Η ιδιότητα ενός προσώπου ως κληρονόμου, είτε από διαθήκη είτε χωρίς διαθήκη (λόγω της συγγενικής του σχέσης με τον κληρονομούμενο), δεν είναι καθόλου οριστική και ασφαλής, καθότι μπορεί να ανατραπεί από μία μεταγενέστερη διαθήκη του κληρονομούμενου. Στην περίπτωση αυτή, ο τυχόν αγοραστής του εν λόγω ακινήτου, θα εμπλακεί σε ατέρμονες δικαστικές διαμάχες, στις οποίες θα είναι το αδύναμο μέρος, λόγω μη σχέσης του με την οικογένεια του κληρονομούμενου, με κίνδυνο απώλειας της αποκτηθείσας ιδιοκτησίας. Ο μόνος τρόπος να διασφαλιστεί ένας αγοραστής από τα παραπάνω, είναι να έχει ζητήσει πριν από την αγοραπωλησία την έκδοση κληρονομητηρίου.
Έκδοση Κληρονομητηρίου
Η έκδοση κληρονομητηρίου είναι μια κρίσιμη διαδικασία στο πλαίσιο του κληρονομικού δικαίου, η οποία αποδεικνύει την ιδιότητα ενός προσώπου ως κληρονόμου, εκτελεστή διαθήκης ή διαχειριστή κληρονομιάς. Το κληρονομητήριο είναι απαραίτητο για τη διεκπεραίωση πλήθους ενεργειών, όπως η ανάληψη τραπεζικών καταθέσεων ή η συμμετοχή σε διαδικασίες φορολογικής τακτοποίησης της κληρονομιάς, η πώληση ενός ακινήτου της κληρονομίας κλπ.
Το κληρονομητήριο εκδίδεται από το Πρωτοδικείο της τελευταίας κατοικίας του θανόντος και αποδεικνύει την κληρονομική ιδιότητα, είτε πρόκειται για εξ αδιαθέτου διαδοχή (χωρίς διαθήκη), είτε για εκ διαθήκης διαδοχή. Αποτελεί βασικό νομικό εργαλείο, ιδιαίτερα σε περιπτώσεις που δεν υπάρχει συμφωνία μεταξύ των κληρονόμων ή όταν τρίτοι (π.χ. τράπεζες, Δημόσιο) απαιτούν αποδεικτικό της κληρονομικής ιδιότητας.
Είδη Κληρονομητηρίου
- Εθνικό και Ευρωπαϊκό Κληρονομητήριο
Αναλόγως της διαδικασίας που θα επιλέξει ο ενδιαφερόμενος, τα ελληνικά Δικαστήρια μπορούν να προβούν στην έκδοση είτε εθνικού, είτε ευρωπαϊκού κληρονομητηρίου.
Το εθνικό κληρονομητήριο εφαρμόζεται σε υποθέσεις κληρονομίας που αφορούν αποκλειστικά τον ελλαδικό χώρο, με Έλληνες κληρονομούμενους και κληρονόμους και περιουσία εντός ελληνικής επικράτειας. Εκδίδεται με βάση τις οικείες διατάξεις του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας και αποτελεί θεμελιώδες αποδεικτικό στοιχείο για την άσκηση των κληρονομικών δικαιωμάτων εντός Ελλάδας.
Από την άλλη, το Ευρωπαϊκό Κληρονομητήριο θεσπίστηκε με τον Κανονισμό (ΕΕ) 650/2012, για περιπτώσεις διασυνοριακών κληρονομιών. Εκδίδεται και χρησιμοποιείται όταν ο θανών είχε περιουσία ή κληρονόμους σε περισσότερα κράτη-μέλη της Ε.Ε. Το Ευρωπαϊκό Κληρονομητήριο, εφόσον υπάρχει σύνδεσμος της κληρονομίας με την ελληνική επικράτεια, εκδίδεται κατόπιν αιτήσεως και από τα ελληνικά Δικαστήρια και μπορεί να χρησιμοποιηθεί απευθείας σε άλλα κράτη-μέλη της Ε.Ε. (εκτός Ιρλανδίας και Δανίας), χωρίς να απαιτείται περαιτέρω επικύρωση. Στόχος του είναι η ομοιόμορφη αναγνώριση της ιδιότητας του κληρονόμου σε ολόκληρη την Ε.Ε.
- Απλό και Πολλαπλό Κληρονομητήριο
Διάκριση γίνεται και με βάση την φύση του κληρονομητηρίου, ως εξής:
Απλό κληρονομητήριο: εκδίδεται υπέρ ενός προσώπου, είτε πρόκειται για μοναδικό κληρονόμο είτε για εκτελεστή διαθήκης. Είναι χρήσιμο όταν δεν υπάρχουν άλλοι συγκληρονόμοι ή όταν έχει υπάρξει πλήρης αποδοχή της κληρονομιάς από ένα άτομο.
Πολλαπλό κληρονομητήριο: εκδίδεται υπέρ περισσοτέρων προσώπων, με αναφορά στα ποσοστά ή τις υποχρεώσεις τους. Είναι η συνήθης περίπτωση όταν υφίστανται συνκληρονόμοι και απαιτείται σαφής διαχωρισμός των δικαιωμάτων και των ευθυνών τους.
Το γραφείο «Σπήλιος Σπηλιόπουλος και Συνεργάτες», αξιολογώντας κάθε φορά τις εκάστοτε συνθήκες και ανάγκες των πελατών, και θεωρώντας πολλές φορές απαραίτητη και απόλυτα επιβεβλημένη την έκδοση κληρονομητηρίου, αναλαμβάνει υποθέσεις έκδοσης κάθε είδους κληρονομητηρίου, καθώς και νομική εκπροσώπηση σε διαφορές μεταξύ κληρονόμων, σε όλη την Ελλάδα.
