Λόγω του πλήθους ανακαινίσεων παλαιών ακινήτων και κατοικιών αλλά και επισκευών, είναι σημαντικό κάθε πολίτης να γνωρίζει τι προβλέπει η νομοθεσία και το γειτονικό δίκαιο, σε περίπτωση παραπόνων από γειτονικά ακίνητα ή συνιδιοκτήτες σε πολυκατοικία, στην περίπτωση επισκευαστικών εργασιών ή ανακαίνισης ή ακόμη και ανοικοδόμησης.
Σύμφωνα με το άρθρο 1018 του Αστικού Κώδικα, αν απαιτείται για την επισκευή ή την ανακαίνιση κτηρίου, η είσοδος και η κυκλοφορία του εργαζόμενου προσωπικού στο γειτονικό ακίνητο ή η παροδική τοποθέτηση σ’ αυτό εγκαταστάσεων ή οικοδομικού υλικού, ο κύριος του γειτονικού ακινήτου …..
….. έχει υποχρέωση, εφόσον δεν παρακωλύεται σοβαρά η χρήση του, να ανεχθεί αυτές τις ενέργειες έναντι αποζημίωσης ή παροχής ασφάλειας για την τυχόν ζημία.
Με το ως άνω άρθρο θεσπίστηκε ένας νόμιμος περιορισμός στην κυριότητα του γείτονα ιδιοκτήτη, ο οποίος θα πρέπει υπό προϋποθέσεις, να ανεχθεί τις σχετικές εργασίες για όσο χρόνο απαιτείται έως την ολοκλήρωσή τους.
Η προϋπόθεση βεβαίως είναι, να μην εμποδίζεται με σπουδαίο και σοβαρό τρόπο η χρήση του γειτονικού ακινήτου. Σε αντίθετη περίπτωση, ο ιδιοκτήτης του γειτονικού ακινήτου, θα πρέπει να αποζημιωθεί για τυχόν ζημία από την παρακώλυση λόγω των εργασιών ή θα πρέπει να του παρασχεθεί ασφάλεια ώστε να αποφευχθεί οποιαδήποτε ζημία στο δικό του ακίνητο.
Σύμφωνα με το άρθρο 297 του ΑΚ, ο υπόχρεος σε αποζημίωση οφείλει να την παράσχει σε χρήμα. Αντί για χρηματική αποζημίωση το δικαστήριο μπορεί, εκτιμώντας τις ειδικές περιστάσεις, να διατάξει την αποκατάσταση της προηγούμενης κατάστασης, εφόσον η αποζημίωση με τον τρόπο αυτό δεν προσκρούει στο συμφέρον του δανειστή.
Επιπλέον με το άρθρο 298 του ΑΚ, η αποζημίωση περιλαμβάνει τη μείωση της υπάρχουσας περιουσίας του δανειστή (θετική ζημία), καθώς και το διαφυγόν κέρδος. Τέτοιο κέρδος λογίζεται εκείνο που προσδοκά κανείς με πιθανότητα σύμφωνα με τη συνηθισμένη πορεία των πραγμάτων ή τις ειδικές περιστάσεις και ιδίως τα προπαρασκευαστικά μέτρα που έχουν ληφθεί.
Η παροχή ασφάλειας μπορεί να διαταχθεί με ασφαλιστικά μέτρα, κατά τη διαδικασία του άρθρου 682 Κπολδ.
Τα παραπάνω ισχύουν όχι μόνο σε περίπτωση ανακαίνισης ή επισκευής ακινήτου, αλλά και σε νέες οικοδομές. Φυσικά, κάθε περίπτωση διαφοροποιείται ανάλογα με το μέγεθος και τη σπουδαιότητα της παρακώλυσης.
Το δικαίωμα έγερσης αγωγής βάσει του άρθρου 1018ΑΚ ή άσκησης ασφαλιστικών μέτρων έχουν και οι δύο πλευρές, ήτοι και ο ιδιοκτήτης του γειτονικού ακινήτου αλλά και ο ιδιοκτήτης του ακινήτου όπου εκπονούνται οι σχετικές εργασίες.
Σημαντικό είναι ότι η δικαστική απόφαση που θα εκδοθεί, δεν υπόκειται σε άσκηση ενδίκων μέσων, δηλαδή έφεσης, καθόσον αφορά διαφορά από σχέσεις γειτονικού δικαίου.
