Ζήτημα έχει ανακύψει σε σχέση με την δυνατότητα των ιδιωτικών κεφαλαιουχικών εταιρειών να προβαίνουν σε έκδοση εταιρικών μεριδίων υπέρ το άρτιο, με μεγαλύτερη δηλαδή αξία από την ονομαστική τους, δεδομένου ότι η συγκεκριμένη δυνατότητα δεν προβλέπεται ρητά στην νομοθεσία.
Για τις μεν ανώνυμες εταιρείες, η δυνατότητα έκδοσης εταιρικών μεριδίων υπέρ το άρτιο δίνεται από την κείμενη νομοθεσία, για τις δε εταιρείες περιορισμένης ευθύνης το ΝΣΚ έχει προβεί σε γνωμοδότηση (υπ’ αρ. 113/2009), με την οποία αναγνωρίζει αναλογική εφαρμογή και δυνατότητα αύξησης του εταιρικού κεφαλαίου με έκδοση εταιρικών μεριδίων υπέρ το άρτιο. Η δομή, ωστόσο, των ΙΚΕ διαφέρει από αυτή των ΑΕ και των ΕΠΕ, συνεπώς δεν είναι αυτονόητο ότι η περίπτωσή τους θα αντιμετωπιστεί με όμοιο τρόπο.
Σε αντίθεση με τα όσα ισχύουν για τις ανώνυμες εταιρείες και για τις εταιρείες περιορισμένης ευθύνης, όπου οι μετοχές και τα εταιρικά μερίδια αποτελούν μέρος του κεφαλαίου και προσδιορίζουν το ποσοστό συμμετοχής κάθε εταίρου στην εταιρεία, στις ιδιωτικές κεφαλαιουχικές εταιρείες (ΙΚΕ) τα εταιρικά μερίδια δεν ανάγονται αποκλειστικά στις κεφαλαιουχικές; εισφορές, αλλά προσδιορίζονται από ένα σύνολο εισφορών. Ειδικότερα, οι εισφορές του κάθε εταίρου, οι οποίες και αποτυπώνονται στα εταιρικά μερίδια, διακρίνονται σε τρία είδη: α) στις κεφαλαιουχικές, τις αποτιμητές δηλαδή σε χρήμα εισφορές, β) τις εξωκεφαλαιακές, όπως για παράδειγμα η προσφορά εργασίας και γ) οι εγγυητικές, μέσω των οποίων ο εταίρος αναλαμβάνει προσωπική εγγυητική ευθύνη για τις οφειλές της εταιρείας. Συνεπώς, τα εταιρικά μερίδια συνιστούν υποδιαιρέσεις ενός ευρύτερου του κεφαλαίου οικονομικού μεγέθους, με αποτέλεσμα να ανακύπτει το ζήτημα του αν η έκδοση εταιρικών μεριδίων υπέρ το άρτιο είναι συμβατή με την ιδιαίτερη αυτή φύση των εξωκεφαλαιακών και εγγυητικών εταιρικών εισφορών.
Επί του θέματος αυτού έχει τοποθετηθεί το ΝΣΚ με γνωμοδότησή του (υπ’ αριθ. 63/2017), με την οποία έκρινε ότι η έκδοση εταιρικών μεριδίων υπέρ το άρτιο δεν απαγορεύεται μεν, και μπορεί να γίνει κατ’ αναλογία των όσων ισχύουν για τις ΑΕ και τις ΕΠΕ, μόνο όμως αναφορικά με τα μερίδια που αφορούν κεφαλαιακές εισφορές. Κι αυτό καθώς η έκδοση μεριδίων αντιστοιχούντων σε εξωκεφαλαιακές ή εγγυητικές εισφορές υπέρ το άρτιο θα οδηγούσε αναπόφευκτα στην ύπαρξη διφυών εταιρικών μεριδίων (εν μέρει κεφαλαιακών και εν μέρει εξωκεφαλαιακών), αφού ο εταίρος θα υποχρεούτο να καταβάλει και χρηματική εισφορά πέραν των υπολοίπων αναληφθέντων υποχρεώσεων, κάτι που το άρθρο 76§2 ν. 4072/2012 ρητά απαγορεύει.
Συνεπώς, η αύξηση του κεφαλαίου σε ΙΚΕ μέσω της έκδοσης εταιρικών μεριδίων υπέρ το άρτιο είναι καθ’ όλα νόμιμη και επιτρεπτή, πάντοτε φυσικά υπό την προϋπόθεση ότι τα μερίδια αφορούν αποκλειστικά κεφαλαιακές εισφορές. Άλλωστε, το άρθρο 116§1 ν. 4072/2012 προβλέπει την δυνατότητα αναλογικής εφαρμογής των διατάξεων που αφορούν τις κεφαλαιουχικές εταιρείες, προκειμένου να συμπληρωθούν κενά του συγκεκριμένου νομοθετήματος. Σύμφωνα με την ανωτέρω γνωμοδότηση του ΝΣΚ, η σχετική απόφαση θα πρέπει να ληφθεί από την συνέλευση των εταίρων με την αυξημένη πλειοψηφία που ορίζεται για την αύξηση του εταιρικού κεφαλαίου., των 2/3 δηλαδή του συνολικού αριθμού των εταιρικών μεριδίων.
