Σύμφωνα με το άρθρο 69 ΑΚ είναι δυνατός ο δικαστικός διορισμός προσωρινής διοίκησης νομικού προσώπου, κατά την διαδικασία της Εκούσιας Δικαιοδοσίας, για συγκεκριμένους περιοριστικά απαριθμούμενους στην διάταξη λόγους.
Eιδικότερα, με την διάταξη αυτή, η οποία έχει όλως εξαιρετικό και επικουρικό χαρακτήρα και ελέγχεται υπό το πρίσμα της συνταγματικής αρχής της αναλογικότητας, επιδιώκεται η προστασία των συμφερόντων του νομικού προσώπου, λαμβαονμένης υπόψιν της μεγάλης σημασίας που έχει η ομαλή του λειτουργία στην εν γένει άσκηση της οικονομικής του δραστηριότητας. Προσωρινή διοίκηση ορίζεται μόνο στις περιπτώσεις όπου: α) λείπουν τα πρόσωπα που απαιτούνται για την διοίκηση του νομικού προσώπου ή β) τα συμφέροντα των τελευταίων συγκρούονται με αυτά του νομικού προσώπου.
Πιο συγκεκριμένα, έχει νομολογιακά κριθεί ότι η παραπάνω έλλειψη της διοίκησης μπορεί να είναι είτε πλασματική, όταν, μεταξύ άλλων, οφείλεται σε δυστροπία, κακοβουλία ή διαφωνίες των μελών του διοικητικού συμβουλίου, άρνηση ή αδιαφορία τους για την άσκηση των αναγκαίων πράξεων διοίκησης, είτε πραγματική, σε περιπτώσεις θανάτου, βαριάς ασθένειας ή μακρόχρονης απουσίας του μέλους της διοίκησης, είτε νομική, λόγου χάριν σε περιπτώσεις παραίτησης, έστω και σιωπηρής, μέλους του διοικητικού συμβουλίου, ακύρωσης απόφασης της γενικής συνέλευσης ή λήξης της θητείας του διοικητικού συμβουλίου.
Αντίστοιχα, σύγκρουση συμφερόντων μεταξύ μελών της διοίκησης υπάρχει ενδεικτικά σε περίπτωση αντιδικίας μεταξύ μέλους και νομικού προσώπου, σε περίπτωση σύναψης σύμβασης μεταξύ μέλους της διοίκησης και του νομικού προσώπου (άρθρο 66 ΑΚ), καθώς και σύναψης αυτοσύμβασης (άρθρο 235 ΑΚ), καθώς και σε περίπτωση άσκησης από τα μέλη της διοίκησης ανταγωνιστικής προς την εταιρεία δραστηριότητας ή συμμετοχής τους σε ανταγωνιστική εταιρεία.
Την αίτηση νομιμοποιείται να υποβάλει ενώπιον του αρμόδιου δικαστηρίου οποιοσδήποτε δικαιολογεί έννομο συμφέρον, όπως λόγου χάριν οι μέτοχοι της ανώνυμης εταιρείας, τα ίδια τα μέλη της διοίκησης, αλλά και τρίτα πρόσωπα, τα οποία επιδιώκουν την άσκηση των δικαιωμάτων τους κατά της εταιρείας, μεταξύ των οποίων και η φορολογική αρχή.
