Σε πολλές περιπτώσεις, ο κληρονόμος καλείται να αποδείξει το κληρονομικό του δικαίωμα, ώστε να επωφεληθεί της κληρονομίας (λ.χ. σε τράπεζες). Για τον σκοπό αυτό, εκδίδεται το κληρονομητήριο, το οποίο αποτελεί το πιστοποιητικό που αποδεικνύει το κληρονομικό δικαίωμα του κληρονόμου, καταπιστευματοδόχου, κληροδόχου.
Το Κληρονομητήριο είναι πιστοποιητικό που παρέχεται με απόφαση του δικαστηρίου της κληρονομίας, στον κληρονόμο, καταπιστευματοδόχο, κληροδόχο κα εκτελεστή της διαθήκης και αναφέρει τα σχετικά με την κληρονομία δικαιώματά τους.
Ο κληρονόμος τεκμαίρεται μαχητά ότι έχει εκείνος το δικαίωμα που αναγράφεται στο κληρονομητήριο.
Σύμφωνα με τον ν. 4055/2012, για την έκδοση κληρονομητηρίου απαιτούνται τα εξής :
- Κατάθεση της αίτησης στο Ειρηνοδικείο υπογεγραμμένη από πληρεξούσιο δικηγόρο. Για την αίτηση δεν προσδιορίζεται δικάσιμος αλλά εκδίδεται διάταξη του Ειρηνοδίκη. Τα παρακάτω πιστοποιητικά μαζί με (τυχόν) προτάσεις και διπλότυπο είσπραξης κατατίθενται στη Γραμματεία του Δικαστηρίου, συσχετίζονται στο φάκελο της αίτησης και χρεώνονται στον Ειρηνοδίκη για την έκδοση της διάταξης.
- Ανάρτηση της αίτησης στο κατάστημα του Ειρηνοδικείου με ευθύνη της Γραμματείας για δέκα (10) ημέρες. Το δεκαήμερο υπολογίζεται από την επομένη μέρα της κατάθεσης.
- Μετά την καθαίρεση της αναρτημένης αιτήσεως, με την παρέλευση του δεκαημέρου, εκδίδονται τα παρακάτω πιστοποιητικά, τα οποία πρέπει να καλύπτουν και την τελευταία ημέρα του δεκαημέρου:
- Πιστοποιητικό μη δημοσίευσης διαθήκης από Ειρηνοδικείο (Απαιτείται και από το Πρωτοδικείο αν ο θάνατος είναι πριν τη 01-03-2013)
- Πιστοποιητικό μη αποποίησης του επίδικου δικαιώματος από Ειρηνοδικείο (Απαιτείται και από το Πρωτοδικείο αν ο θάνατος είναι πριν τη 01-03-2013)
- Πιστοποιητικό μη δημοσίευσης διαθήκης από το Πρωτοδικείο Αθηνών
- Πιστοποιητικό περί μη προσβολής του κληρονομικού δικαιώματος από Πρωτοδικείο
- Ληξιαρχική πράξη θανάτου
- Πιστοποιητικό πλησιέστερων συγγενών
- Πιστοποιητικό οικογενειακής κατάστασης (όπου είναι απαραίτητο)
- Κατάθεση εγγράφων, με προείσπραξη δικηγορικής αμοιβής, με τα πιστοποιητικά, που καλύπτουν και την τελευταία ημέρα του δεκαημέρου.
- Κατόπιν ο αρμόδιος Ειρηνοδίκης ελέγχει τη νομιμότητα του συνόλου των εγγράφων και εν συνεχεία εκδίδει το κληρονομητήριο.
- Μετά την πάροδο είκοσι (20) ημερών από την έκδοση του κληρονομητήριου κατατίθεται αίτηση για έκδοση πιστοποιητικού τελεσιδικίας, με τη λήψη του οποίου ολοκληρώνεται η όλη διαδικασία.
