Με βάση πρόσφατη απόφαση του 2026 Περιφερειακού Μονομελούς Πρωτοδικείου, το Δικαστήριο ασχολήθηκε με το ζήτημα των προϋποθέσεων υπό τις οποίες μπορεί να επιτραπεί η εκποίηση ακινήτου που ανήκει σε πρόσωπο το οποίο βρίσκεται υπό δικαστική συμπαράσταση, με έμφαση στο κριτήριο της εξυπηρέτησης των συμφερόντων του προσώπου αυτού.
Το ιστορικό της υπόθεσης
Ο αιτών, υπό την ιδιότητά του ως οριστικός δικαστικός συμπαραστάτης της συζύγου του, ζήτησε από το Δικαστήριο να του χορηγηθεί άδεια για την πώληση του ποσοστού 50% εξ αδιαιρέτου ενός οικοπέδου που ανήκε στη συμπαραστατούμενη. Η τελευταία έπασχε από βαριά ανοϊκή συνδρομή, δεν διέθετε ίδια εισοδήματα και είχε ανάγκη συνεχούς ιατρικής παρακολούθησης και καθημερινής φροντίδας, ενώ τα εισοδήματα του συζύγου της δεν επαρκούσαν για την κάλυψη των αυξημένων αναγκών της.
Σύμφωνα με το ιστορικό της υπόθεσης, το συγκεκριμένο ακίνητο δεν παρήγαγε κανένα εισόδημα, ενώ η εκποίησή του θα εξασφάλιζε τα αναγκαία κεφάλαια για τη διαβίωση, την περίθαλψη και τη γενικότερη φροντίδα της συμπαραστατούμενης. Για τον λόγο αυτό είχε προηγηθεί και θετική γνωμοδότηση του εποπτικού συμβουλίου.
Η νομική κρίση του Δικαστηρίου
Η απόφαση τονίζει ότι, σύμφωνα με το άρθρο 1682 ΑΚ, στις περιπτώσεις στερητικής δικαστικής συμπαράστασης εφαρμόζονται αναλογικά οι διατάξεις περί επιτροπείας ανηλίκων. Κατά συνέπεια, ο δικαστικός συμπαραστάτης μπορεί να προβαίνει μόνο σε πράξεις τακτικής διαχείρισης της περιουσίας του συμπαραστατουμένου, ενώ για σημαντικές πράξεις διάθεσης, όπως η εκποίηση ακινήτου, απαιτείται τόσο προηγούμενη γνωμοδότηση του εποπτικού συμβουλίου όσο και άδεια του αρμόδιου δικαστηρίου.
Ιδιαίτερη σημασία έχει η επισήμανση του Δικαστηρίου ότι η δικαστική άδεια δεν αποτελεί τυπική διαδικασία. Αντιθέτως, χορηγείται μόνο όταν αποδεικνύεται ότι η συγκεκριμένη πράξη καλύπτει αναπόφευκτη ανάγκη ή εξυπηρετεί σαφώς το συμφέρον του συμπαραστατουμένου, όπως προβλέπει το άρθρο 1684 ΑΚ.
Το κριτήριο της «προφανούς ωφέλειας»
Στην εξεταζόμενη υπόθεση το Δικαστήριο έκρινε ότι η πώληση του ακινήτου εξυπηρετούσε εμφανώς τα συμφέροντα της συμπαραστατούμενης. Το ακίνητο δεν απέφερε οικονομικό όφελος, ενώ η αξιοποίησή του μέσω της εκποίησης θα επέτρεπε την κάλυψη των αυξημένων εξόδων περίθαλψης και διαβίωσης που επέβαλλε η κατάσταση της υγείας της. Επομένως, η εκποίηση δεν αντιμετωπίστηκε ως απλή πράξη διαχείρισης περιουσίας, αλλά ως αναγκαίο μέσο προστασίας της ποιότητας ζωής του προστατευόμενου προσώπου.
Έτσι, η συγκεκριμένη δικαστική απόφαση επιβεβαιώνει ότι η δικαστική συμπαράσταση δεν αποσκοπεί στην ακινητοποίηση της περιουσίας του συμπαραστατουμένου, αλλά στην αποτελεσματική προστασία των συμφερόντων του. Η αξιοποίηση ή ακόμη και η εκποίηση περιουσιακών στοιχείων είναι απολύτως επιτρεπτή, όταν αποδεικνύεται ότι υπηρετεί το πραγματικό συμφέρον του προστατευόμενου προσώπου και τηρούνται οι ουσιαστικές και διαδικαστικές εγγυήσεις που προβλέπει ο νόμος.
