Προκειμένου να αναπτύσσει τα έννομα αποτελέσματά της, η ιδιόγραφη διαθήκη θα πρέπει να δημοσιευθεί μετά τον θάνατο του διαθέτη από τον ενδιαφερόμενο -συνήθως κληρονόμο- που την έχει στα χέρια του. Ωστόσο, δεν αρκεί η δημοσίευση φωτοτυπικού αντιγράφου της διαθήκης αλλά θα πρέπει πάντοτε να προσκομίζεται το πρωτότυπο αυτής.
Συγκεκριμένα, το άρθρο 1774 ΑΚ ορίζει πως όποιος κατέχει ιδιόγραφη διαθήκη οφείλει μόλις πληροφορηθεί τον θάνατο του διαθέτη να την εμφανίσει για δημοσίευση ενώπιον του Ειρηνοδικείου του τόπου είτε της δικής του διαμονής είτε της τελευταίας κατοικίας ή διαμονής του διαθέτη, χωρίς υπαίτια καθυστέρηση. Για την δημοσίευση αυτή είναι αναγκαίο να προσκομίζεται το πρωτότυπο της διαθήκης καθώς η έγκυρη ιδιόγραφη διαθήκη θα πρέπει, σύμφωνα με τις οικείες διατάξεις του ΑΚ, να είναι γραμμένη ολόκληρη με το χέρι του διαθέτη, χρονολογημένη και υπογεγραμμένη από τον ίδιο.
Προς επίρρωση των παραπάνω, ο Άρειος Πάγος με πρόσφατη απόφασή του (ΑΠ 1765/2022, ΤΝΠ «ΝΟΜΟΣ») έχει επίσης κρίνει πως, σε περίπτωση που δεν υπάρχει το πρωτότυπο της ιδιόγραφης διαθήκης του θανόντος, δεν μπορεί να δημοσιευθεί αντίγραφό της, ακόμη κι αν αυτό είναι φωτογραφία ή φωτοτυπία του πρωτοτύπου της, της οποία η ακρίβεια βεβαιώνεται από πρόσωπο αρμόδιο κατά το νόμο για την έκδοση αντιγράφων, οπότε έχει αποδεικτική δύναμη ίση με το πρωτότυπο (449 παρ. 2 ΚΠολΔ). Πολύ περισσότερο δεν μπορεί να γίνει λόγος για δημοσίευση ιδιόγραφης διαθήκης όταν δημοσιεύθηκε φωτοτυπία της που μάλιστα δεν φέρει την πιο πάνω βεβαίωση της ακρίβειας του περιεχομένου.
Ενόψει των ανωτέρω, αν το πρωτότυπο της διαθήκης έχει χαθεί και είναι ακατόρθωτη η εμφάνιση της διαθήκης, η μόνη δυνατότητα που δίνεται στον ενδιαφερόμενο κατά τα άρθρα 70 και 71 ΚΠολΔ είναι να ασκήσει αναγνωριστική αγωγή ζητώντας δικαστική βεβαίωση ότι υπήρχε πράγματι διαθήκη που καταρτίστηκε νόμιμα και χάθηκε έχει δε ορισμένο περιεχόμενο, αφού δεν μπορεί να γίνει πλέον λόγος για δημοσίευσή της.
Σύμφωνα με την ίδια ως άνω απόφαση του ΑΠ, αν παρ’ όλα αυτά έχει γίνει τέτοια δημοσίευση, όποιος έχει έννομο συμφέρον μπορεί και πάλι να ζητήσει με αναγνωριστική αγωγή να αναγνωρισθεί ότι η φωτοτυπία που δημοσιεύθηκε είναι άκυρη σαν ιδιόγραφη διαθήκη. Λόγω δε του αυστηρά περιορισμένου αναγνωριστικού περιεχομένου της αγωγής αυτής, ο ισχυρισμός του εναγομένου ότι υπάρχει ιδιόγραφη διαθήκη με το περιεχόμενο της φωτοτυπίας η οποία χάθηκε δεν ασκεί επιρροή στην έκβαση της δίκης και γι` αυτό δεν είναι ουσιώδης, καθώς η ακυρότητα της φωτοτυπίας που δημοσιεύθηκε δεν αποκλείει την ύπαρξη διαθήκης με το περιεχόμενο αυτό (ΑΠ 484/2013, ΑΠ 83/2007,ΑΠ 1111/1985).
