Τη δυνατότητα ένταξης στον παλαιό Νόμο Κατσέλη για τη ρύθμιση τους στεγαστικού τους δανείου έχουν οι οφειλέτες μέχρι το τέλος του 2015. Η ψηφισθείσα από την ελληνική Βουλή νέα νομοθεσία αυστηροποίησε τις προϋποθέσεις για την εξασφάλιση προστασίας της α΄ κατοικίας, με τη θέσπιση χαμηλών εισοδηματικών και περιουσιακών κριτηρίων, αποκλειστικά και μόνον για τους «συνεργάσιμους δανειολήπτες». Οι νέοι κανόνες θα ισχύουν για αιτήσεις που θα υποβληθούν από την 1/1/2016. Από την άλλη πλευρά, όσες αιτήσεις υποβληθούν έως το τέλος του έτους θα εξετάζονται με βάση το προηγούμενο καθεστώς.
Ποιους συμφέρει;
Σε κάθε περίπτωση, όσοι ξεπερνούν τα νέα εισοδηματικά και περιουσιακά όρια θα πρέπει να εξετάσουν την υποβολή αίτησης μέχρι το τέλος του έτους εάν θέλουν να σώσουν την κύρια κατοικία τους από τον πλειστηριασμό.
Κι αυτό διότι για να γίνει δεκτή η αίτηση για δικαστική ρύθμιση των οφειλών, το μόνο που χρειάζεται είναι η αντικειμενική αξία της κατοικίας να μην ξεπερνά το αφορολόγητο όριο απόκτησής της, προσαυξημένο κατά 50%.
Δηλαδή το μόνο που χρειάζεται είναι η αντικειμενική της αξία να μην ξεπερνά τις:
– 300.000 ευρώ για άγαμους
– 375.000 ευρώ για έγγαμους
– 412.500 ευρώ για τριμελείς οικογένειες
– 450.000 ευρώ για τετραμελείς οικογένειες.
Τα νέα κριτήρια
Αντιθέτως, από την 1/1/2016, θα πρέπει να πληρούνται σωρευτικά οι ακόλουθες προϋποθέσεις, για να μπορέσει ο δανειολήπτης να υποβάλει αίτηση:
1) Ακαθάριστο εισόδημα (προ φόρων) έως 13.906 ευρώ για άγαμους που φτάνει έως 35.086 ευρώ για τετραμελείς οικογένειες
2) Αντικειμενική αξία ακινήτου έως 180.000 ευρώ για άγαμους, που φτάνει έως 260.000 ευρώ για τετραμελείς οικογένειες
3) Εξασφάλιση από την τράπεζα πιστοποιητικού συνεργάσιμου δανειολήπτη.
Εάν κάποιος δανειολήπτης δεν πληροί έστω και ένα από τα παραπάνω κριτήρια, από την 1/1/2016 δε θα μπορεί να υποβάλλει αίτηση για προστασία της α΄ κατοικίας του.
Άλλα κριτήρια
Εάν κάποιος μπορεί να υποβάλει αίτηση και στα δύο καθεστώτα, τότε η απόφαση για το πότε θα υποβάλει αίτηση θα εξαρτηθεί από άλλους παράγοντες.
Συγκεκριμένα:
– Είδος οφειλών
Με τον παλαιό νόμο Κατσέλη, δεν μπορούν να ενταχθούν στη ρύθμιση χρέη προς το Δημόσιο, τα ασφαλιστικά ταμεία και τους ΟΤΑ.
Με το νέο καθεστώς, για αιτήσεις από 1/1/2016, θα μπορούν να εντάσσονται εκτός από τα χρέη προς την τράπεζα και όλες οι παραπάνω οφειλές, πλην εκείνων που συνιστούν ποινικό αδίκημα (πχ. ΦΠΑ, πρόστιμα κτλ).
Αν λοιπόν κάποιος έχει υψηλές οφειλές προς το Δημόσιο, θα πρέπει να περιμένει να υποβάλει αίτηση από τη νέα χρονιά, εφόσον φυσικά πληροί τα εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια που προαναφέρθηκαν κι εφόσον μπορεί να χαρακτηριστεί συνεργάσιμος δανειολήπτης.
– Αξία ακινήτου
Με το προηγούμενο καθεστώς ο δανειολήπτης έπρεπε να καταβάλει στη ρύθμιση για να σώσει το σπίτι συνολικό ποσό που ανέρχεται έως το 80% της αντικειμενικής του αξίας.
Αντίθετα, με το αναθεωρημένο νόμο, έχει υποχρέωση να καταβάλλει όσο περισσότερα μπορεί με στόχο την αποπληρωμή του 85% της εμπορική/ς αξίας του ακινήτου, όπως αυτή προσδιορίζεται από την Τράπεζα της Ελλάδος.
Άρα, εφόσον πληροί τα κριτήρια και στις δύο εκδοχές του νόμου, ο δανειολήπτης θα πρέπει να επιλέξει πότε θα υποβάλει αίτηση ανάλογα με την τρέχουσα αξία του ακινήτου του.
Εάν αυτή είναι υψηλότερη της αντικειμενικής, τότε τον συμφέρει το προηγούμενο καθεστώς και θα πρέπει να υποβάλει αίτηση έως το τέλος Δεκεμβρίου.
Αν όμως η εμπορική αξία είναι πιο χαμηλή από το 80% της αντικειμενικής αξίας της α΄ κατοικίας, τότε τον συμφέρει να περιμένει για υποβολή της αίτησης από τη νέα χρονιά.
– Επιδότηση δόσης
Για όσους έχουν εισόδημα έως 8.180 ευρώ για άγαμους και 20.639 ευρώ για τετραμελείς οικογένειες και η αντικειμενική αξία της κύριας κατοικίας τους δεν υπερβαίνει τις 120.000 ευρώ για άγαμους και 200.000 για τετραμελείς οικογένειες, προβλέπεται κρατική στήριξη για την πληρωμή της μηνιαίας δόσης τα τρία πρώτα χρόνια της ρύθμισης.
Είναι κι αυτός ένας παράγοντας, εφόσον πληρούνται όλα τα παραπάνω κριτήρια, που πρέπει να ληφθεί υπόψιν.
– Δυνατότητα διακανονισμού οφειλής υπό προϋποθέσεις
Ανεξάρτητα από το πότε θα υποβληθεί η αίτηση, η ρύθμιση μέσω του δικαστηρίου θα περιλαμβάνει τα ακόλουθα:
1) Τα τρία πρώτα χρόνια θα καταβάλλεται μία δόση από το εναπομείναν εισόδημα, αφού αφαιρεθούν οι εύλογες δαπάνες διαβίωσης.
Σε αυτό το διάστημα, δεν επιβάλλεται τόκοι.
2) Μετά τα τρία πρώτα χρόνια, ο δανειολήπτης θα καταβάλει δόση για το 85% της εμπορικής αξίας του ακινήτου, η οποία θα εκτιμάται από την Τράπεζα της Ελλάδος.
Το επιτόκιο θα διαμορφώνεται πέριξ του 2% και ανάλογα με την κρίση του δικαστή θα είναι κυμαινόμενο ή σταθερό.
Το υπόλοιπο ποσό πέραν της εμπορικής αξίας του ακινήτου διαγράφεται. Φυσικά για να διασωθεί η α΄ κατοικία θα πρέπει οι δόσεις να καταβάλλονται μέχρι τη λήξη. Τέλος, προβλέπεται και η δυνατότητα καθυστέρησης έως και τριών δόσεων κατά τη διάρκεια του δανείου.
Για περαιτέρω πληροφορίες και διευκρινίσεις, αναφορικά με τις λεπτομέρειες της νέας διαδικασίας ένταξης στο καθεστώς προστασίας του Ν. 3869/2010, όπως ισχύει μετά τις τελευταίες τροποποιήσεις που επέφερε ο Ν. 4336/2015 (Μνημόνιο ΙΙΙ: Σύμβαση Οικονομικής Ενίσχυσης/Συνταξιοδοτικά/Υπερχρεωμένα/Φορολογικά/Μετακινήσεις/Φυσικό Αέριο και άλλες διατάξεις), επικοινωνήστε με το Γραφείο μας.
Παναγιώτης Θ. Κουμαριώτης
Δικηγόρος LL.M.
