Στην περίπτωση που το παθητικό της κληρονομιαίας περιουσίας του αποβιώσαντος, υπερβαίνει το ενεργητικό και ως εκ τούτου ο κληρονόμος κινδυνεύει να βρεθεί στην δυσάρεστη θέση να αποκτήσει χρέη τα οποία δεν δημιούργησε ποτέ ο ίδιος, ο νόμος του παρέχει τη δυνατότητα της αποποίησης της κληρονομιάς, εντός αποκλειστικής προθεσμίας 4 μηνών από τον θάνατο του κληρονομούμενου.
Όταν όμως μεταξύ των κληρονόμων υπάρχει και ανήλικο, τότε θα πρέπει να κατατεθεί από τους γονείς του, αίτηση στο αρμόδιο δικαστήριο (Ειρηνοδικείο του τόπου κατοικίας του ανηλίκου), προκειμένου να τους παρασχεθεί άδεια, για να αποποιηθούν την κληρονομιά, για λογαριασμό του ανηλίκου τέκνου τους.
Στη περίπτωση αυτή η παραπάνω τετράμηνη προθεσμία, αναστέλλεται από την ημερομηνία κατάθεσης της αίτησης στο Δικαστήριο και συνεχίζει να τρέχει, μετά την έκδοση της απόφασης που χορηγεί την άδεια αποποίησης στους γονείς τους ανηλίκου.
Η αποποίηση της κληρονομιαίας περιουσίας είναι μια μονομερής δικαιοπραξία, με την οποία ο κληρονόμος δεν αποδέχεται την κληρονομιά του θανόντος συγγενή του και συνακόλουθα και τα τυχόν χρέη αυτής.
Είναι γνώριμη η κατάσταση κατά την οποία οι γονείς ενός ανήλικου τέκνου αποποιούνται λόγω χρεών της κληρονομιάς συγγενικού τους προσώπου, και ως επόμενο πρόσωπο στην κληρονομική διαδοχή καλείται το ανήλικο τέκνο τους. Το κρίσιμο ερώτημα που ανακύπτει είναι κατά πόσο είναι εφικτή και με ποιες προϋποθέσεις να πραγματοποιηθεί η αποποίηση από το ανήλικο τέκνο τους.
Η απάντηση είναι μια και κατηγορηματική: Η αποποίηση του ανηλίκου τέκνου είναι δυνατή μόνο έπειτα από σχετική άδεια του αρμόδιου Δικαστηρίου
Η διαδικασία χωρίζεται στα παρακάτω στάδια:
ΣΤΑΔΙΟ 1ο: Κατάθεση της αιτήσεως αρμόδιο Δικαστήριο (Ειρηνοδικείο του τόπου κατοικίας του ανηλίκου και όχι το Δικαστήριο της Κληρονομιάς).
Με την κατάθεση αναστέλλεται, η τετράμηνη προθεσμία της αποποιήσεως.
Για να καταστεί σαφές το παραπάνω, παραθέτουμε το κάτωθι παράδειγμα: Στην περίπτωση που οι γονείς κατέθεσαν την αίτηση για άδεια αποποίησης ένα μήνα, έπειτα από την δική τους αποποίηση της κληρονομίας, οφείλουν εντός της προθεσμίας τριών μηνών έπειτα από την έκδοση της απόφασης, να ολοκληρώσουν την διαδικασία για λογαριασμό του ανήλικου τέκνου τους, ώστε να θεωρηθεί εμπρόθεσμη η αποποίηση.
Επομένως, η τεράμηνη προθεσμία "παγώνει" με την κατάθεση της αιτησέως και επανακκινείται από το χρονικό ίδιο σημείο που ανασταλλει όταν εκδίδεται η δικαστική απόφαση που χορηγεί την άδεια αποποίησης στο γονείς του ανηλίκου.
Στάδιο 2ο: Συζήτηση της αιτήσεως κατά την ορισθείσα Δικάσιμο, κατά την οποία οι γονείς καλούνται να παρασταθούν ενώπιον του Δικαστηρίου και να αποδείξουν με έγγραφα και μάρτυρες ότι η αποποίηση της κληρονομιάς είναι η επωφελέστερη για το τέκνο τους ενέργεια.
Βήμα 3ο: Έκδοση της απόφασης, η οποία χορηγεί στους γονείς του ανηλίκου τη σχετική άδεια. ΠΡΟΣΟΧΗ! Η έκδοση της απόφασης σηματοδοτεί την συνέχιση της προθεσμίας, εντός της οποίας οι γονείς πρέπει να προβούν στην αποποίηση της κληρονομιαίας περιουσίας για λογαριασμού του ανηλίκου τους τέκνου.
Οι γονείς προσέρχονται στη γραμματεία του Δικαστηρίου της Κληρονομιάς (Δικαστήριο του τελευταίου τόπου κατοικίας του Κληρονομούμενου), προσκομίζοντας: α)ληξιαρχική πράξη θανάτου, β) πιστοποιητικό πλησιέστερων συγγενών του αποβιώσαντος, γ) πιστοποιητικό οικογενειακής κατάστασης, δ) πιστοποιητικό περί μη δημοσίευσης διαθήκης και ε) επικυρωμένο αντίγραφο της δικαστικής απόφασης που τους χορηγεί την άδεια αποποίησης.
Αν εντός της προθεσμίας προς αποποίηση, δεν υποβληθεί η σχετική αίτηση από τους γονείς, η παρέλευσή της συνεπάγεται πλασματική κτήση της κληρονομιάς σε βάρος του ανηλίκου, έστω και αν ο ανήλικος κληρονομεί με το ευεργέτημα της απογραφής, υποχρεούμενος εντός ενός έτους από την ενηλικίωσή του, να συντάξει την απογραφή, ώστε να μην εκπέσει αυτού.
Υπάρχει βέβαια πάντα η δυνατότητα ακύρωσης της αποδοχής κληρονομιάς του ανηλίκου, αλλά μόνο κατόπιν δικαστικής απόφασης, εφόσον αποδειχθεί ότι η παρέλευση άπρακτης της τετράμηνης προθεσμίας οφείλεται σε ουσιώδη πλάνη των γονέων του, σχετικά με το νομικό πλαίσιο περί της αποποιήσεως της κληρονομιάς.
Προς αποφυγή όμως των ανωτέρω ενεργειών, οι οποίες είναι ιδιαιτέρως κοστοβόρες και αβέβαιες ως προς την έκβαση τους, σωφρονέστερο είναι οι γονείς του ανηλίκου τέκνου να εκκινήσουν άμεσα την διαδικασία της αποποίησης όπως αναλύθηκε.
