ΕΥΘΥΝΗ ΟΜΟΡΡΥΘΜΟΥ ΚΑΙ ΕΤΕΡΟΡΡΥΘΜΟΥ ΕΤΑΙΡΟΥ
Στις προσωπικές, ομόρρυθμες και ετερόρρυθμες εταιρείες, η ευθύνη για τις εταιρικές οφειλές εκτείνεται και στο πρόσωπο των εταίρων, σε αντιπαραβολή με τις κεφαλαιουχικές όπου η ευθύνη περιορίζεται στο κεφάλαιο της εταιρείας και κάθε εταίρος ευθύνεται μέχρι το ύψος του ποσού εισφοράς του. Ομόρρυθμη και ετερόρρυθμη εταιρεία εμφανίζουν μεταξύ τους ορισμένες διαφοροποιήσεις και, σε κάθε περίπτωση, η ευθύνη του ομόρρυθμου εταίρου έχει μεγαλύτερη έκταση.
- I. ΕΥΘΥΝΗ ΟΜΟΡΡΥΘΜΟΥ ΕΤΑΙΡΟΥ
Σε μία ομόρρυθμη εταιρεία, η ελευθερία των συναλλαγών, ή, καλύτερα, η αρχή της ιδιωτικής αυτονομίας περιορίζεται δραστικά μιας και απαγορεύεται να γίνει η οποιαδήποτε συμφωνία μεταξύ των εταίρων περί μείωσης ή αποκλεισμού της ευθύνης τους. Κάθε ομόρρυθμος εταίρος συνεπώς, ευθύνεται απεριόριστα για τις υποχρεώσεις της εταιρείας απέναντι σε τρίτα πρόσωπα και με την ατομική του περιουσία. Ευθύνεται μάλιστα ακόμα και για χρέη που υφίσταντο προτού αποκτήσει ο ίδιος την ιδιότητα του εταίρου, διαθέτει βέβαια, όταν ευθύνεται για πράξη που τέλεσε στο πλαίσιο του εταιρικού σκοπού, την δυνατότητα να προτείνει ενστάσεις που θα μπορούσε να προβάλλει και η ίδια η εταιρεία.
Οι δύο τουλάχιστον ομόρρυθμοι εταίροι που απαρτίζουν την εταιρεία, ευθύνονται εις ολόκληρον τόσο σε επίπεδο αστικού (ευθύνη από σύμβαση) όσο και σε επίπεδο ποινικού δικαίου (ευθύνη για αδίκημα). Ευθύνη εις ολόκληρον σημαίνει ότι κάθε εταίρος οφείλει να πληρώσει στον τρίτο-δανειστή ολόκληρο το ποσό του χρέους, ευθύνεται δηλαδή για το σύνολο της υποχρέωσης, γι’ αυτό τον λόγο ο δανειστής δεν δεσμεύεται να ζητήσει εξόφληση από συγκεκριμένο εταίρο. Από την άλλη, απεριόριστη ευθύνη σημαίνει ότι αν δεν επαρκεί η εισφορά του εταίρου για την κάλυψη του χρέους, οφείλει να εξοφλήσει καταβάλλοντας το υπόλοιπο από την προσωπική του περιουσία, είναι κατ’επέκταση δυνατό να δεσμευτούν και τα ατομικά περιουσιακά του στοιχεία από τον δανειστή, λ.χ. με την σύσταση υποθήκης σε ένα ακίνητο κυριότητας του εταίρου.
Έγκειται τελικά στον δανειστή να επιλέξει εάν θα αξιώσει αποζημίωση στρεφόμενος μόνο κατά της εταιρείας, μόνο κατά συγκεκριμένου ή συγκεκριμένων εταίρων, ή, κατά όλων των εταίρων και της εταιρείας συλλογικά.
- II. ΕΥΘΥΝΗ ΕΤΕΡΟΡΡΥΘΜΟΥ ΕΤΑΙΡΟΥ
Ο ετερόρρυθμος εταίρος, με τη σειρά του, εάν έχει καταβάλει την εισφορά του στην εταιρεία, δεν ευθύνεται για τα χρέη της. Σε αντίθετη περίπτωση, ευθύνεται με την ατομική του περιουσία μέχρι του ύψους του ποσού της εισφοράς του. Η ευθύνη του πάντως, όπως και του ομόρρυθμου εταίρου εκτείνεται και στα προ της εισόδου του στην εταιρεία χρέη, δεν είναι όμως απεριόριστη καθώς εκτείνεται ως το ποσό εισφοράς του.
Εάν, επιπλέον, δεν ανταποκρίνεται στην βασικότερη υποχρέωσή του να καταβάλει την εταιρική εισφορά, η προσωπική του περιουσία καθίσταται υπέγγυα, μπορεί δηλαδή και αυτή να δεσμευτεί μέχρι το ποσό εισφοράς.
ΙΙΙ. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ
Κοινό σημείο, εν κατακλείδι, για τους ομόρρυθμους και ετερόρρυθμους εταίρους είναι ότι όταν τίθενται ζητήματα ευθύνης η εταιρική και η ατομική τους προσωπική περιουσία γίνονται ένα ενιαίο σύνολο, και ο δανειστής μπορεί στραφεί πρώτα κατά οποιασδήποτε από τις δύο για να ικανοποιηθεί. Η ευθύνη ομόρρυθμου και ετερορρύθμου εταίρου παραγράφεται μετά από 5 έτη.
