ΕΤΑΙΡΕΙΕΣ – ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΑΔΟΧΗ ΕΠΙ ΜΕΡΙΔΙΩΝ ΕΠΕ
Το εταιρικό μερίδιο και η μερίδα συμμετοχής σε εταιρεία περιορισμένης ευθύνης (Ε.Π.Ε), είναι κληρονομητά. Το κληρονομητό της εταιρικής συμμετοχής στην Ε.Π.Ε. προκύπτει αφενός από το άρθρο 44§2 του ν. 3190/1955, το οποίο προβλέπει ρητά ότι ο θάνατος ενός εκ των εταίρων δεν συνεπάγεται τη λύση της εταιρείας, εκτός αν…….
Περισσότερα…
…υπάρχει αντίθετη καταστατική πρόβλεψη και αφετέρου από το άρθρο 29§1 του νόμου αυτού, σύμφωνα με το οποίο είναι ανίσχυρη η καταστατική απαγόρευση μεταβίβασης εταιρικών μεριδίων αιτία θανάτου.
Ως εκ τούτου, ακόμη και στην περίπτωση που το καταστατικό περιέχει ρήτρα που απαγορεύει μια τέτοια μεταβίβαση, γίνεται δεκτό ότι χωρεί κληρονομική διαδοχή στα εταιρικά μερίδια και ότι μια καταστατική ρήτρα με αυτό το περιεχόμενο είναι άκυρη και δεν επιφέρει έννομα αποτελέσματα.
Από τη διάταξη αυτή, καθίσταται αντιληπτό ότι ο νομοθέτης έκρινε το συμφέρον των κληρονόμων να εισέλθουν στην εταιρεία ως άξιο μεγαλύτερης προστασίας από τη βούληση και τα συμφέροντα των εταίρων να αποφασίζουν για την είσοδο νέων προσώπων στην εταιρεία.
Η εν λόγω ρύθμιση φαίνεται πιο προσανατολισμένη προς τον κεφαλαιουχικό χαρακτήρα της Ε.Π.Ε., όπως άλλωστε ισχύει και με το ελεύθερα μεταβιβαστό των εταιρικών μεριδίων εν ζωή (άρθρο 28 ν. 3190/1955). Εντούτοις, λαμβανομένων υπόψη και των ποικίλων και σημαντικών προσωπικών στοιχείων της εταιρικής αυτής μορφής, υποστηρίζεται ορθώς στη θεωρία ότι θα ήταν de lege ferenda σκοπιμότερο να επιτρέπεται η συνέχιση της εταιρείας μόνο μεταξύ των επιζώντων εταίρων και οι κληρονόμοι του αποθανόντος εταίρου να είχαν απλώς και μόνον αξίωση για καταβολή της αξίας της εταιρικής μερίδας του κληρονομουμένου.
Σημειώνεται επίσης, ότι οι περισσότεροι τυχόν κληρονόμοι, αποκτούν τα εταιρικά μερίδια κατ’ ιδανικά μέρη -το ίδιο δε ισχύει και για τη μερίδα συμμετοχής του αποθανόντος εταίρου- με αποτέλεσμα να ασκείται πάντοτε μία ψήφος κατά την αριθμητική πλειοψηφία, ακόμη και στην περίπτωση που οι κληρονόμοι είναι περισσότεροι.
Ωστόσο, παρέχεται η δυνατότητα διατήρησης του προσωποπαγούς χαρακτήρα της εταιρείας, αφού δεν μπορεί βέβαια να αποκλεισθεί η καταστατική πρόβλεψη περί υποχρεωτικής εξαγοράς των μεταβιβαζόμενων αιτία θανάτου εταιρικών μεριδίων (μερίδα συμμετοχής) του αποθανόντος εταίρου από πρόσωπο το οποίο θα υποδείξει η εταιρεία και μάλιστα στην πραγματική τους αξία, η οποία προσδιορίζεται από το Μονομελές Πρωτοδικείο κατά την διαδικασία των ασφαλιστικών μέτρων (άρθρα 686 επ. ΚπολΔ).
Στην περίπτωση αυτή, οι επιζώντες εταίροι θα έχουν δικαίωμα προτίμησης για την εξαγορά του εταιρικού μεριδίου ή της μερίδας συμμετοχής του αποθανόντος, σύμφωνα με τους όρους του άρθρου 29§2 του ν. 3190/1955.
Αναφορικά με το χρόνο περιέλευσης των εταιρικών μεριδίων στον κληρονόμο του αποθανόντος εταίρου, σύμφωνα με τη θεμελιώδη αρχή του κληρονομικού δικαίου, αυτή λαμβάνει χώρα αυτοδικαίως με το θάνατο του κληρονομούμενου, χωρίς να απαιτείται καμία άλλη πράξη, όπως π.χ. η αποδοχή κληρονομίας, η οποία θα έχει αποδεικτικό χαρακτήρα και μόνο. Έχει όμως υποστηριχθεί και ότι ο κληρονόμος δεν αποκτά τα εταιρικά μερίδια ούτε καθίσταται εταίρος, μόνο με το θάνατο του εταίρου αλλά απαιτείται να επέλθουν και οι αναγκαίες από το νόμο διατυπώσεις δημοσιότητας, κατόπιν της πραγματοποίησης των οποίων αποκτά ο κληρονόμος αναδρομικά την ιδιότητα του εταίρου από το χρόνο της επαγωγής (βλ. άρθρο 31§2 και 8 ν. 3190/1955).
Σύμφωνα με την τρίτη παράγραφο του άρθρου 29 του ν. 3190/1955, ο κληρονόμος οφείλει να υποβάλει στην εταιρεία τα νομιμοποιητικά έγγραφα από τα οποία προκύπτει η ιδιότητά του ως κληρονόμου των εταιρικών μεριδίων, ήτοι κατ’ αρχήν το πιστοποιητικό κληρονομητηρίου.
Σε περίπτωση που οι κληρονόμοι είναι περισσότεροι, αυτοί αποκτούν τα εταιρικά μερίδια και τη μερίδα συμμετοχής του αποθανόντος κατ’ ιδανικά μέρη και δημιουργείται μεταξύ τους κοινωνία δικαιώματος, καθώς καθίστανται συνδικαιούχοι της εταιρικής μερίδας κατ’ ιδανικά μέρη.
Θα πρέπει στην περίπτωση αυτή, να υποδείξουν σύμφωνα με το άρθρο 27§3 εδ. α΄ εγγράφως (συστατικός τύπος) στην εταιρεία κοινό εκπρόσωπο, ο οποίος δεν είναι αναγκαίο να είναι ένας εξ αυτών ή εταίρος της εταιρείας. Οι περισσότεροι κληρονόμοι ευθύνονται για τις υποχρεώσεις έναντι της εταιρείας εις ολόκληρον, σύμφωνα με το άρθρο 27§4 του ν. 3190/1955259. Κατόπιν της προσκόμισης των νομιμοποιητικών εγγράφων, η εταιρεία εγγράφει τον εταίρο στο Βιβλίο Εταίρων του άρθρου 25§1 του ν. 3190/1955. Σε περίπτωση ύπαρξης περισσότερων κληρονόμων, αυτοί εγγράφονται εξ αδιαιρέτου για όλα τα εταιρικά μερίδια και για την μία μερίδα συμμετοχής του κληρονομουμένου, αφού, όπως προελέχθη, υπάρχει μεταξύ αυτών κοινωνία δικαιώματος, κατ’ άρθρο ΑΚ 785.
