαδικασία διακόπτεται, η δικογραφία ανασύρεται από το αρχείο και ακολουθούνται οι διατάξεις του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας. Επισημαίνεται ότι, η διαδικασία της ποινικής μεσολάβησης δεν αποκλείει την άσκηση αγωγής διαζυγίου, τη συνέχιση δίκης που ήδη έχει αρχίσει ή την έκδοση απόφασης διαζυγίου. Επιπλέον κατά τη συμφωνία για την ποινική μεσολάβηση, ο δράστης αναλαμβάνει να αποκαταστήσει τις περιουσιακές ζημίες του θύματος. Αν μεν ο δράστης ολοκληρώσει τη διαδικασία, το θύμα δεν μπορεί να ζητήσει καμία άλλη αποζημίωση εξαιτίας του περιστατικού της ενδοοικογενειακής βίας. Αν όμως ο δράστης δεν ολοκληρώσει την διαδικασία, το θύμα μπορεί να ζητήσει τυχόν μεγαλύτερη ζημία.

• Τέλος ρυθμίζονται θέματα βοήθειας των θυμάτων με την εκδήλωση κοινωνικής συμπαράστασης. Τα θύματα ενδοοικογενειακής βίας δικαιούνται ηθικής συμπαράστασης και υλικής συνδρομής από Ν.Π.Δ.Δ ή Ν.Π.Ι.Δ που λειτουργούν ειδικά για τους σκοπούς αυτούς, υπό την εποπτεία του Υπουργείου Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης και κοινωνικών υπηρεσιών των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης. Οι αστυνομικές αρχές που επιλαμβάνονται υποθέσεων ενδοοικογενειακής βίας, υποχρεούνται εφόσον το ζητήσει το θύμα, να ενημερώσουν τους ανωτέρω φορείς για να δοθεί αμέσως η απαραίτητη βοήθεια.
• Σε περίπτωση οικονομικής αδυναμίας για την καταβολή των δικαστικών δαπανών παρέχεται το ευεργέτημα της πενίας στα θύματα ενδοοικογενειακής βίας.

Ο ανωτέρω αρχικός Νόμος συνέβαλε θετικά στην εξέλιξη της καταπολέμησης του φαινομένου της ενδοοικογενειακής βίας και στην αποτελεσματικότερη προστασία των δικαιωμάτων των γυναικών, υπό την προϋπόθεση ωστόσο, ότι η εκάστοτε γυναίκα συνειδητοποιούσε ότι, όφειλε να προβεί σε καταγγελία της βίαιης συμπεριφοράς του δράστη.

ΙΙ) ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΜΕΤΑ  ΤΟΝ Ν. 3500/2006

Ν. 4531/2018 – Αυστηροποιείται ο Νόμος για την καταπολέμηση της βίας κατά των Γυναικών και Ενδοοικογενειακής Βίας”

Συζητήθηκε στις 08-03-2018 (Παγκόσμια ημέρα της γυναίκας) στη Βουλή το σχέδιο Νόμου για την κύρωση της Σύμβασης του Συμβουλίου της Ευρώπης για την πρόληψη και την καταπολέμηση της Βίας κατά των Γυναικών και της Ενδοοικογενειακής Βίας (ΣΥΜΒΑΣΗ ΤΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗΣ).

Προς τούτο δημοσιεύτηκε ο Ν. 4351/2018 στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. 

Όπως προκύπτει από την αιτιολογική έκθεση η προσαρμογή της Ελληνικής Νομοθεσίας στην Σύμβαση συνοψίζεται ως εξής:

Ι) Ενισχύεται η Ποινική Νομοθεσία για την αντιμετώπιση εγκλημάτων που διαπράττονται σε βάρος των γυναικών ( Stalking (Επίμονη Παρακολούθηση), ακρωτηριασμός γεννητικών οργάνων και εγκλήματα τιμής) Στην  περίπτωση α’ παρ. 3 του άρθρου 79 ΠΚ προστίθεται ότι «… Τα έθιμα και οι παραδόσεις που ακολουθεί ο δράστης, καθώς και η θρησκεία του δεν συνιστούν στοιχεία ικανά να μειώσουν την ποινή…» Τιμωρείται επίσης πλέον ρητά η επίμονη καταδίωξη παρακολούθηση του θύματος η οποία πραγματοποιείται είτε με την επιδίωξη διαρκούς επαφής μέσω τηλεπικοινωνιακού ή ηλεκτρονικού μέσου, είτε με διαρκείς επισκέψεις στο περιβάλλον του θύματος, παρά την εκπεφρασμένη αντίθετη βούληση του, προκαλώντας στο θύμα τρόμο ή ανησυχία.

 ΙΙ) Καταργείται η άκρως αναχρονιστική διάταξη του άρθρου 339 παρ. 3 Π.Κ. ( μη άσκηση ποινικής δίωξης εάν μεταξύ του υπαιτίου αποπλάνησης  ανηλίκου και του θύματος τελέστηκε γάμος). Η συγκεκριμένη διάταξη έχει κατακριθεί έντονα  διότι δεν συνάδει με το βέλτιστο συμφέρον και την προστασία του ανηλίκου και συνεπώς προτείνεται η κατάργηση της.

 ΙΙΙ) Τροποποιείται ο Ν. 3500/2006 για την Ενδοοικογενειακή Βία με στόχο την αποτελεσματικότερη εφαρμογή του. Ενδεικτικά προβλέπεται πλέον η αναστολή παραγραφής των εγκλημάτων όταν αυτά στρέφονται κατά ανηλίκων αλλά και η δυνατότητα του αρμοδίου Εισαγγελέα να επιβάλλει περιοριστικούς όρους στον θύτη για τη προστασία του θύματος. (απαγόρευση προσέγγισης, μετοίκηση κ.τ.λ.)

ΙV) Τροποποιείται ο Ν. 3811/2009 για την Ελληνική Αρχή Αποζημίωσης, με στόχο την ευχερέστερη πρόσβαση των θυμάτων στην αποζημίωση που προβλέπεται από το Νόμο.

 V)Τροποποιείται ο Ν. 2168/1993 περί όπλων ώστε να μην χορηγούνται άδειες σε όσους διώκονται ποινικά ή έχουν καταδικαστεί για αδικήματα ενδοοικογενειακής βίας.

 VI)Προστατεύονται, υπό προϋποθέσεις από την απέλαση, οι αλλοδαποί που είναι θύματα ενδοοικογενειακής βίας.

 VII) Η Γενική Γραμματεία Ισότητας Φύλων ορίζεται αρχή παρακολούθησης της σύμβασης.

 Παρότι είναι νωρίς, φαίνεται ότι η κύρωση της Σύμβασης της Κωνσταντινούπολης θα ενισχύσει αρκετά το νομοθετικό και θεσμικό πλέγμα της καταπολέμησης της βίας κατά των γυναικών και της αντιμετώπισης της ενδοοικογενειακής βίας στη χώρα μας.

III) Η ΝΕΑ ΔΙΑΤΑΞΗ ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ 333 ΤΟΥ ΠΟΙΝΙΚΟΥ ΚΩΔΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΕΙΛΗ

 Στη δεύτερη παράγραφο του άρθρου 333 ΠΚ, με το Ν. 4619/2019, προστίθεται διακεκριμένη μορφή του εγκλήματος της απειλής, με την οποία καλύπτονται πράξεις σε βάρος ανηλίκων και αδύναμων ατόμων. Ενσωματώνονται, ως σημειώνεται στην Αιτιολογική Έκθεση του ΠΚ, στον Ποινικό Κώδικα οι πράξεις προσβολής της ελευθερίας που τελούνται στο πλαίσιο της ενδοοικογενειακής βίας, στο μέτρο βέβαια που τα θύματα έχουν πράγματι ανάγκη αυξημένης προστασίας, στο μέτρο, δηλαδή, που αυτά βρίσκονται σε αδύναμη θέση.

• Το άρθρο 333 του νέου ΠΚ (ΝΠΚ) εφαρμόζεται σε πράξη απειλής που έχει τελεστεί σε βάρος του:
• Συζύγου ή του Συντρόφου κατά τη διάρκεια της συμβίωσης
• Ανηλικου ή ανυπεράσπιστου προσώπου, εφόσον τα πρόσωπα αυτά βρίσκονται υπό την:
• Επιμέλεια ή
• Προστασία του δράστη βάσει νόμου, Δικαστικής απόφασης, ή πραγματικής κατάστασης, συνοικούν με αυτόν ή έχουν σχέση εργασίας ή υπηρεσίας.

Η διαφορά μεταξύ του άρθρου 7 του Ν. 3500/2006 και του άρθρου 333 παρ.2 Π.Κ. συνίσταται στο ότι η πρώτη διάταξη εφαρμόζεται σε ένα μεγάλο κύκλο προσώπων που έχουν την ιδιότητα του μέλους της οικογένειας όπως αυτό καθορίζεται στο Ν. 3500/2006 ενώ η δεύτερη εφαρμόζεται μόνο μεταξύ συζύγων και συντρόφων κατά τη διάρκεια του γάμου ή της συμβίωσης.

Σημαντικό επίσης να τονιστεί ότι και στις δύο διατάξεις η ποινική δίωξη ασκείται αυτεπαγγέλτως.

Σύμφωνα με το Νόμο, δεν επιτρέπεται διάθεση της τραπεζικής κατάθεσης με πράξη, είτε εν ζωή είτε αιτία θανάτου. Σε περίπτωση θανάτου δε ενός εκ των δικαιούχων, οι κληρονόμοι του αποβιώσαντος καταθέτη κοινού τραπεζικού λογαριασμού, δεν αποκτούν δικαίωμα στην κατάθεση.

Μόνο ο επιζών καταθέτης μπορεί να εισπράξει ολόκληρο το ποσό της κατάθεσης, οπότε οι κληρονόμοι του αποθανόντος, μπορούν να αξιώσουν απ’ αυτόν (και όχι από την τράπεζα) το τμήμα εκείνο της κατάθεσης που αναλογεί στον θανόντα με βάση τις εσωτερικές σχέσεις των καταθετών.

Σε περίπτωση όμως που έχει τεθεί ο όρος του άρθρου 2 Ν. 5638/1932, τότε σε περίπτωση θανάτου ενός από τους καταθέτες, περιέρχεται αυτοδικαίως η κατάθεση και ο απ’ αυτή λογαριασμός στους επιζώντες, τότε οι κληρονόμοι του αποθανόντος καταθέτη δεν μπορούν ούτε να αξιώσουν το κατά τις εσωτερικές σχέσεις τμήμα της κατάθεσης, που αναλογούσε στον θανόντα καταθέτη.

            Τα ανωτέρω προκύπτουν από την απόφαση 381/2018 του Αρείου Πάγου (Τμήμα Α2), σύμφωνα με το σκεπτικό της οποίας, κατά το άρθρο 1 παρ.1 και 2 του ν. 5368/1932, όπως αντικαταστάθηκε με το άρθρο 1 του ν.δ. 951/1971 και διατηρήθηκε σε ισχύ με το άρθρο 124 περ. Δ στοιχ.α’ του ν.δ. 118/1973 ισχύουν τα ακόλουθα «χρηματική κατάθεσις παρά τραπέζη εις ανοικτόν λογαριασμόν επ’ ονόματι δύο ή πλειοτέρων από κοινού (compte joint account) είναι εν τη εννοία του παρόντος νόμου η περιέχουσα τον όρον ότι του εκ ταύτης λογαριασμού δύναται να κάμνη χρήσιν, εν όλω ή εν μέρει, άνευ συμπράξεως των λοιπών, είτε εις είτε τινές, και πάντες κατ’ ιδίαν οι δικαιούχοι (παρ.1). Η χρηματική κατάθεσις, περί ης η προηγουμένη παράγραφος, επιτρέπεται να ενεργήται και εις κοινόν λογαριασμόν επί προθεσμία ή ταμιευτηρίου υπό προειδοποίησιν (παρ. 2)».

 Από τις διατάξεις αυτές, σε συνδυασμό με εκείνες των άρθρων 2 παρ.1 του ν.δ. 17-7/13-8-1923 “περί ειδικών διατάξεων επί ανωνύμων εταιριών”, 411, 489, 490, 491, και 493 του Α.Κ. προκύπτει ότι, σε περίπτωση χρηματικής καταθέσεως επ’ ονόματι του ιδίου του καταθέτου και τρίτου ή τρίτων προσώπων σε κοινό λογαριασμό και ανεξαρτήτως του αν τα κατατεθέντα χρήματα ανήκαν σε όλους υπέρ των οποίων έγινε η κατάθεση ή σε μερικούς από αυτούς, παράγεται μεταξύ του καταθέτου και του τρίτου αφ’ ενός και του δέκτου της καταθέσεως νομικού προσώπου αφ’ ετέρου ενεργητική εις ολφόκληρον ενοχή, με αποτέλεσμα η ανάληψη των χρημάτων της καταθέσεως (είτε όλων είτε μέρους αυτών) από ένα εκ των δικαιούχων να γίνεται εξ ιδίου δικαίου και όχι ως αντιπροσώπου των λοιπών, εάν δε αναληφθεί ολόκληρο το ποσό της χρηματικής καταθέσεως από ένα μόνο δικαιούχο επέρχεται απόσβεση της απαιτήσεως εις ολόκληρον έναντι του δέκτου της καταθέσεως και ως προς τον μη αναλαβόντα δικαιούχο, ο οποίος αποκτά πλέον εκ του νόμου απαίτηση έναντι του αναλαβόντος ολόκληρο την κατάθεση, για την καταβολή ποσού αναλόγου προς τον αριθμό των συνδικαιούχων του κοινού λογαριασμού, εκτός εάν από την μεταξύ των εσωτερική σχέση προκύπτει άλλη αναλογία ή δικαίωμα σε ολόκληρο το ποσό της καταθέσεως ή έλλειψη δικαιώματος αναγωγής από τον μη αναλαβόντα.

Περαιτέρω, με τις διατάξεις των άρθρων 2 και 3 του ν. 5638/1932, που διατηρήθηκαν σε ισχύ με το άρθρο 124 περ. Δ εδ. α’ του ν.δ. 118/1973, ορίζεται αντιστοίχως ότι “επί των καταθέσεων τούτων δύναται να τεθεί προσθέτως ο όρος ότι άμα τω θανάτω οιουδήποτε των δικαιούχων, η κατάθεσις και ο εκ ταύτης λογαριασμός περιέρχεται αυτοδικαίως εις τους λοιπούς επιζώντας μέχρι του τελευταίου τούτων. Εν τη περιπτώσει ταύτη η κατάθεσις περιέρχεται εις αυτούς ελευθέρα παντός φόρου κληρονομιάς ή άλλου τέλους. Αντιθέτως, η απαλλαγή αυτή δεν επεκτείνεται επί των κληρονόμων του τελευταίου απομείναντος δικαιούχου.” και ότι “Διάθεσις της καταθέσεως διά πράξεως εν ζωή είτε αιτία θανάτου δεν επιτρέπεται, οι δε κληρονόμοι του τελευτήσαντος είτε εξ αδιαθέτου είτε εκ διαθήκης, συμπεριλαμβανομένων και των αναγκαίων τοιούτων…ουδέν δικαίωμα κέκτηνται επί της καταθέσεως”.

Από τα ανωτέρα αναφερόμενα προκύπτει ότι, σε περίπτωση θανάτου ενός των καταθετών, δεν χωρεί υποκατάσταση αυτού από τους τυχόν κληρονόμους του έναντι της τραπέζης, κατά της οποίας και δεν μπορούν να στραφούν επικαλούμενοι το κληρονομικό τους δικαίωμα, διότι διαφορετικά θα μεταβαλλόταν το πρόσωπο του καταθέτη χωρίς τη συγκατάθεση της τραπέζης.

Ο επιζών καταθέτης, ως εις ολόκληρον δανειστής έναντι της τραπέζης, μπορεί να εισπράξει και ολόκληρο το ποσόν της καταθέσεως οπότε οι κληρονόμοι του αποθανόντος θα μπορούν να αξιώσουν από αυτόν το τμήμα εκείνο της καταθέσεως που αναλογεί στο δικαιοπάροχό τους με βάση τις εσωτερικές σχέσεις των καταθετών.

Εάν όμως έχει τεθεί ο όρος του άρθρου 2 του ν. 5638/1932, τότε σε περίπτωση θανάτου ενός από τους καταθέτες, περιέρχεται αυτοδικαίως, εξ ιδίου δικαίου, η κατάθεση και ο λογαριασμός εξ αυτής στους επιζώντες, έναντι των οποίων οι κληρονόμοι του αποθανόντος καταθέτη δεν μπορούν να στραφούν και να αξιώσουν το κατά τις εσωτερικές σχέσεις τμήμα της καταθέσεως που αναλογούσε σ’ εκείνον, όπως θα μπορούσαν να πράξουν, αν δεν είχε τεθεί ο ως άνω όρος, του οποίου σε αυτό και μόνο εξαντλείται η νομική ενέργεια. Και αν όμως δεν έχει τεθεί ο άνω όρος, οι κληρονόμοι του αποθανόντος καταθέτη δεν υπεισέρχονται ως προς την κατάθεση στην έναντι της Τραπέζης θέση του κληρονομηθέντος, και επομένως η ανάληψη του ποσού αυτού από τον επιζώντα καταθέτη, και στην περίπτωση που αυτός είναι συγχρόνως και κληρονόμος του αποθανόντος γίνεται έναντι της Τραπέζης ιδίω ονόματι και όχι με την ιδιότητα του κληρονόμου (Α.Π. 1691/2014, 405/2007, 380/2006).

Σύμφωνα με την υπ’ αριθ. 7091/2020 απόφαση του Διοικητικού Πρωτοδικείου Αθηνών (τμήμα 18ο Τριμελές), οι εκπαιδευτικοί έχουν την ευθύνη για την προστασία της υγείας και της ασφάλειας των μαθητών. Η ως άνω απόφαση έκρινε ότι, ο Διευθυντής του σχολείου είναι υπεύθυνος, μαζί με τους εκπαιδευτικούς, για την προστασία της υγείας και της ασφάλειας των μαθητών, με αποτέλεσμα να υπάρχει αστική ευθύνη του Δημοσίου για αποζημίωση, εφόσον υπάρξει ατύχημα, εξαιτίας της ανεπαρκούς και αναποτελεσματικής επιτήρησης των μαθητών από τους εκπαιδευτικούς.

Με αυτό το σκεπτικό, το δικαστήριο επιδίκασε αποζημίωση ποσού 5.000 ευρώ, στους γονείς 7χρονου μαθητή, ο οποίος τραυματίστηκε στο πρόσωπο στη διάρκεια του σχολικού διαλείμματος στο προαύλιο του σχολείου.

Ειδικότερα, οι δικαστές στην απόφαση τους επικαλούνται τις διατάξεις της "οργάνωσης και λειτουργίας Δημοτικών σχολείων", που ορίζουν ότι οι εκπαιδευτικοί αναλαμβάνουν καθήκοντα εφημερευόντων, έχουν την ευθύνη της επιτήρησης "για την προστασία και τη σωματική ακεραιότητα των μαθητών, τον έλεγχο καθαριότητας των σχολικών χώρων και σε ό,τι έχει σχέση με την υγιεινή και την ασφάλειά τους".

Σύμφωνα με τους ενάγοντες γονείς, ο επίδικος τραυματισμός συνέβη εν ώρα διαλείμματος, όταν το αγοράκι, μαθητής της Α' Δημοτικού, καθώς έπαιζε στο προαύλιο χώρο του σχολείου, τραυματίστηκε από κομμάτι λεπτής σιδερόβεργας στο πρόσωπο, (βαθύ θλαστικό τραύμα αριστεράς παρείας) η οποία εξείχε στο διαχωριστικό συρματόπλεγμα που χώριζε το Δημοτικό από το Νηπιαγωγείο.

Οι γονείς ισχυρίζονταν ότι ήταν ανεπαρκής και αναποτελεσματική η επιτήρηση, καθώς, πέραν του μικρού αριθμού των εφημερευόντων δασκάλων δεν ελήφθη κάθε προσήκον μέτρο, παρ' όλο που ήταν γνωστό το πρόβλημα.

Η απόφαση έκρινε ότι, για τον τραυματισμό του "υιού των εναγόντων ευθύνονται τα όργανα του Δημοσίου, τα οποία άσκησαν πλημμελώς τα καθήκοντα τους κατά παράβαση των νομίμων υποχρεώσεών τους. Επομένως, στοιχειοθετείται εν προκειμένω ευθύνη προς αποζημίωση του Ελληνικού Δημοσίου, σύμφωνα με τις κείμενες διατάξεις".

Οι δικαστές αποφάνθηκαν ότι η ευθύνη λόγω παράλειψης να ληφθεί εγκαίρως κάθε προσήκον μέτρο προκειμένου να αποφευχθεί ο επίδικος τραυματισμός, δεν αναιρείται από το γεγονός ότι η αναγκαιότητα αλλαγής του πλέγματος είχε ήδη επισημανθεί πριν από το επίδικο συμβάν.

Δεκτή έκανε το Ανώτατο Συμβούλιο Επιλογής Προσωπικού (ΑΣΕΠ), ένσταση του γραφείου μας  υποψηφίου προς κατάταξη στους οικείους ηλεκτρονικούς καταλόγους επικουρικού προσωπικού πλην ιατρών της 6^ης ΥΠΕ ο οποίος αρχικά τοποθετήθηκε εκτός του πίνακα κατάταξης.

Ο υποψήφιος, κατετάγη στον οικείο πίνακα κατάταξης της κατηγορίας/κλάδου ΠΕ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ και μετά τον έλεγχο της αίτησης και των υποβληθέντων δικαιολογητικών δεν  εκρίθη σε θέση πρόσληψης, με την αιτιολογία «ΕΛΛΕΙΨΗ ΒΕΒΑΙΩΣΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΟΥ ΦΟΡΕΑ».

 Πλην όμως κατόπιν σχετικής ένστασης που συνέταξε και υπέβαλε το γραφείο μας, η επιτροπή ενστάσεων του ΑΣΕΠ, απεφάνθη ότι ο υποψήφιος πληρούσε όλα τα κριτήρια πρόσληψης, παραγγέλλοντας ως εκ τούτου την επανεγγραφή του στον ηλεκτρονικό κατάλογο επικουρικού προσωπικού και στην προσήκουσα σειρά του οικείου πίνακα κατάταξης.

Νέες αλλαγές στον Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας εισάγουν για πρώτη φορά διαδικασίες πιλοτικής δίκης στον Άρειο Πάγο, για σημαντικά νομικά ζητήματα που απασχολούν μεγάλο μέρος πολιτών. Με την πιλοτική δίκη, τα ζητήματα μπορεί να κρίνονται μία φορά, χωρίς να χρειάζεται το σύνολο των πολιτών που έχουν ασκήσει παρόμοιες αγωγές να αναλώσουν όλο το χρόνο που απαιτείται για την εκδίκαση των δικών τους αγωγών, σε όλους τους βαθμούς δικαιοδοσίας. 

Πρότυπη  ή πιλοτική δίκη και στον Άρειο Πάγο θεσπίζεται με νομοσχέδιο του Υπουργείου Δικαιοσύνης που ενσωματώνει αλλαγές στον Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας, με βάση την πρόταση της νομοπαρασκευαστικής επιτροπής που είχε συγκροτηθεί προ πολλών ετών. Οι αλλαγές που εισηγήθηκε η επιτροπή ψηφίστηκαν αρχικά το 2015 , υπήρξε όμως συνεννόηση με τους θεσμούς να γίνει περαιτέρω αλλαγή μετά από παρακολούθηση της εφαρμογής του. Οι αλλαγές πάντως θα τεθούν επί τάπητος στην συνεδρίαση της Ολομέλειας των Δικηγορικών Συλλόγων της χώρας το ερχόμενο Σάββατο. Ο θεσμός της πρότυπης δίκης είναι εξαιρετικά επιτυχημένος στο Συμβούλιο επικρατείας. Με την εισαγωγή της πιλοτικής δίκης και στον Άρειο Πάγο, επιλύονται ζητήματα, που εξαιτίας της φύσης τους προκαλούν σημαντικό αριθμό εκκρεμών δικών, αποφεύγεται ο κίνδυνος έκδοσης αντιφατικών αποφάσεων και η διαιώνιση των δικών ενώπιον των δικαστηρίων της ουσίας, με δυσμενείς συνέπειες για τους πολίτες. Όπως αναφέρουν κυβερνητικές πηγές οι αλλαγές στοχεύουν «στην διόρθωση στρεβλώσεων που παρατηρήθηκαν στην καθημερινή δικαστηριακή πρακτική από την εφαρμογή του ν.4335/2015, χωρίς να αλλοιώνεται ο πυρήνας του ανωτέρου νόμου, ώστε να επιτυγχάνεται η ταχύτερη και αποτελεσματικότερη  απονομή της δικαιοσύνης». Το νομοσχέδιο προωθεί την εφαρμογή και σύγχρονων τεχνολογιών (π.χ χορήγηση ηλεκτρονικής υπογραφής) ενώ θεσπίζονται σε μόνιμη βάση ρυθμίσεις που εφαρμόστηκαν για πρώτη φορά κατά τη διάρκεια της αναστολής λειτουργίας των δικαστηρίων, λόγω της πανδημίας, όπως η δυνατότητα κοινής δήλωσης παράστασης, η δυνατότητα λήψης ένορκης βεβαίωσης από δικηγόρο και ο οίκοθεν επαναπροσδιορισμός εκκρεμών υποθέσεων.

Οι προϋποθέσεις για τη λειτουργία υποκαταστήματος αλλοδαπής εταιρείας στην Ελλάδα ρυθμίζεται στο άρθρο 50 του ν. 2190/20 και στα άρ. 57-58 του Ν. 3190/55, σύμφωνα με τα οποία, προκειμένου για την ίδρυση υποκαταστήματος ξένης εταιρίας στην Ελλάδα, πρέπει να ληφθεί ένας ελληνικός αριθμός φορολογικού μητρώου από την Δ.Ο.Υ. στην οποία υπάγεται το υποκατάστημα, καθώς και να υποβληθεί αίτηση για την ίδρυση υποκαταστήματος. Τα έγγραφα που απαιτούνται για αυτό είναι οι εξής:

• Το καταστατικό της αλλοδαπής επιχείρησης με Apostille. 
• Απόσπασμα από το εμπορικό μητρώο της αλλοδαπής εταιρείας, από την οποία προκύπτει, μεταξύ άλλων, το ελάχιστο κεφάλαιο εταιρείας περιορισμένης ευθύνης των € 4.500 ή € 60.000 για ανώνυμη εταιρία (με Apostille).