Η αναγνώριση και εξαγορά πλασματικού χρόνου ασφάλισης είναι κομβικής σημασίας, ιδίως όταν γεννάται η σκέψη για πρόωρη συνταξιοδότηση, ενόψει μάλιστα και των δυσμενών αλλαγών από 1-1-2022 στα όρια ηλικίας συνταξιοδότησης.
Εντός του τρέχοντος έτους είναι πολλές οι κατηγορίες ασφαλισμένων του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα που θεμελιώνουν ή μπορούν να θεμελιώσουν δικαίωμα συνταξιοδότησης.
Για τις κατηγορίες αυτές των ασφαλισμένων που απαιτούνται επιπλέον ασφαλιστικά έτη, η εξαγορά πλασματικών ετών δίνει τη λύση. Από την 1-1-2021 έχουν επέλθει αλλαγές και οι ηλικίες συνταξιοδότησης αυξάνονται κατά 6 μήνες για σύνταξη με 35ετία από Δημόσιο, Ταμεία ΔΕΚΟ, τραπεζών και Τύπου και κατά 11 μήνες για σύνταξη με 37ετία από το Δημόσιο με προϋπόθεση την 25ετία ως το 2010. Από την 1-1-2022 τα όρια ηλικίας θα αυξηθούν στα 62 και στα 67 για την πλήρη σύνταξη.
Είναι χαρακτηριστικό ότι οι ασφαλισμένοι μπορούν να κερδίσουν με εξαγορά μέχρι και δέκα χρόνια πλασματικών ετών ασφάλισης βγαίνοντας νωρίτερα στη σύνταξη.
Ειδικότερα, η αναγνώριση και η εξαγορά πλασματικών ετών ασφάλισης που προβλέπονται από τη νομοθεσία αποτελούν μια επιλογή για να μπορέσει κάποιος όχι μόνο να βγει νωρίτερα στη σύνταξη, αλλά και να αυξήσει το ποσό της σύνταξης που θα πάρει. Οι πλασματικοί χρόνοι που αναγνωρίζονται με εξαγορά συνυπολογίζονται τόσο για την θεμελίωση του συνταξιοδοτικού δικαιώματος όσο και για την (προς)αύξηση της ανταποδοτικής (ως προς το ύψος των συντάξιμων αποδοχών) αλλά και την διαμόρφωση του ύψους της εθνικής σύνταξης (σε περίπτωση που αφορούν έτη ασφάλισης μεταξύ 15 και 20 ετών).
Τα πλασματικά αφορούν κυρίως όσους μπορούν με τα επιπλέον χρόνια να θεμελιώσουν δικαίωμα συνταξιοδότησης αναδρομικά με διατάξεις του 2010, του 2011 και του 2012, ώστε συμπληρώνοντας τα αντίστοιχα όρια ηλικίας να αποχωρήσουν. Προσοχή χρειάζεται για τους ασφαλισμένους του ιδιωτικού τομέα αφού η χρήση των πλασματικών πρέπει να συνδυάζει θεμελίωση και προσαύξηση της σύνταξης. Η αναγνώριση δεν μπορεί να γίνει μόνο για προσαύξηση της σύνταξης και στην περίπτωση αυτή, δηλαδή αν δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν για θεμελίωση, τα χρήματα που έχουν καταβληθεί για αναγνώριση πλασματικών χάνονται και δεν επιστρέφονται. Αντίθετα, για τους ασφαλισμένους του Δημοσίου μπορεί η εξαγορά να γίνει μόνο για προσαύξηση της σύνταξης και ειδικά στις περιπτώσεις των τριτέκνων είναι μια επιλογή που θεωρείται ιδιαίτερα συμφέρουσα.
Η καταβολή του ποσού της εξαγοράς γίνεται:
α) Εφάπαξ, μέσα σε τρεις μήνες από την κοινοποίηση της απόφασης αναγνώρισης με έκπτωση 2% για κάθε έτος εξαγοράς. Εξαγορά χρόνου που υπολείπεται του ενός έτους δεν τυγχάνει έκπτωσης.
β) Σε ισόποσες μηνιαίες δόσεις, ανάλογα με τον αριθμό των μηνών που αναγνωρίζονται (τόσες δόσεις όσοι οι μήνες που αναγνωρίζονται). Σε περίπτωση εκπρόθεσμης καταβολής δόσης, το ποσό αυτής επιβαρύνεται με τα προβλεπόμενα πρόσθετα τέλη.
γ) Σε περίπτωση θεμελίωσης συνταξιοδοτικού δικαιώματος ή προσαύξησης του ποσού της σύνταξης, το ποσό εξαγοράς παρακρατείται κάθε μήνα από τη σύνταξη και μέχρι την εξόφληση, ποσό ίσο με το 25% του ποσού της σύνταξης.
